Inloggen
Inloggen
Categorieën
Alle categorieën Leren van topcoaches Seniorentraining Juniorentraining Pupillentraining Vrouwen- en meisjestraining Keeperstraining Conditie- en coördinatietraining Techniektraining voetbal Technisch beleid voor voetbalclubs Communiceren & leiderschap Voetbaltactiek Boekenoverzicht Webcolleges
Omgaan met hoge druk
Leestijd 6-8 minuten
| Bedankt voor uw mening!
Vrijdag 20 Oktober 2017

Internationaal zijn er teams die de tegenstander rustig laten opbouwen en wachten op de fout, maar er zijn ook teams die proberen om de opbouw van de tegenstander onder (grote) druk te zetten. In dit artikel kijken we vooral naar die laatste situatie, oftewel een voetballende oplossing vinden tegen teams die de opbouw onder druk zetten. In het Engels wordt dit ook wel ‘pressing resistance’ genoemd. Het gaat er om dat je de pressing herkent, balverlies voorkomt en uiteindelijk probeert om op de juiste manier onder deze pressing uit te spelen. Het maken van goede tactische keuzes is belangrijk, maar vaak niet voldoende. Ook de individuele kwaliteiten van spelers zijn erg belangrijk.

Tekst: Steven Turek

Hoe werkt het? Het omgaan van hoge druk kun je onderverdelen in drie stappen:

Stap 1: Het doorbreken van de eerste linie
Door middel van individueel talent, dribbelen en het gebruiken van een derde man kan de eerste lijn van de tegenstander worden gebroken. Dit geeft de speler in balbezit een klein beetje tijd om naar een volgende oplossing te zoeken. In situaties 1 tot en met 3 zie je dat een speler door een goede aanname de eerste lijn van de tegenstander weet te doorbreken.

Situatie 1

Situatie 2

Situatie 3


Stap 2: Het vinden van de ruimte en/of vrije spelers
Zodra een speler tijd voor zichzelf heeft gecreëerd is het makkelijker om de open ruimtes in te spelen. Een andere optie is zelf te dribbelen, omdat de tegenstander door het doorbreken van de eerste druklijn vaak niet meer compact staat (zie situatie 4).

Situatie 4

Stap 3: Speel de bal achter de verdediging van de tegenstander
Normaal gesproken laat een team dat veel druk zet ruimte vallen achter de verdediging. Na het doorbreken van de druk kan deze ruimte worden benut (zie situatie 5).
Situatie 5

Bekijk het vanuit een ander perspectief
Om allerlei tactische oplossingen te kunnen bedenken om je als team onder de druk van een tegenstander uit te spelen, is het goed om naar de tegenstander te kijken. Het is belangrijk om eerst vast te stellen hoe de tegenstander druk zet. De meeste tactieken richten zich vaak op een bepaalde ruimte of een bepaalde speler, die moet worden ingespeeld. Dat is dan het moment dat de tegenstander kiest om druk te gaan zetten. Belangrijker nog is om jezelf af te vragen hoeveel spelers de tegenstander wil inzetten om actief de bal te veroveren. Hierbij kan de tegenstander ervoor kiezen om druk te zetten in een ondertal of met een gelijk aantal spelers.

De tegenstander zet druk met een ondertal
Het druk zetten in een ondertal betekent dat een team achterin in een overtal blijft staan. In situatie 6 zet Real Madrid druk met vijf tegen zes spelers. Zij hebben hierdoor automatisch een overtal achter de druklijn. Dus als de tegenstander besluit een lange bal naar voren te spelen, levert dat geen direct gevaar op. Om deze reden moet het team in balbezit gebruik maken van het overtal in de opbouw door middel van passes over de grond en combinatiespel.
 
Situatie 6

Je ziet dan ook dat teams die druk zetten met een ondertal vaak niet spelers afdekken, maar zich richten op het afschermen van mogelijke passlijnen (zie diagram 1). Zo wordt een situatie gecreëerd waarin het opbouwende team geen gebruik kan maken van het overtal, omdat sommige spelers niet bereikt kunnen worden.

Diagram 1

De uitdaging voor het aanvallende team is weer om deze gedekte spelers te vinden om zich zo onder de druk uit te kunnen spelen.

De tegenstander zet druk met gelijke aantallen
Als de tegenstander geen druk zet in een ondertal wordt er meestal gespeeld met gelijke aantallen. In diagram 2 speelt Real Madrid met zes spelers tegen zes spelers van FC Barcelona. De combinatie van de kleine ruimte en het aantal spelers maakt het druk zetten eenvoudiger. Het is daarom makkelijker om de bal te veroveren wanneer er met gelijke aantallen druk wordt gezet. Wanneer er met gelijke aantallen druk wordt gezet zal ook in de andere linies met gelijke aantallen worden gespeeld. Ook verdedigend is er geen rugdekking meer aanwezig. Belangrijk is om dit als opbouwend team te herkennen, waardoor er goede keuzes kunnen worden gemaakt.

Diagram 2
 
Situatie 7

Wat doen de centrale middenvelders van de tegenpartij?
Belangrijk in deze situatie is de keuze die de centrale middenvelders van de tegenpartij maken. Zij hebben namelijk twee opties. De eerste is dat één centrale middenvelder ook druk uitoefent, terwijl de ander ervoor zorgt dat de bal niet door het midden gespeeld kan worden (drukzetten in ondertal). Of er wordt gespeeld met mandekking, waarbij beide centrale middenvelders druk zetten op de opbouw van de tegenstander (druk zetten met gelijke aantallen, zie situatie 8 en 9). De keuze tussen de manieren van drukzetten heeft ook gevolgen voor wat de spits doet. Als de centrale middenvelders agressief drukzetten, richten de twee spitsen zich volledig op de twee centrale verdedigers. Wanneer er in een ondertal wordt druk gezet, omdat maar een van de twee centrale middenvelders meedoet, worden de passlijnen afgeschermd.

Situatie 8

Situatie 9
Startsituatie – centraal
Stel dat speler 5 de bal heeft (zie diagram 3). De vleugelverdedigers (2 en 3) hebben het veld breed gemaakt en staan niet te hoog. Speler 6 staat precies tussen de twee spitsen van de tegenpartij. De diepe bal (op speler 8) is veel langer onderweg dan een bal op de centrale middenvelder (speler 10). Ook spelers 7, 9 en 11 zijn ingesteld op een diepe bal, maar staan niet volledig breed. De twee spitsen van de tegenpartij verdedigen de balbaan naar het centrum. Spelers 9 en 7 (van de tegenpartij) staan relatief hoog met het oog op korte afstanden om pressie te spelen.
 
Diagram 3
Druk zetten met de spitsen
De spitsen van de tegenpartij (10 en 11) wachten op de pass van de ene naar de andere centrale verdediger (zie diagram 4). Na het spelen van deze bal zet zowel de spits (speler 10) als de vleugelspits (speler 9) druk. Speler 10 is verantwoordelijk voor het afschermen van de balbaan naar het centrale middenveld en zet daarbij agressief druk. De twee vleugelspitsen (9 en 7) kunnen nu ook druk zetten. Op alle posities moet de tegenpartij nu druk zetten om een pass door het midden uit te lokken en de bal te onderscheppen.

Diagram 4

Zoeken naar een oplossing: zoek de vleugelverdediger
In diagram 5 wordt de centrale verdediger (speler 4) onder druk gezet door de aanvallers van de tegenpartij (9 en 10). De balbaan van de directe pass naar speler 2 is geblokkeerd door speler 9. Ook de centrale bal naar speler 6 wordt door de andere spits dichtgezet. De oplossing voor dit probleem ligt bij speler 8. Deze blijft diep tot het laatste moment en beweegt dan in de bal. Met de tegenstander in de rug kan deze speler de pass naar de vleugelverdediger spelen. Speler 2 heeft nu een vrije bal op de flank en kan het middenveld indribbelen. Een andere optie is om meteen de diepte in te spelen. Dit kan alleen als speler 3 van de tegenstander zich uit positie laat spelen.

Diagram 5
Let op dat speler 8 niet te vroeg in de bal komt. Als deze speler al in de ruimte staat waar hij aangespeeld moet worden en de bal pas later krijgt, kan hij namelijk makkelijk onder druk gezet worden. Daarnaast wordt de hoek om de vleugelverdediger in te spelen dan veel moeilijker.

Ook de positie van speler 2 is van cruciaal belang. Als hij al te ver oploopt, zal hij direct onder druk worden gezet door speler 3 (zie diagram 6). Hij moet dus blijven staan om op die manier speler 3 uit positie te lokken. Of als speler 3 helemaal niet komt, staat hij helemaal vrij.
 
Diagram 6
Wanneer is het spelen met drie centrale verdedigers geen optie?
Als er gespeeld wordt tegen twee spitsen, dan is een oplossing waar in het moderne voetbal tegenwoordig vaak voor gekozen wordt, om in de opbouw te gaan spelen met drie centrale verdedigers naast elkaar. Een centrale middenvelder (speler 6) laat zich zakken en speelt tussen de twee centrale verdedigers en creëert daardoor een drie tegen twee situatie in de opbouw (zie diagram 7). Echter, niet zozeer de formatie, maar het druk zetten van de tegenstander is doorslaggevend bij het rendement van deze manier van opbouwen. Het voorbeeld hiernaast, met drie centrale verdedigers heeft namelijk een aantal nadelen. Het druk zetten van de tegenstander blijft hetzelfde zoals zij deden met twee centrale verdedigers. Zij gaan drukzetten als de bal naar speler 4 gespeeld wordt. De opbouwende partij verliest echter een aanspeelpunt op het middenveld. De partij die druk zet heeft één speler minder om af te hoeven schermen in het centrum. Ook verandert deze formatie de posities van de vleugelverdedigers. Zij staan veel hoger dan in de situatie met twee centrale verdedigers (zie situatie 10 en 11). Deze hogere positie van de backs kan een nadeel zijn wanneer de bal wordt onderschept. Ook moeten de centrale verdedigers goed opletten dat zij niet te breed staan, omdat zij dan makkelijker onder druk gezet kunnen worden. Een voordeel van het spelen met een extra centrale verdediger is het spelen met een extra man achter de bal. Maar in feite kan deze extra veiligheid ook worden opgevangen door de keeper.

Situatie 10

Situatie 11


Diagram 7
Wanneer is het spelen met drie centrale verdedigers wel een goede optie?
Het spelen met drie centrale verdedigers kan ook verschillende voordelen opleveren. Wanneer er tegen een agressieve tegenstander gespeeld wordt, is het voor de centrale middenvelder van de tegenpartij (speler 8) gebruikelijk om zijn tegenstander te volgen wanneer deze zich laat zakken om als centrale verdediger te fungeren (zie diagram 8). Er ontstaat dan een situatie dat een centrale middenvelder van de tegenstander ver van zijn positie moet gaan verdedigen om met gelijke aantallen druk te zetten. Maar in zijn rug staan op alle posities nog steeds gelijke aantallen in iedere linie. Nu kan het druk zetten van de tegenpartij worden ontlopen door een diepe bal te spelen op de voorhoede (zie situatie 12 en 13).


Situatie 12


Situatie 13


Diagram 8
 
Optie: Meer spelers uit positie trekken
Een team dat agressief druk zet kan in de verleiding komen om de tweede centrale middenvelder onder druk te zetten met een centrale verdediger. Dit kan worden bereikt door een 1-2 combinatie tussen speler 5 en speler 10 (zie diagram 9). Er kan dan een lange bal gespeeld worden, waarmee de aanvallers direct in een kansrijke situatie staan. Speler 6 en speler 8 van de tegenpartij komen uit positie, waardoor een lange bal op de spitsen makkelijker wordt.


Diagram 9
Wil je het hele artikel lezen?

Log dan in met je account van TrainersMagazine of abonneer je op Het Voetbal KennisPlatform. Je hebt al toegang tot 1000+ artikelen voor minder dan drie tientjes per jaar.

Abonneren voor €29
Het Voetbal KennisPlatform is gratis voor totaalabonnees op TrainersMagazine
LOGIN
Log in met je trainerssite.nl account
Soortgelijke artikelen