Inloggen
Inloggen
Categorieën
Alle categorieën Leren van topcoaches Seniorentraining Juniorentraining Pupillentraining Vrouwen- en meisjestraining Keeperstraining Conditie- en coördinatietraining Techniektraining voetbal Technisch beleid voor voetbalclubs Communiceren & leiderschap Voetbaltactiek Boekenoverzicht Webcolleges
Kijkwijzer voor meer structuur in trainingen
Leestijd 8-10 minuten
| Bedankt voor uw mening!
Maandag 24 April 2017


Als voetbalvereniging wil je natuurlijk kwalitatief goede trainingen. Het aanstellen van goede trainers is natuurlijk één, maar welk vervolg geef je er dan aan? Marcel van Marsbergen, technisch coördinator van het 1200 leden tellende DSS uit Haarlem vindt het een uitdaging om ook de kwaliteit van de trainingen te waarborgen. Hij introduceerde de kijkwijzer, een eenvoudige manier om trainers te beoordelen én te helpen.

Tekst: Paul van Veen | Beeld: Her Peperkamp

“De kijkwijzer heb ik niet helemaal zelf verzonnen. Ik kwam hiermee in aanraking in het onderwijs, waar ik zelf werkzaam ben. De directie van mijn school wilde de kwaliteit waarborgen en zocht een manier om de docenten te beoordelen en kwam met een kijkwijzer. Op deze kijkwijzer, die wij ook als docenten uitgereikt kregen, stonden diverse beoordelingscriteria waaraan een les zou moeten voldoen. En volgens deze criteria worden we dan ook periodiek beoordeeld.”

Structuur
“Ik was toentertijd ook al op zoek naar een structurele manier om de trainers van de club te beoordelen en ik was eigenlijk als docent heel tevreden over de manier waarop de kijkwijzer in het onderwijs werkte. Daarom heb ik toestemming gevraagd of ik dit instrument ook bij mijn club mocht gebruiken. Immers, er zitten natuurlijk heel veel raakvlakken tussen het geven van een les in het onderwijs en het geven van een voetbaltraining. Denk bijvoorbeeld aan de start van een les, het verloop, de interactie, de sfeer, etc.”



“Die toestemming kwam en uiteindelijk heb ik daar de kijkwijzer voor voetbaltrainers van gemaakt. Het principe is precies hetzelfde. Trainers krijgen deze kijkwijzer toegestuurd en ik ben rond de winterstop bij iedere trainer een keer langs geweest. Alleen al het rondsturen van de kijkwijzer ervaarden verschillende trainers al als heel prettig. Dit gaf ze inzicht in wat er belangrijk is om tijdens een training op te letten. Immers, wat voor een ervaren trainer vanzelfsprekend is, is voor een beginnende trainer soms een hele goede tip.”

“Naast het waarborgen van goede trainingen, kan de kijkwijzer ook helpen om een meer algemene lijn te ontwikkelen. In de kijkwijzer kun je immers kwijt wat je als vereniging belangrijk vindt in een training. We zien het dus als een mooie start om een ijkpunt neer te zetten en van daaruit verder te werken.”
“De afgelopen periode ben ik dus bij iedere trainer een keer langs geweest. Dat begint met een voorgesprekje van hooguit vijf minuten, het bekijken van de training, het invullen van de kijkwijzer en tenslotte de evaluatie samen met de trainer.”



Opening
“Als eerste in de kijkwijzer kijk ik naar de voorbereiding van de training. Is de trainingsopkomst in het spelervolgsysteem (van Voetbal Club 2000 - redactie) ingevuld? Staat het materiaal voor de training klaar en is de eerste oefenvorm al uitgezet? Verder vind ik het belangrijk dat er een duidelijke start van de training is, al maakt het mij niet uit hoe je dat doet. De een doet het met een fluitje, de ander doet het weer op zijn eigen manier. Dat hangt natuurlijk ook van de oefengroep af. Bij de JO8-1 zal er geen lang verhaal over de wedstrijd van zaterdag zijn en ook de doelstelling van de training van deze week kan kort aangegeven worden. Bij de oudere leeftijdsgroepen verwacht je hier natuurlijk weer meer van.”

Instructie
“Als de training loopt, kijk ik vooral naar de instructie van de trainer. Worden de spelers betrokken bij de instructie (door middel van het stellen van vragen) en controleert de trainer of de spelers alles goed begrepen hebben? Je kunt het natuurlijk wel heel goed uitleggen, maar als ze ondertussen aan het spelen zijn, hebben ze onvoldoende aandacht en kun je het later zelf nog vijf keer uitleggen. Het welbekende praatje-plaatje-daadje werkt altijd goed bij het uitleggen van een oefenvorm, dus dat zien we graag terug. Ook kijken we of het stemgebruik en de houding van de coach aangepast is aan de spelersgroep die getraind wordt. Bij JO8 kan het namelijk slim zijn om ze op dezelfde ooghoogte te benaderen. Tenslotte moet er nog controle zijn of de vorm goed wordt uitgevoerd, want daar gaat het uiteindelijk om.”



Tijdens oefeningen
“De volgende stap is om te kijken wat de trainer tijdens oefeningen doet. Allereerst is het vanzelfsprekend dat de coach een actieve houding heeft en dus bij de training betrokken is. Erg belangrijk vinden we dat elke speler gecoacht wordt. Sommige trainers coachen juist alleen maar de ‘goede’ voetballers, andere trainers hebben juist alleen maar aandacht voor de ‘mindere’ voetballers, of alleen maar de aanvallers. In onze ogen verdient elke speler een goede coaching. Daarnaast kijken we of een trainer gebruik maakt van uitgestelde aandacht en of een trainer goed omgaat met de verschillen, die altijd in elk team voorkomen. Zo heb je vaak een aantal spelers die technisch vaardig is, maar je hebt ook de ‘harde werkers’ van het team. Krijgen beide groepen aandacht en worden ze allebei voldoende uitgedaagd in de trainingen? Tenslotte kijken we naar misschien wel de belangrijkste component: wordt er geleerd tijdens de training?”

Afsluiting
“Het laatste onderdeel van de training is de afsluiting. Ook daar moet een trainer-coach aandacht aan besteden. We willen dit zeker niet te lang maken, maar dit hoort er naast de opening altijd bij. Ten eerste moet de trainer terugkomen op de doelstelling van de training: wat is er geleerd en hebben we dat ook geleerd? Vervolgens willen we ook weer dat er een duidelijke afsluiting is en dat de materialen met zijn allen opgeruimd worden. Uiteindelijk vinden wij het ook belangrijk dat het materiaal opgeborgen wordt in het materialenhok, want dat is nog wel eens een puntje bij DSS: je vindt soms overal materiaal terug.”

Evaluatie
“Na de training wordt er geëvalueerd met de trainer en samen worden er doelen gesteld en afspraken gemaakt. Dit kunnen zaken zijn die beter kunnen, maar het is ook belangrijk om aspecten die goed gaan juist in stand te houden. Dit is voor de trainer een hulpmiddel om de komende periode mee aan de slag te gaan en bij een volgend meetmoment weer te bespreken.”

“Al met al merken we dat als je op deze manier gestructureerd over de trainingen praat, je nuttige feedback kunt geven, maar ook dat trainers meer bewust worden waar een goede training aan moet voldoen. Daarnaast raak je op deze manier ook gemakkelijker in gesprek met trainers. Veel trainers ervaren het ook echt als hulp in plaats van als beoordeling of controle. Stel je voor dat een trainer te maken heeft met ongewenst gedrag in een groep, dan maak je het makkelijker bespreekbaar en kun je de trainer daarbij helpen.”

“Het beoordelen doen we ook heel basaal. Niet met cijfers van een tot en met tien, maar gewoon nul, een of twee. Nul betekent dat iets eigenlijk niet gebeurt, een betekent dat iets soms gebeurt en twee betekent dat het regelmatig gebeurt en dus prima in orde is. Op die manier krijgen trainers ook niet het gevoel dat ze cijfers krijgen en maak je het een stuk duidelijker. Want wanneer is iets nu een acht en wanneer is het een tien? In tegenstelling tot school is dit voor ons ook niet echt een beoordeling van trainers, maar willen we het inzetten om trainers te helpen om beter training te geven.”

“Tot op heden zetten we het vooral op de trainingen in, maar je kunt dit middel natuurlijk ook bij wedstrijden inzetten. Misschien dat je een aantal punten moet veranderen, maar ook daar is een kijkwijzer natuurlijk ook bijzonder geschikt voor. Hoe bereid je spelers voor? Hoe coach je tijdens de wedstrijd? Ik denk dat het heel zinvol is om ook daar trainers in te helpen, te ondersteunen en op één lijn te krijgen, zoals we het bij DSS graag willen hebben. De eerste ervaringen met de kijkwijzer zijn in ieder geval positief en we hopen de tweede seizoenshelft er de vruchten van te plukken.”

Voorbeeld van de kijkwijzer
Klik hier voor een grotere afbeelding
Wil je het hele artikel lezen?

Log dan in met je account van TrainersMagazine of abonneer je op Het Voetbal KennisPlatform. Je hebt al toegang tot 1000+ artikelen voor minder dan drie tientjes per jaar.

Abonneren voor €29
Het Voetbal KennisPlatform is gratis voor totaalabonnees op TrainersMagazine
LOGIN
Log in met je trainerssite.nl account
Soortgelijke artikelen