Inloggen
Inloggen
Categorieën
Alle categorieën Leren van topcoaches Seniorentraining Juniorentraining Pupillentraining Vrouwen- en meisjestraining Keeperstraining Conditie- en coördinatietraining Techniektraining voetbal Technisch beleid voor voetbalclubs Communiceren & leiderschap Voetbaltactiek Boekenoverzicht Webcolleges
Het kiezen van de juiste spelprincipes
| Bedankt voor uw mening!
Vrijdag 1 Juni 2018

De trend van dit moment: werken met spelprincipes. Er zijn echter veel trainers die niet weten welke spelprincipes ze moeten kiezen en waar ze moeten beginnen. Of erger nog: trainers die er zomaar een paar kiezen. Willem Weijs helpt jou in dit artikel op weg bij het kiezen van de juiste spelprincipes.

Tekst: Willem Weijs en Paul van Veen | Beeld: Gerrit van Keulen

“Ik denk dat de betere trainer zich onderscheidt doordat de speelwijze van die trainer heel erg herkenbaar is. Dat hoeft natuurlijk niet elke wedstrijd hetzelfde te zijn, maar als je in een competitie zit waar je qua niveau thuishoort, dan vind ik dat als je tien wedstrijden speelt, je bij een goede trainer in zeven van die wedstrijden moet kunnen zien welke kant de trainer op wil. In twee wedstrijden moet je het ook kunnen zien, maar dan is de uitvoering misschien wat minder. En natuurlijk speel je soms een dusdanig slechte wedstrijd, dat het moeilijk of zelfs niet te herkennen is. Hierbij wil ik de kanttekening plaatsen dat je wel afhankelijk bent van het spelersmateriaal. Maar dit vind ik wel een van de belangrijkste taken als trainer: dat je een team dusdanig kunt beïnvloeden dat mensen van buitenaf kunnen zien waar de trainer voor staat.”

 


“Om dit te realiseren, zijn spelprincipes een uitstekend middel. Deze moeten er uiteindelijk voor zorgen dat je speelwijze herkenbaar wordt. Kijk bijvoorbeeld naar trainers als Cruijff, Guardiola of Bosz, allemaal trainers waarbij je de hand van de trainer duidelijk terugziet. Omdat spelprincipes op dit moment een hot item zijn, loop je het risico dat trainers met deze trend mee willen en vervolgens een aantal principes uit de losse pols schudden of kopiëren van andere trainers. Dan kun je immers ook zeggen dat je modern en innovatief aan het trainen bent. Dat vind ik niet de juiste manier. Het begint namelijk te allen tijde met het bepalen van jouw waarden: wat vind jij vanuit het diepst van jezelf het meest belangrijk. Ik raad dan ook trainers aan op een vrije avond eens te bepalen wat voor jou die belangrijkste waarden zijn. Maar vergis je niet: dat is een heel lastige opgave, maar wel enorm belangrijk om uiteindelijk bij de spelprincipes uit te komen.”

“De tweede stap is het bepalen van jouw speelstijl. Dat komt uiteindelijk voort uit de waarden die je eerder hebt bepaald. Tenslotte bepaal jij de formatie(s) waarin je graag zou willen spelen. Deze volgorde is voor mij cruciaal. Als je zomaar wat spelprincipes bepaalt, dan mis je waar je uiteindelijk naar toe wilt en waarom juist die principes zo belangrijk voor je zijn.”
 
Stappenplan om te komen tot de keuze van spelprincipes
1. Bepalen waarden
2. Bepalen speelstijl
3. Bepalen speelwijze
4. Kiezen formaties
5. Bepalen welke spelprincipes hierbij aansluiten


Kenmerken
“Bij het kiezen van de spelprincipes vind ik het belangrijk dat ze abstract zijn. Hiermee bedoel ik dat er altijd een bepaalde ruimte is voor perceptie, waardoor spelers in wisselende situaties zelf aan het denken worden gezet. Ze moeten zich afvragen wat de trainer met bepaalde dingen bedoelt en in wedstrijden moeten ze situaties herkennen. Zelfs als ze op televisie wedstrijden kijken, wil je ook dat ze situaties herkennen en dan moeten ze zich afvragen onder welk spelprincipe dat zou vallen bij ons.” 

“Het ene spelprincipe is natuurlijk abstracter dan het ander. Zo is een principe als Superioriteit bijvoorbeeld abstracter dan een principe als de vijfsecondenregel. Maar juist doordat het soms zo abstract is, kunnen mensen er een eigen invulling aan geven en kunnen ze er creatief van worden. Spelers moeten uiteindelijk wel zelf een eigen inbreng hebben, dus zit er een bepaalde autonomie in. Hierdoor zullen ze zich er ook meer verantwoordelijk voor voelen."

“Ik vind vooral ook dat spelprincipes overzichtelijk moeten zijn en daarmee bedoel ik dat je het beste met een beperkt aantal principes moet werken. Bij het verdedigen zou je bijvoorbeeld kunnen denken aan: het klein maken van de ruimtes, het geven van rugdekking, laag zitten, knijpen naar de kant van de bal en ga zo maar door. Maar als je deze allemaal gaat benoemen als spelprincipe, dan kom je op een ellenlange lijst van spelprincipes uit. Die zijn niet meer overzichtelijk. Niet voor jouzelf, maar al helemaal niet voor de spelers. En juist de spelers moeten het gaan uitvoeren en doen. Nogmaals, zij moeten de verantwoordelijk voelen dat ze mede-eigenaar zijn van het hele plan. Als de spelers dat niet voelen, dan is de kans niet zo groot dat het in de praktijk gaat werken.”
 


“Een andere voorwaarde bij het kiezen van spelprincipes is dat ze herkenbaar moeten zijn. Spelers moeten begrijpen waar het om gaat. Als we bijvoorbeeld praten over een derde-man-situatie en we laten daar beelden van zien of we trainen hierop, dan moeten ze dat herkennen. Het zijn immers de spelers die uiteindelijk de vertalingen moeten gaan maken naar de praktijk op het veld.”

“Het laatste kenmerk van een spelprincipe is dat ze duidelijk moeten zijn. Een derdemansituatie en ruimte creëren hebben een bepaalde overlap, maar ze zijn goed van elkaar te onderscheiden.” 
 
Kenmerken van spelprincipes
1. Abstract (ruimte voor perceptie)
2. Overzichtelijk (beperkt aantal)
3. Herkenbaar (praktisch)
4. Duidelijk (onderscheid)


Waarom werken met spelprincipes?
“Waarom zou je eigenlijk met spelprincipes werken? Ten eerste omdat het houvast geeft aan de spelers. Ze weten waar we als team aan werken, waar we op trainen en wat er van ze verwacht wordt in de wedstrijden. Ten tweede geeft het jou als trainer ook houvast. Het geeft een kader waar vanuit je kunt werken. Een ander voordeel is dat spelprincipes onafhankelijk zijn van de speelwijze en formatie van de tegenstander. Natuurlijk komt het ene spelprincipe wat meer naar voren in de ene wedstrijd dan in de andere wedstrijd, maar je kunt iedere wedstrijd op hetzelfde terugvallen. Tenslotte kan het ook voor herkenbaarheid binnen de club zorgen en kun je ervoor kiezen om binnen een jeugdopleiding voor één lijn te kiezen.”
 
De voordelen van het gebruik van spelprincipes zijn:
1. Ze zijn herkenbaar voor de club
2. Ze zijn herkenbaar voor team en spelers
3. Ze geven houvast aan de trainer/coach
4. Ze zijn onafhankelijk van speelwijze, jouw formatie en de formatie van de tegenpartij

Volgend artikel
Nu we weten hoe je komt tot de spelprincipes, gaan we in het volgende artikel door naar de spelprincipes in de praktijk. Voor welke spelprincipes kiest Willem Weijs en hoe is hij tot deze spelprincipes gekomen? 

Klik hier voor deel 2: Spelprincipes in de praktijk
Wil je het hele artikel lezen?

Log dan in met je account van TrainersMagazine of abonneer je op Het Voetbal KennisPlatform. Je hebt al toegang tot 1000+ artikelen voor minder dan drie tientjes per jaar.

Abonneren voor €29
Het Voetbal KennisPlatform is gratis voor totaalabonnees op TrainersMagazine
LOGIN
Log in met je trainerssite.nl account
Soortgelijke artikelen