Inloggen
Inloggen
Categorieën
Alle categorieën Leren van topcoaches Seniorentraining Juniorentraining Pupillentraining Vrouwen- en meisjestraining Keeperstraining Conditie- en coördinatietraining Techniektraining voetbal Technisch beleid voor voetbalclubs Communiceren & leiderschap Voetbaltactiek Boekenoverzicht Webcolleges
Het opleiden van jeugdtrainers
| Bedankt voor uw mening!
Donderdag 7 December 2017


Ruim een jaar na de aanstelling van Kees Zwamborn als technisch manager van vv Kloetinge zijn er al flinke stappen gemaakt om de doorstroming van jeugdspelers naar het eerste elftal te bevorderen. “Om talenten optimaal te ontwikkelen zijn we vooral aan de slag gegaan met diegenen, die de spelers beter moeten maken: de jeugdtrainers.”

Tekst: Rogier Veenstra | Beeld: Joep Zoeteweij

Terwijl de voorbereiding zijn einde nadert, staat Zwamborn op een regenachtige avond in trainingskleding op het trainingsveld van vv Kloetinge. Trainer is hij al jaren niet meer, maar ondanks dat de functie ‘technisch manager’ meer taken met zich meebrengt, richt hij zich vooral op de trainers. Hij probeert hen te ontwikkelen en hij vindt dat dit vooral tijdens trainingen gedaan kan worden. “Ik observeer vooral, maar grijp soms ook in. De trainers hebben aangegeven dat ze de ondersteuning waarderen en mijn doel is om hen beter te maken. Het trainerschap zelf trekt me niet meer zo, omdat het in de meeste gevallen draait om de korte termijn. In de functie die ik nu bekleed kan ik stap voor stap ervoor zorgen dat de vereniging op technisch gebied vooruit gaat. Wij willen het liefst dat onze jongste leden later in het eerste elftal spelen. De begeleiding van deze spelers is erg belangrijk, dus daarom richt ik mij heel erg op de ontwikkeling van de trainers.”

Diploma’s
Bij een grote vereniging zoals vv Kloetinge (1600 leden), is het onmogelijk om voor elk team een gediplomeerde trainer aan te stellen. Daar zijn simpelweg de middelen niet voor. Daarom hebben ze bij de Zeeuwse club een goed selectiebeleid gevoerd, waardoor snel in kaart is gebracht welke spelers de prestatieve kant op gaan en welke spelers echt alleen voor hun plezier een balletje willen trappen. De vereniging dankt veelvuldig haar vrijwilligers en dus alle ouders en jeugdtrainers die ervoor zorgen dat de recreatieve tak voorzien wordt van een kader. Zwamborn is samen met zijn team vooral bezig met de trainers die bepalend kunnen zijn voor de ontwikkeling van de talentvolle voetballers. “Het is belangrijk om de goede spelers met elkaar te laten voetballen. Hierdoor worden de spelers namelijk alleen al op trainingsdagen veel beter, omdat zij worden uitgedaagd. Ik vind het vervolgens belangrijk dat deze spelers een goede begeleiding krijgen. Ik ben zelf jarenlang docent geweest van verschillende Trainer/Coach-opleidingen bij de KNVB en kan niet anders zeggen dat het ontzettend belangrijk is dat trainers een aantal van deze opleidingen volgen. Hierdoor krijgen zij structuur, komen zij veel in contact met andere trainers en leren zij simpelweg het vak.”

De 65-jarige Zwamborn is echter van mening dat het verschil tussen jeugdtrainer en seniorentrainer groot is. “Je kunt als trainer succes hebben gehad als seniorentrainer en in het bezit zijn van een TCI-diploma of zelfs hoger, maar dat wil niet zeggen dat je ook een goede jeugdtrainer bent. Het draait bij de jeugd om ontwikkeling, langere termijn en het pedagogische aspect is ook van immens belang. Ik hoop dan ook dat de KNVB meer opleidingen voor het jeugdvoetbal gaat organiseren. Wij proberen onze trainers vervolgens te faciliteren om die opleidingen te volgen.”



Leeftijdsverschillen

Trainers die jarenlang dezelfde leeftijdscategorie trainen, gaan vanzelf de leeftijdskenmerken herkennen van het desbetreffende team. Trainers die zowel ervaring hebben bij de pupillen als bij de junioren weten dat je een speler van de O13 niet kunt vergelijken met een speler van de O19. Het verschil in leeftijd geeft direct het verschil tussen beide spelers aan. Ze zien er anders uit, ze voetballen anders en ze denken anders. Voor iedereen zo duidelijk als wat, maar het is als jeugdtrainer wel belangrijk om te weten wat er bij elke leeftijdscategorie gevraagd wordt. Bij Kloetinge ondersteunen ze de jeugdtrainers hierin op verschillende manieren.

“Binnen onze vereniging hebben we een aantal mensen die veel ervaring hebben als jeugdtrainer en daarnaast ook weten wat er gevraagd wordt van de talenten om de stap naar de eerste selectie zo klein mogelijk te maken. Zij verzorgen samen met mij geregeld bijeenkomsten voor de jeugdtrainers. Doordat jeugdtrainers bij elkaar komen, wisselen ze automatisch al veel ervaringen met elkaar uit. Terwijl als ze elkaar alleen op zaterdagmiddag kruisen in de kantine er eigenlijk slechts naar de uitslag gevraagd wordt. Tijdens deze avonden staan, zeker in het begin van het seizoen, de leeftijdskenmerken vaak centraal. Trainers moeten namelijk heel goed weten wanneer zij iets wel en niet kunnen trainen. De trainingsstof is één, de pedagogische kant is niet onbelangrijker. Iedere speler is verschillend, zowel binnen een team als tussen de teams. Trainers gaan dus door dit soort bijeenkomsten leren wat er van hen als coach gevraagd wordt om hun spelers te kunnen laten ontwikkelen. Weten ze dat niet, dan loopt het dus al vanaf het begin niet goed en kunnen spelers nog steeds heel goed zijn, ze worden vervolgens minder snel of zelfs helemaal niet meer beter.”

Trainingsmappen
Bijna elke week training geven, soms wel drie keer per week en dat een heel jaar lang. Dat is voor veel trainers best wel een uitdaging. Er moeten stappen gemaakt worden in de speelwijze, spelers moeten zeker in de bovenbouw ook gestructureerd fitter worden, je moet spelers elke keer weer kunnen motiveren, er moet worden herhaald, maar ook vernieuwing is belangrijk. Zwamborn erkent dat het niet altijd gemakkelijk is om dit alles voor elkaar te krijgen. Maar omdat de club streeft naar een maximale ontwikkeling van de spelers, moeten ook de trainers zich ontwikkelen. “Het zou te gemakkelijk zijn als wij eens in de twee maanden een keer bij elkaar gaan zitten om wat leeftijdskenmerken in de groep te gooien en wat pedagogische stappen te maken. Wij willen trainers, naast de opleiding die de meeste trainers hebben gevolgd of volgen, intern beter maken. Daar gebruiken we onder andere de trainingsmappen voor.”

“Wij gebruiken de dvd’s ‘allemaal uitblinkers’ van de KNVB. Hier kun je allerlei oefenvormen uithalen. We moeten niet gaan doen alsof het technische hart van de club het voetbal heeft uitgevonden en dus halen we veel oefenstof uit deze beelden. Ik vind het heel erg belangrijk dat onze trainers variatie hebben in hun training, want spelers moeten in mijn ogen worden uitgedaagd. Daarnaast moet de training wel passen bij de leeftijd. Dat lijkt logisch, maar er zijn nog altijd heel veel trainers die de O19 hetzelfde coachen als de O11, dat is echt onmogelijk. Ook zijn de oefenvormen in ‘allemaal uitblinkers’ onderverdeeld in thema’s, waardoor trainers structuur krijgen in hun trainingen en niet elke dag weer wat anders trainen. Met dit hulpmiddel is een trainer in staat om binnen bijvoorbeeld de teamfunctie verdedigen het storen op de helft van tegenpartij te trainen en zelfs methodische stappen toe te passen. Deze trainingen bieden wij aan in onze trainingsmappen en trainers kunnen deze zelf weer aanvullen.”

Trainingen
Om alle trainers een handje te helpen en dezelfde richting op te laten gaan, wordt er bij Kloetinge dus een aantal activiteiten georganiseerd. Hierdoor worden trainers beter en daar plukken de voetballers weer de vruchten van. Maar van een paar handvatten worden trainers niet de trainers die ze bij Kloetinge graag zien. Zwamborn wil daarom de stap naar het veld maken. “In een vergaderruimte met een paar magneetjes in de hand kunnen veel trainers uitleggen hoe zij willen opbouwen en druk willen zetten. Waar trainers zich vaak in vergissen is dat er zo veel meer bij komt kijken om een ploeg te laten spelen zoals je als trainer wilt. Denk dan aan de afmetingen, de tegenpartij en de kwaliteiten van de spelers. Een goede training is daarom heel belangrijk.”

“Trainen is in de meeste gevallen de wedstrijdsituatie nabootsen. Omdat de meeste jeugdteams op een groot veld spelen, hebben wij ervoor gezorgd dat ondanks onze vele jeugdteams, de selectieteams één keer per week op een groot veld kunnen trainen. Bij heel veel verenigingen is dit niet het geval en als je daarover nadenkt is het eigenlijk te gek voor woorden. We willen spelers beter maken en ervoor zorgen dat zij in het weekend een hoog niveau halen, maar we leren ze niet om in grote ruimtes te kunnen voetballen. Dat is een praktische stap, maar wel een erg belangrijke.”

“Wat ik tijdens trainingen vooral doe, is het gedrag van de trainer in kaart brengen. Hoe reageren zij op een groep van zestien pubers? Stellen zij vragen of eisen ze alleen maar dingen van hun spelers en coachen ze vooral positief of is het vaak negatief? Pedagogisch moeten trainers onderlegd zijn of daar stappen in maken. Daar helpen wij ze bij, want het is niet gemakkelijk. Ik denk zelfs dat competenties voor een jeugdtrainer moeilijker zijn dan die van een seniorentrainer.”

”Als de skills om goed met jongeren in een bepaalde leeftijdscategorie om te gaan aanwezig zijn, ben je natuurlijk nog niet een goede jeugdtrainer. Wij willen dat onze jeugdige voetballers zo snel mogelijk beter worden en dan praat je uiteraard ook over de voetbalkwaliteiten van een speler. Tijdens trainingen kijken we dus ook of een trainer in staat is om zijn team of een individuele speler beter te laten voetballen, oftewel beter kan laten aanvallen, verdedigen en omschakelen. Als ik een advies mag geven aan alle coördinatoren van verenigingen die het prestatieve deel willen verbeteren: denk niet dat een paar bijeenkomsten of gesprekjes met trainers genoeg zijn om spelers een stuk beter te maken. Daar is meer voor nodig en vooral het functioneren van trainers tijdens trainingen eist veel aandacht. We observeren en ondersteunen als dat nodig is. Na afloop gaan we samen zitten en evalueren we de training. Als je dat geregeld doet en dan eigenlijk het liefst met beelden van de eigen training, dan gaan trainers heel snel vooruit.”

De technische driehoek
Veel jeugdtrainers bij Kloetinge, de vereniging stond afgelopen seizoen op plek 41 van beste jeugdopleidingen, zijn in het bezit van een of meer trainersdiploma’s. Daarnaast worden zij door middel van bijeenkomsten uitgedaagd om na te denken over verschillende ‘bijzaken’ die belangrijk zijn als jeugdtrainer. Ook krijgen zij hulpmiddelen aangereikt om goede trainingen te verzorgen en ontvangen ze na afloop van die trainingen en wedstrijden feedback. De laatste stap die de technisch manager wil zetten, is de oudere jeugdspelers kennis laten maken met de manier van spelen van het eerste elftal.

“We nodigen trainers van de O19 en het beloftenelftal uit om wedstrijden van het eerste elftal te bekijken. Dit kan op zaterdagmiddag, maar ook aan de hand van beelden, aangezien elke thuiswedstrijd van ons vlaggenschip wordt opgenomen en wordt gecodeerd. Hierdoor kunnen zij in clipjes zien hoe wij graag aanvallen, verdedigen en omschakelen. De volgende stap is om trainers trainingen van de hoofdmacht te laten bijwonen, zodat zij kunnen zien hoe de ontwikkeling van de speelwijze in zijn werk gaat. Door dit te zien en erover te praten kunnen trainers dit weer toepassen op hun eigen ploeg, waardoor de talenten die doorbreken naar de selectie zich gemakkelijker kunnen aanpassen.”

“We zijn trots op het feit dat we thuishoren in de top-50 van beste amateurverenigingen van Nederland, maar dit komt vooral omdat er gekeken wordt naar het niveau van de verschillende jeugdteams. Om te stijgen op deze ranglijst moeten de spelers dus beter worden en de belangrijkste voorwaarde voor deze ontwikkeling is in mijn ogen duidelijk: het ontwikkelen van jeugdtrainers”
 
Wil je het hele artikel lezen?

Log dan in met je account van TrainersMagazine of abonneer je op Het Voetbal KennisPlatform. Je hebt al toegang tot 1000+ artikelen voor minder dan drie tientjes per jaar.

Abonneren voor €29
Het Voetbal KennisPlatform is gratis voor totaalabonnees op TrainersMagazine
LOGIN
Log in met je trainerssite.nl account
Soortgelijke artikelen