Inloggen
Inloggen
Categorieën
Alle categorieën Leren van topcoaches Seniorentraining Juniorentraining Pupillentraining Vrouwen- en meisjestraining Keeperstraining Conditie- en coördinatietraining Techniektraining voetbal Technisch beleid voor voetbalclubs Communiceren & leiderschap Voetbaltactiek Boekenoverzicht Webcolleges
Vergroten mentale weerbaarheid | De Junioren Trainer
Leestijd 6-8
| Bedankt voor uw mening!
Vrijdag 22 September 2017

JVOZ-trainer Aloys Lockefeer zag het iedere training en wedstrijd wel een paar keer terugkomen. De afspraken die gemaakt werden, konden voor even de prullenbak in. Het brein van de speler zei namelijk wat anders. “Ik maakte de spelers bewust van hun gedrag en de consequenties daarvan. Samen met hen zocht ik vervolgens een oplossing.”

Tekst en beeld: Rogier Veenstra

De 22-jarige Middelburger liep twee seizoenen stage als assistent-trainer bij JVOZ O15. Hij doorliep tevens de cursussen TCIII en TCII om vanaf afgelopen seizoen alleen voor een groep te staan. Twee jaar lang keek hij als ‘tweede trainer’ vanaf de zijkant mee en observeerde hij vooral. “Als hoofdtrainer ben je in heel veel gevallen met het geheel bezig en heb je niet altijd de tijd om energie te steken in ‘kleine dingetjes’. Ik ben ruim een jaar lang gaan kijken naar het gedrag van de spelers in verschillende situaties. Ik concludeerde al snel dat de meeste spelers zich door onverwachte gebeurtenissen lieten afleiden, hoe duidelijk de afspraken in aanvallen, verdedigen en omschakelen ook benoemd en getraind waren. Ik nam de mentale weerbaarheid onder de loep en constateerde dat die veel belangrijker was dan ik in eerste instantie dacht. Het beïnvloedt namelijk zowel de ontwikkeling van alle spelers als het resultaat.”

Luis Suarez en Chili
Op elk niveau zie je het gebeuren. Een speler zit niet lekker in de wedstrijd en laat zich verleiden tot een stomme overtreding met een rode kaart tot gevolg. Aloys Lockefeer zag het bij zijn eigen ploeg en ging op zoek naar de oorzaak: “Het is allereerst belangrijk om een scheiding te maken tussen uitzonderlijke gevallen en zaken waar doorgaans op een soortgelijke manier op wordt gereageerd. Luis Suarez is natuurlijk een goed voorbeeld van iemand die handelt op een manier die alleen hij kan. Publieke excuses, regels in zijn contract en gesprekken met een sportpsycholoog waren de logische gevolgen.”

“Wat voor mij interessanter is, is hetzelfde gedrag in verschillende situaties bij bijna alle spelers. Hoe kan het dat een ploeg als Chili de gehele wedstrijd kan omschakelen, ongeacht de omstandigheden, terwijl voetballers van veertien jaar in Nederland na een fout van de scheidsrechter denken: ‘ik ben er even klaar mee.’ Natuurlijk hebben veel kinderen in Zuid-Amerika weinig keus: het is profvoetballer worden of de straat op. Maar ik wil dat ook mijn spelers ten koste van alles hun droom najagen, dat ze daar alles voor over hebben. Daarom ben ik naar oplossingen gaan zoeken.”

De 'was-tas'
“Als juniorentrainer heb je dagelijks te maken met pubers die hun eigen mening op elk moment in de aanslag hebben. Anderzijds voelen en pakken ze de verantwoordelijkheid die daarbij hoort niet. Daar komt nog eens bij dat deze nieuwe generatie niet zit te wachten op een schreeuwlelijk die het de jongens wel even allemaal gaat uitleggen. Als ik vanaf dag één ga schreeuwen en ze allemaal even ga vertellen wat de bedoeling is, dan is er geen plek voor hun eigen meningen, die ze toch graag willen verkondigen. En ze gaan zich óf afzetten tegen de trainer óf ze gaan dingen doen, alleen omdat jij dat als trainer zegt. Dat is het laatste wat ik wil, want spelers moeten zich vooral ontwikkelen door hun eigen handelingen en de daaropvolgende gevolgen.”

“Vanwege het ontbreken van verantwoordelijkheidsgevoel zou je denken dat ik het bepalen van alle regels, de manier van voetballen, de trainingsvormen en alle andere zaken niet neer kan leggen bij vijftien jongens van veertien. Toch heb ik dat gedaan. Ik heb gedurende twee weken alles gedaan wat zij dachten dat goed was. Zij bepaalden hoe laat we gingen trainen, ondanks dat de trainingstijd vastgesteld stond. Ook de oefenvormen, de wedstrijdbespreking, wie de ‘was-tas’ mee naar huis nam, etc. liet ik aan hen over. Vervolgens heb ik alles opgeschreven, de zaken die goed gingen en uiteraard ook de mindere dingen. Na twee weken hield ik een bespreking, waarin zowel de staf als de spelersgroep met een evaluatie kwam. De spelers vonden het natuurlijk geweldig om alles zelf te regelen, maar ze zagen ook dat ze tegen veel dingen waren aangelopen. Die heb ik van ze overgenomen, zoals het op tijd komen tijdens trainingen, het bepalen van wissels en het bepalen van oefenvormen binnen de teamfuncties. Er is in een heel seizoen nooit meer iemand te laat gekomen. Het was natuurlijk een grote gok, maar het leverde veel op. Ik had direct een band met mijn spelers. Zij zagen in dat het trainerschap best lastig is en er was duidelijkheid. En bij duidelijkheid wordt de mentale weerbaarheid veel minder op de proef gesteld.”

Twee spelers tegelijk
“Ik vind het ontzettend belangrijk dat spelers zelf kunnen benoemen wat ze goed kunnen en wat ze kunnen verbeteren. Ze worden dan veel bewuster gemaakt, dan wanneer de trainer iets zegt. Omdat ik merkte dat spelers tijdens de individuele gesprekken weinig aan het woord waren, heb ik twee spelers tegelijkertijd laten komen. Twee spelers die een band met elkaar hebben. De twee met de grootste mond, of die al jaren samen voetballen of bij elkaar in de klas zitten. Ik merkte direct dat spelers met veel meer zelfvertrouwen binnenkwamen en er was nauwelijks nog sprake van een spanningsveld”

“Vervolgens heb ik besloten om hun voetbalhandelingen zelf te laten beoordelen aan de hand van een rapport en dit kort met hen te bespreken. Elke speler in de C-junioren kan namelijk wel zeggen wat hij eventueel nog zou kunnen verbeteren en dat zit ook vaak nog op één lijn met de gedachte van de trainer. Ik wilde het gesprek gebruiken om de mentale weerbaarheid van de spelers te toetsen. Helaas behaalde ik niet het gewenste resultaat, maar de oorzaak kon ik wel achterhalen. Spelers waren namelijk helemaal niet bewust van hun mentale zwakheden. Ik heb ze gevraagd om een maand lang hierop te letten en heb opnieuw gesprekken gevoerd. Het verschil was verbazingwekkend. Iedereen kon zo tien situaties opnoemen van de afgelopen vier weken, waar de mentale weerbaarheid op de proef werd gesteld. Nu moest ik gaan zorgen dat spelers zich hierin gingen ontwikkelen.

Tot vijf tellen
Spelers worden uiteindelijk vooral beter op het veld, door tijdens wedstrijden en trainingen in herkenbare situaties te komen. Het gedrag tijdens die situaties is vaak voorspelbaar. “Als ik een klein partijspel speelde (vier tegen vier) en de verliezer moest sprinten, dan werd er doorgaans gevloekt en getierd. Als het tweede partijspel net was begonnen en de verliezer van de eerste partij kreeg opnieuw een doelpunt tegen, wist ik al hoe laat het was. Ze waren niet meer in staat om te bepalen hoe zij de kans konden vergroten om te winnen. Hun gedrag zorgde ervoor dat de kans dat er verloren werd per seconde groter werd.”

“Door de gesprekken waren de spelers al bewust van het feit dat dit gedrag ervoor zorgt dat de speler in kwestie, maar ook het team minder goed gaat voetballen. Iets wat ze eigenlijk niet willen. Ik heb toen op het veld met de gehele groep afspraken gemaakt met één doel: een sterke mentale weerbaarheid tonen op momenten dat het minder gaat. De spelers hebben eerst een lijst gemaakt met momenten waarop het minder zou kunnen gaan: Een discutabele beslissing van de scheidsrechter, een verkeerde pass van een medespeler, een tegendoelpunt, etc.”

“Vervolgens heb ik aan de spelers gevraagd wat zij denken dat er moet gebeuren om ons de gehele wedstrijd niet te bemoeien met randzaken. Ze kwamen met een opmerkelijke oplossing. De aanvoerder of de trainer moest net voor het moment dat we mentaal op de proef zouden worden gesteld, hard maar rustig tot vijf tellen. Was het na die vijf tellen nog steeds onrustig, dan werd er gewisseld. Geloof het of niet, het werkte. Een partijdige grensrechter die zijn vlak opsteekt, waardoor we een doelpunt mislopen? Tot voor kort werd dit gezien als een groot onrecht en waren we soms wel tien minuten niet meer in staat om aan voetballen te denken. Nu was het anders. Ik zag het, ik begon te tellen en na drie tellen was de stoom uit de oren verdwenen. Mijn ploeg speelde verder alsof er niets gebeurd was. Het leek in het begin iets kleins, maar de mentale weerbaarheid bepaalde veel, zo niet alles. Sinds ik dat heb opgelost, wordt er alleen nog maar gekeken naar het allerbelangrijkste: voetbal!”
 
Wil je het hele artikel lezen?

Log dan in met je account van TrainersMagazine of abonneer je op Het Voetbal KennisPlatform. Je hebt al toegang tot 1000+ artikelen voor minder dan drie tientjes per jaar.

Abonneren voor €29
Het Voetbal KennisPlatform is gratis voor totaalabonnees op TrainersMagazine
LOGIN
Log in met je trainerssite.nl account
Soortgelijke artikelen