Inloggen
Inloggen
Categorieën
Alle categorieën Leren van topcoaches Seniorentraining Juniorentraining Pupillentraining Vrouwen- en meisjestraining Keeperstraining Conditie- en coördinatietraining Techniektraining voetbal Technisch beleid voor voetbalclubs Communiceren & leiderschap Voetbaltactiek Boekenoverzicht Webcolleges
Analyse Julian Weigl van Borussia Dortmund
Dinsdag 7 Februari 2017

Tijdens de zomer van 2016 verloor Borussia Dortmund Mats Hummels, Ilkay Gündogan en Henrikh Mkhitaryan aan Bayern München en de Premier League. Zonder deze bepalende spelers moest Thomas Tuchel (en het management van Dortmund) op zoek naar een nieuwe ster voor het team. Die hebben ze gevonden, namelijk Julian Weigl. Maar wat maakt Weigl nu zo goed? Tom Payne analyseert.

Tekst: Tom Payne | Vertaling: Sjors van Veen & Paul van Veen

Weigl kwam over van 1860 München voor het luttele bedrag van 1,5 miljoen euro. Sindsdien heeft de defensieve middenvelder zich razendsnel ontwikkeld tot een belangrijke kracht in het positiespel dat Tuchel graag wil spelen. Ondanks het feit dat Weigl redelijk onbekend was toen hij bij Dortmund tekende, heeft de jonge nummer zes vanaf het begin een goede team-tactische intelligentie gehad, iets dat hij overigens bij 1860 München ook al liet zien.



Rol in het systeem
Hoewel hij nieuw in het team was, integreerde Weigl snel en vrijwel direct in het systeem van Tuchel. Dat is opvallend voor een speler van slechts negentien jaar oud. Als onderdeel van de driehoek op het middenveld van Dortmund, speelt Weigl een erg belangrijke rol in de opbouw van Dortmund. Hij heeft de taak om de bal direct van één van de centrale verdedigers te krijgen of ruimte te creëren, zodat zij het middenveld in kunnen dribbelen. Het uiteindelijke doel is om de bal door het middenveld van de tegenstander te krijgen, waar vaak spelers als Mkhitaryan en Kagawa in de buurt staan om combinaties op te zetten.

Derde deel
Als de bal in het laatste (derde) deel van het veld is, wordt de rol van Weigl anders. Hij heeft dan als taak om de bal in bezit te houden en als tussenstation te spelen. Hij zorgt ervoor dat hij zo gepositioneerd staat dat spelers de bal aan hem kwijt kunnen en hij de bal door kan spelen als deze ontvangt. Zijn technische kwaliteiten zorgen ervoor dat hij de kwaliteit heeft om voorwaarts te handelen als de situatie daarom vraagt, maar hij staat vaak in zo’n positie om de aanval te ondersteunen dan er echt in deel te nemen.

Hij speelt een belangrijke rol in de balcirculatie van Dortmund, met gemiddeld 78 passes per wedstrijd (bron: Whoscored) over het afgelopen seizoen, daarmee neemt hij een zesde plaats in de Bundesliga in. Deze passes zijn overigens vaak kort en eenvoudig.

Verbinden
De sterkste eigenschap van Weigl is het bewaken van de structuur van Dortmund, door steeds zo positie te kiezen dat hij spelers met elkaar verbindt. Hij doet dit door driehoekjes te creëren waardoor de bal snel rond kan gaan. In een tactisch systeem waarbij positie kiezen centraal staat, is de defensieve middenvelder - vanuit een strategisch oogpunt - misschien wel één van de belangrijkste spelers.

De ‘zes’ moet namelijk altijd op de hoogte zijn van nagenoeg alle posities van het elftal. Hij moet snappen welke ruimtes bezet moeten zijn en welke open moeten blijven. Hij moet zien welke verbindingen nodig zijn om van de ene ruimte naar de andere ruimte te komen. Hij zal dan ook voornamelijk in de meest centrale (verticale) zones van het veld spelen, omdat een centrale positie hem vaak het meeste rendement op zal leveren om in verbinding te staan met zoveel mogelijk teamgenoten.

Driehoekjes
Laten we volgende voorbeeld nemen zoals in tekening 1. In dit voorbeeld heeft Borussia weliswaar een overtalsituatie van 3 verdedigers tegen 2 aanvallers tegen een pressende tegenstander, maar de onderling gekozen verhoudingen zijn niet goed, waardoor je niet echt meer in het voordeel bent. Verder rond spelen tussen deze 3 spelers zal redelijk voorspelbaar zijn en eenvoudig te verdedigen. Als Weigl nu van de linker half-space naar het centrum komt, dan ontstaat er niet alleen een 4 tegen 2, maar er worden ook meteen twee driehoeken gecreëerd. Daarnaast is nu ook de derde passlijn mogelijk (zie artikel de drie passlijnen in het positiespel 4 tegen 2 in ons kennisplatform – redactie).
 
Tekening 1

Terwijl hij zijn verdedigende positie op het middenveld niet uit het oog verliest, zijn de loopacties van Weigl altijd heel balgeörienteerd. Zonder bal is hij erg actief op zoek naar verbindingen die de opbouw van zijn team kunnen helpen. Je ziet hem dan ook zelden stil staan omdat hij zijn positie steeds aanpast aan waar de bal is. Zelfs als Hummels het middenveld indribbelt of Gündogan verder naar rechts gaat in de rechter half-space zal hij zich moeten aanpassen.
Tekening 2

Weigl is een sleutelfiguur in de structuur van Dortmund. Ondanks dat de onderlinge ruimtes van het complete team onder Tuchel verbeterd zijn, blijft de rol van de verdedigende middenvelder extra belangrijk. Dortmund wil graag constant driehoekjes maken en is het vaak Weigl die hierin betrokken is. In een typische opbouw (zie tekening 2, maar ook situaties 1a en 1b) is duidelijk te zien hoe goed positie kiezen van Weigl er voor kan zorgen dat er driehoeken worden gecreëerd.
 
Situatie 1
 
Situatie 1b

Verbindingsspeler
Niet alleen in de opbouw heeft Weigl deze rol, maar ook als de bal verder op het veld is. Een voorbeeld is te zien is in situatie 2. Je ziet hier dat Mkhitaryan in het middenveld onder druk gezet wordt, maar Weigl als verbindingsspeler kan vinden. Vervolgens zijn de overige spelers binnen één of twee passes te bereiken en kun je gebruik maken van de ruimtes op het veld. In situatie 3 is te zien dat Dortmund in de aanval is en Weigl het mogelijk maakt om de pass er uit te halen door achteruit te stappen.
 
Situatie 2
 
Situatie 3
 
Timing
Zijn timing is misschien wel zijn meest onderschatte eigenschap. Door op het juiste moment op de juiste plek te zijn zorgt hij er voor dat hij én aanspeelbaar is én een vervolgoptie heeft. Een sterke positionele structuur is voor een team belangrijk, omdat je op die manier de ruimtes optimaal kunt benutten. Bij veel teams zie je wel het team in balbezit groot staan, maar missen dan de aanspeelpunten in het midden om daarvan gebruik te maken. Een verdedigende middenvelder als Weigl is dan belangrijk om die verbinding wel te maken.

Een ander (logisch) voordeel is dat het voor de tegenstander moeilijker wordt om de opbouw van Dortmund onder druk te zetten en het onder de druk van de tegenstander uit spelen, kan opeens weer mogelijkheden bieden omdat de tegenstander uit positie is.

Perceptie en scannen
Wanneer hij niet aan de bal is, is Weigl niet alleen bezig om steeds aanspeelbaar te zijn, maar je ziet hem ook steeds het veld ‘scannen’. Hij observeert de posities van andere spelers en waar de ruimte gevonden kan worden. Het valt op dat hij weinig naar de bal en juist meer naar andere referentiepunten kijkt: zoals waar zijn medespelers en de tegenstanders zijn.


Door regelmatig deze scans van het veld te maken, zorgt Weigl er voor dat hij zoveel mogelijk informatie over de omgeving heeft, die hij vervolgens weer kan gebruiken om zijn beslissingen te nemen. Gecombineerd met de grote tactische kwaliteiten die hij bezit, wordt zijn rol alleen nog maar belangrijker.

Immers, hij zal op de hoogte zijn waar zijn medespelers staan en kan dus snel weer door spelen. Ook weet hij waar de tegenstanders zijn, dus weet hij waar hij onder druk gezet kan worden en weet dus hoeveel tijd hij heeft. Dat scannen is erg belangrijk. Zoals Xavi ooit zei: “Snel denken, nar ruimtes kijken, dat is wat ik de hele tijd doe. Altijd aan het kijken. Naar ruimtes, ruimtes en ruimtes.”

Aan de bal
Wanneer hij daadwerkelijk aan de bal is, is Weigl ook nog eens bijzonder goed in het dribbelen. Door snelle balcontacten en korte snelle dribbels is hij in staat om zichzelf onder druk uit te spelen en de ruimtes op te zoeken. Op een manier die bij vlagen lijkt op Sergio Busquets, ontwijkt hij tackles en blijft hij ogenschijnlijk op eenvoudige manier in het bezit van de bal. Een eigenschap die je niet al te vaak ziet bij een verdedigende middenvelder.

Hij kan dan ook gezien worden als een veilige optie, waar je bijna altijd de bal aan kwijt kunt. Hij is immers vaak in staat om de bal in bezit te houden, ook als hij onder druk staat van tegenstanders. In dat opzicht is hij een veiligere optie dan bijvoorbeeld Matthias Ginter, die minder technische kwaliteiten bezit.

De kwaliteiten van Weigl zijn ook niet onopgemerkt gebleven bij tegenstanders. Dit zorgt er voor dat soms tegenstander aandacht schenken aan de jonge defensieve middenvelder, waardoor er juist weer ruimte ontstaat voor andere spelers van Dortmund.

Intelligent defensief spel
Omdat hij geen grote speler is, zal hij zijn voetbalintelligentie moeten gebruiken als de tegenstander de bal heeft. In plaats van de tegenstander direct aan te vallen, geeft Weigl er de voorkeur aan om de bal te winnen door het onderscheppen van passes. Zijn defensieve spel bestaat dan ook voornamelijk uit het afschermen van passlijnen en een pass te onderscheppen voordat deze aankomt.

Deze stijl van verdedigen past redelijk bij de manier waarop Dortmund speelt. Immers, terwijl zijn medespelers wel direct druk zetten op de bal, is Weigl daar om de bal te veroveren uit een pass die door zijn teamgenoten afgedwongen wordt. Hier komt het grote anticipatievermogen van Weigl om de hoek kijken.

Als verdedigende middenvelder zul je er niet aan ontkomen om uiteindelijk duels te spelen. Ondanks dat dat niet zijn sterke punt is, schroomt hij niet om het duel met de volledige intensiteit te spelen als de situatie daarom vraagt.

Belangrijk
Kortom, Weigl speelt ondanks zijn jonge leeftijd een belangrijke rol in het Dortmund. Een mooi voorbeeld was het in het veld komen tegen Mainz eerder dit seizoen. In die wedstrijd had Dortmund veel moeite om door het middenveld van Mainz heen te komen en liet zich meteen gelden.

In dit voorbeeld laat Weigl meteen zijn kwaliteit zien. Hij ziet dat de verdediger van Mainz over zijn schouder kijkt om te zien waar Weigl staat en probeert een aanval op de bal te doen vanuit de passlijn naar Weigl. Op het moment dat de verdediger zijn hoofd weer wegdraait, loopt Weigl de andere kant op en zorgt op die manier voor een aanspeelmogelijkheid voor zijn medespeler. Dat ze vervolgens binnen twee passes een kans creëren, geeft deze slimme loopactie alleen nog maar meer glans en Weigl dus meer waarde.
 
Situatie 4a
 
Situatie 4b

De toekomst van deze speler is veelbelovend. Hij zit nu al op een hoog niveau en op zijn leeftijd kan hij alleen nog maar groeien.
 
Schijnacties
Spelers zijn hun hele leven bezig om patronen te herkennen en informatie op te nemen om zo een betere voetballer te worden. Dit gebeurt grotendeels onbewust. Ze koppelen bepaalde houdingen van het lichaam aan een bepaalde actie. Hierbij moet je denken aan eenvoudige dingen. Als een speler bijvoorbeeld een blik werpt op de rechterkant van het veld vlak voordat hij de bal passt, dan is de kans groot dat de bal inderdaad die kant op gaat. Ook kun je aan de stand van de heupen zien naar welke kant een speler gaat spelen.

Terwijl spelers deze patronen beginnen te herkennen, zullen ze hier ook naar gaan handelen. Door trainingen en het spelen van wedstrijden zullen spelers steeds hun perceptuele cognitieve capaciteit verbeteren. Ze kunnen deze informatie, samen met hun huidige voetbalintelligentie, steeds beter gebruiken om de juiste beslissing te nemen.

Het is duidelijk dat hoe beter deze kwaliteit is, hoe meer voordeel een speler er uit haalt. Toch kan dit jou ook als speler in de problemen brengen. Daarom is een schijnschot voor aanvallers ook zo’n effectief wapen. Als de aanvaller net doet alsof hij schiet door zijn been naar achteren te zwaaien, kan dit de verdediger zijn voet uit doen steken om de bal te blokken. Dit geeft vervolgens de aanvaller de kans om de verdediger die uit balans is te passeren.

Omdat sommige dingen zo ingebakken zijn in ons cognitieve processen, kan het soms zijn dat we al automatisch reageren, terwijl we eigenlijk al snel realiseren dat het een schijnactie is. Maar dan is het al vaak te laat.

Een schijnactie gebruiken kan dus grote voordelen opleveren voor het aanvallende team, temeer omdat je je als verdediger er niet altijd tegen kan wapenen. Het voordeel kun je niet alleen behalen in 1 tegen 1 duels, maar gaat veel verder dan dat. Schijnacties kunnen ook gebruikt worden om ruimtes te creëren of passlijnen open te maken.

En laat Julian Weigl hier nu juist sterk in zijn. Weigl valt niet op met allemaal trucs, maar zijn schijnacties zijn vaak subtiel van aard. Door net even zijn onderlichaam in een andere hoek te zetten, zet hij verdedigers vaak op het verkeerde been. Hij gebruikt dit vaak bij het passen van de bal. Ook zie je hem vaak even wachten met de pass, waardoor het timen voor de tegenstander extra moeilijk maakt. Dit soort schijnacties zijn vaak niet eens zichtbaar voor de ogen van een leek, maar dit maakt wel waarom hij zo’n effectieve speler is.
 
Wil je het hele artikel lezen?

Log dan in met je account van TrainersMagazine of abonneer je op Het Voetbal KennisPlatform. Je hebt al toegang tot 1000+ artikelen voor minder dan drie tientjes per jaar.

Abonneren voor €29
Het Voetbal KennisPlatform is gratis voor totaalabonnees op TrainersMagazine
LOGIN
Log in met je trainerssite.nl account
Soortgelijke artikelen