Inloggen
Inloggen
Categorieën
Alle categorieën Leren van topcoaches Seniorentraining Juniorentraining Pupillentraining Vrouwen- en meisjestraining Keeperstraining Conditie- en coördinatietraining Techniektraining voetbal Technisch beleid voor voetbalclubs Communiceren & leiderschap Voetbaltactiek Boekenoverzicht Webcolleges
Meer gebruik maken van de keeper | Voetbal tactiek
Leestijd 6-8 minuten
Dinsdag 3 Oktober 2017

Van de elf spelers die op het veld staan heeft de keeper een unieke rol. Het is de enige speler die de bal in zijn handen mag pakken en ondanks dat hij erg beperkt is door de lijnen van zijn eigen strafschopgebied, kan de keeper een verschil maken op het veld. De keeper heeft dan ook veel potentie, die overigens maar door weinig coaches volledig benut wordt.

Tekst: Tom Payne

Verdedigend is de rol voor de keeper wel duidelijk. Daarin heeft hij één voorname taak: het verdedigen van het doel. Natuurlijk speelt de keeper ook een rol in het verdedigen van de ruimte achter de verdediging, maar al tijdens balbezit kan een keeper een rol als extra speler vervullen.

Specifieke vaardigheden
Als de keeper meespeelt in de opbouw, kan dat namelijk voor zijn team een groot voordeel opleveren. Om echt mee te kunnen voetballen bij de opbouw, heeft de keeper een aantal specifieke vaardigheden nodig. De keeper moet niet alleen technisch een goede voetballer zijn, hij moet ook beschikken over een goede balcontrole en hij moet een zuivere passing hebben. Daarnaast is het tactisch inzicht van de keeper van belang om de juiste keuzes te maken, ook al wordt hier door weinig coaches in de bespreking aandacht aan geschonken. Het is van cruciaal belang om weinig fouten te maken in het kiezen van de juiste pass. Maar ook een goede positionering ten opzichte van zijn teamgenoten speelt een grote rol. Als laatste kan excentriciteit een keeper helpen om zijn taak goed uit te voeren.

Echter, dergelijke vaardigheden zie je niet vaak bij een keeper. Hun technische capaciteiten liggen vaak ver onder het gemiddelde niveau van de veldspelers van het team. Keepers als David de Gea, Manuel Neuer, Claudio Bravo en Marc-Andre Ter Stegen zijn een aantal voorbeelden van keepers die op het hoogste niveau laten zien wat een goed meevoetballende keeper kan betekenen voor een ploeg. Maar hoe kunnen deze getalenteerde keepers zich dan toch keer op keer onderscheiden van de rest?

Het creëren van een overtal
De rol van de keeper is vanzelfsprekend het grootst wanneer zijn team in balbezit is op de eigen helft. Dit is het moment dat de keeper het verschil kan maken door zich aan te bieden als extra man. Door zichzelf bij de opbouw te betrekken kan de keeper van grote waarde zijn voor zijn team. Hij gaat dan meevoetballen als elfde man waardoor er een overtal ontstaat. Als je bedenkt dat de spits vaak gedekt is door de twee centrale verdedigers, wordt er in het veld zelfs tien tegen acht gespeeld. De opbouw is op deze manier moeilijk onder druk te zetten voor de tegenpartij. De keeper kan er op deze manier dus voor zorgen dat de vrije man makkelijker gevonden wordt om de bal te verplaatsen.

Als de keeper op één lijn gaat staan met zijn twee centrale verdedigers dan kan de centrale middenvelder, die zich gewoonlijk laat zakken, dieper blijven staan. Het resulteert nog steeds in evenveel druk van de tegenpartij, maar het team heeft dan in balbezit een extra speler vóór de bal. Daardoor zijn er meer voorwaartse opties en is het makkelijker om verbindingen via het middenveld te vinden (zie situatie 1).

Daarnaast kan de keeper gebruikt worden voor het verplaatsen van het spel van de ene kant naar de andere. Als hij tussen de twee centrale verdedigers in beweegt, kunnen zij de breedte van het veld optimaal benutten. Dat maakt het makkelijker om het spel te verplaatsen.

Ontsnappen aan de druk
Een keeper die meespeelt in de opbouw kan handig zijn om onder de druk van de tegenstander vandaan te komen. Het wordt makkelijker om balbezit te houden hoger in het veld. Er is dan namelijk een extra speler om te helpen bij kort passeren, bijvoorbeeld door een één-twee. Dit kan de tegenpartij dwingen om meer druk te zetten en de verticale compactheid te verliezen (zie tekening 1). Daardoor komt er meer ruimte tussen de linies te liggen en wordt het gemakkelijker om de ruimtes te vinden.

Tekening 1

Een goed voorbeeld is de keeper van Bayern München, Manuel Neuer. Het spelen onder druk in de opbouw om vervolgens ruimte te creëren in de voorhoede is een fundamenteel principe van het spel van zijn coach Guardiola. Als de tegenstander meer druk moet zetten op de helft van Bayern München, zal de afstand tussen de verdedigers groter zijn. Op die manier wordt het makkelijker om de ruimte te vinden, omdat de tegenstander gaten moet laten vallen.

Hoewel het riskant is, kan de keeper dribbelen om de tegenstanders verder uit elkaar te trekken. Het onderscheppen van de bal is namelijk vaak niet de beste kwaliteit van de spitsen van de tegenpartij. Daardoor is het over het algemeen vrij makkelijk om een spits aan te pakken en de ruimte voor de teamgenoten te vergroten. Manuel Neuer gebruikt vaak de ‘Cruijff-draai’ om de bal te beschermen. De spits wordt op het verkeerde been gezet en is niet in staat de bal te onderscheppen, omdat hij in een tegenovergestelde beweging is. Door deze actie te maken draait Neuer zichzelf weg van de druk van zijn tegenstander en hij kan het spel verleggen naar de andere kant waar zijn vrije teamgenoot staat.

Directe optie
Terwijl een voetballende keeper vaak meteen geassocieerd wordt met de korte opbouw, zijn Neuer, Ter Stegen en Brave experts in het doorbreken van de druk met een directe pass. Als er druk gezet wordt, richten tegenstanders zich vaak op het afdekken van de spelers die het dichtst bij de bal staan. Dan is het spelen van een korte pass niet meer mogelijk. Dit betekent vaak dat er spelers, die verder weg staan, wel vrij staan. Het vinden van deze spelers is een uitstekende manier om onder de druk van de tegenstander uit te komen.

In het geval van Manchester City en haar keeper Bravo wordt het vaak direct gevaarlijk wanneer het lukt om een lange bal te geven naar een back die diep loopt op de vleugels (zie tekening 2). Met de tegenstanders die naar voren staan om de diepe middenvelders te verdedigen is het voor De Bruyne dan mogelijk om de nummer 10-positie in te nemen. Hoewel het niet altijd mogelijk is om direct naar een vrije teamgenoot te spelen, kan een keeper naar een open ruimte spelen waar zijn team in overtal is.

Tekening 2

Meer invloed van de keeper
De rol van de keeper hoeft niet beperkt te blijven tot de eigen helft. Ook bij een tegenstander die het middenveld of de voorhoede volledig vastzet kan de keeper een belangrijk onderdeel van het spel zijn.

Tegenstanders laten immers de keeper bijna altijd vrij. Daarom kan hij een veilige optie zijn om even aan de druk te ontkomen. Zeker als er een groot risico bestaat op het verliezen van het balbezit, kan de keeper fungeren als rustpunt. Evenzo kan de keeper een optie zijn als de aanval wordt afgebroken en er geen optie vooruit mogelijk is.

In de meest extreme gevallen kan de doelman zelfs extra versterking bieden in de omschakeling. Als de spitsen van de tegenstander zich laten zakken, kan een keeper die ver uit zijn doel staat een eventuele diepe bal onderscheppen. Zo kan het team druk houden op de helft van de tegenpartij. Manuel Neuer is zo'n voorbeeld als zijn team de bal in de aanval verliest.

Risico’s van de keeper
Het is duidelijk dat er veel voordelen zitten aan het betrekken van een technisch goede keeper bij het spel. Dus waarom maken teams hier zo mondjesmaat gebruik van? Het antwoord ligt grotendeels in het risico dat erbij komt kijken. Als de bal verloren wordt wanneer de keeper uit zijn zone is, dan is er een grote kans op een tegendoelpunt.

Er kan echter een aantal dingen worden gedaan om dit risico zo klein mogelijk te maken. Ten eerste kan een effectieve omschakeling, wanneer de bal verloren wordt, de kans verkleinen dat de tegenstanders een schot op doel kunnen doen. En hoewel een ver schot op open doel sommige mensen zorgen baart, is dit schot vaak te moeilijk om tot scoren te komen. Omdat de bal in de meeste gevallen wordt verloren op het middenveld, maakt de afstand en de nauwkeurigheid die nodig is het risico op een tegendoelpunt een stuk kleiner. De tegenstander heeft vaak maar kort de tijd om te schieten, omdat hij meteen na het veroveren van de bal weer onder druk wordt gezet.

Meedoen op de training
Over het algemeen is het voor een keeper sowieso goed om mee te doen aan de ‘rondo’ op een training. Op deze manier leert de keeper sneller om onder druk te voetballen. Het is belangrijk om ervoor te zorgen dat het oefenen van voetballen onder druk onderdeel is van de training. Door de keeper gewoon in de spelersgroep mee te laten trainen, zullen zij beter presteren.

Conclusie
Het is duidelijk dat er veel voordelen zitten aan het mee laten voetballen van de keeper in balbezit. Ze kunnen helpen om de bal veilig en snel uit de eerste linie te krijgen en om balbezit te houden op de helft van de tegenstander. Om deze rol te kunnen vervullen, moet de doelman specifieke vaardigheden hebben. Daarom is het van cruciaal belang om dit te trainen. Samen met hun teamgenoten kan in specifieke oefeningen deze vaardigheid verfijnd worden.


POSITIESPEL 7 + 2K TEGEN 6

Organisatie
- Half veld, waarbij de hoeken afgezet zijn om te voorkomen dat spelers in de hoeken gaan spelen (waar weinig ruimte ligt)
- 7 spelers van geel, spelend in een 4:3 formatie (uitgaande van 4:3:3-formatie)
- 6 spelers van blauw, spelend in een 2:4 formatie (uitgaan van 4:4:2-formatie)
- Het gele team speelt op balbezit en probeert van de ene keeper naar de andere keeper te spelen
- Als dit lukt, moet het gele team weer terug zien te spelen naar de keeper waar zij gestart zijn
- Als het blauwe team de bal verovert, kunnen zij counteren op het doel aan de overkant 

Coaching
- Het betrekken van de keeper in de opbouw om de twee verdedigers uit te spelen
- Gebruik het eerste overtal om vervolgens een overtal in het middenveld te creëren
- Overtal creëren en vervolgens naar de vrije man zoeken om de opbouw verder uit te spelen
- Verdedigend: afdekken van zones en in stand houden van de linie 

Progressie
- Het gele team scoort in het doel aan de overkant in plaats naar deze keeper te passen. Waarom? Om het spannender te maken voor de spelers
- Als tweede stap kun je de de keeper van het doel halen, zodat het mogelijk is om te scoren met een afstandsschot. Waarom? Om de druk te vergroten op de keeper en het team in balbezit

UITSPELEN 6+K TEGEN 6 IN 2 VAKKEN


Organisatie
- 6 spelers van geel plus een keeper proberen te scoren onder druk van 6 blauwe spelers
- De keeper start met de bal en het doel is door middel van een opbouw te scoren in één van de twee kleine doeltjes
- De spelers van blauw moeten in hun eigen vak blijven, 3 spelers per vak
- Als blauw de bal verovert, kunnen ze scoren in het grote doel met keeper

Coaching
- Het bewegen van de vier middenvelders om de drie verdedigers onder druk te helpen
- Gebruik het verplaatsen van het spel van de ene kant naar de andere kant om naar de kant te spelen met de minste druk 

Progressie
- Pas het aantal spelers aan. Waarom? Om de moeilijkheid voor het balbezittende team te verhogen of te verlagen
- Laat het rode team ook buiten de twee zones bewegen. Waarom? Om meer mogelijkheid te bieden om hun tegenstander te volgen
- Stel ook beperkingen aan het gele team (bijvoorbeeld maximaal 2 of 3 spelers en één keeper in het onderste vak). Waarom? Om de keeper nog meer onder druk te zetten en ook voor diepe opties te kiezenVerklein de afmetingen van het veld. Waarom? Om de druk op de balbezittende partij 

 
Wil je het hele artikel lezen?

Log dan in met je account van TrainersMagazine of abonneer je op Het Voetbal KennisPlatform. Je hebt al toegang tot 1000+ artikelen voor minder dan drie tientjes per jaar.

Abonneren voor €29
Het Voetbal KennisPlatform is gratis voor totaalabonnees op TrainersMagazine
LOGIN
Log in met je trainerssite.nl account
Soortgelijke artikelen