Inloggen
Inloggen
Categorieën
Alle categorieën Leren van topcoaches Seniorentraining Juniorentraining Pupillentraining Vrouwen- en meisjestraining Keeperstraining Conditie- en coördinatietraining Techniektraining voetbal Technisch beleid voor voetbalclubs Communiceren & leiderschap Voetbaltactiek Boekenoverzicht Webcolleges
Trainen op verschillende ondergronden | AZ Jeugdopleiding
| Bedankt voor uw mening!
Woensdag 26 September 2018

Jeugdtrainer Michael van Zijtveld en fysiektrainer Chris Wenker leggen uit waarom in de jeugdopleiding van AZ wordt ingezet op voetballen op verschillende ondergronden. Het is een van de vele middelen die de Alkmaarders inzetten om spelers cognitief, technisch en fysiek te ontwikkelen.

Tekst: Michael van Zijtveld, Chris Wenker | Redacteur: Alessandro van Hallem | Beeld: AZ

“Op het twee jaar geleden in gebruik genomen AFAS Trainingscomplex wordt niet alleen getraind op natuurgras en kunstgras, maar ook op zand en asfalt. Het trainen op verschillende en op het eerste gezicht minder voor de hand liggende ondergronden, staat symbool voor de visie van de club, waar in de afgelopen jaren steeds meer en grotere talenten doorbreken.
 

Op het hypermoderne sportpark in Zaanstad liggen voetvolleyveldjes op zowel kunstgras als zand. Op laatstgenoemde ondergrond kan ook beachsoccer worden gespeeld en aan bewegingsscholing worden gedaan, terwijl op een middenstuk van asfalt, jeugdspelers worden aangemoedigd hun eigen ding te doen. Dit bevordert hun eigen creativiteit en zelfstandigheid, binnen hun persoonlijke en teamgerichte ontwikkelingspunten. Ook zijn er, op kunstgras, een kleurendriehoek en een hexagon, waarop onze spelers kunnen werken aan het verbeteren van hun voetenwerk, wenden en keren en bewegingssnelheid.
 

Verschillende ondergronden hebben verschillende effecten op zowel het bewegen van de speler als de richting die de bal meekrijgt. Zo stuitert deze op asfalt hoger op dan op gras en valt op zand moeilijk te voorspellen welke kant hij opgaat. Door de spelers hierop te laten trainen en spelen, komen zij steeds in nieuwe situaties waarvan zij impliciet (onbewust) veel leren.
 
Het spel begrijpen
De visie van AZ op leren is erop gericht spelers te ontwikkelen die het spel begrijpen en in staat zijn eigen keuzes te maken. Wij geloven er ook in dat je als voetballer vaardigheden moet ontplooien op allerlei gebieden. Het trainen op verschillende ondergronden is een middel waarmee de noodzaak ontstaat om je als speler op voetbaltechnisch, fysiek en cognitief niveau breder te ontwikkelen.
 
We willen dat spelers uiteindelijk spelbegrip ontwikkelen en daarvoor zijn cognitieve vaardigheden en spelintelligentie nodig. Dit bepaalt in hoeverre de speler de juiste informatie uit de omgeving oppikt en in welke mate hij in staat is de juiste keuze te maken. Schat de speler goed in wanneer de tegenstander bij hem is, heeft hij in de gaten welke loopactie zijn medespeler maakt en schat hij de snelheid van de bal goed in voor een succesvolle aanname?

De realiteit van het topvoetbal schrijft voor dat je in een splitsecond keuzes maakt en steeds weer in nieuwe situaties terecht komt. Elke situatie in de wedstrijd is anders. Waar een beginnende voetballer naar alles kijkt wat om hem heen gebeurt, haalt een speler die al langer op een hoger niveau actief is razendsnel de juiste ‘cues’ uit een situatie. Dit betekent dat het palet aan keuzemogelijkheden van een speler zo groot mogelijk moet zijn. Dat ontwikkel je vooral door de jaren heen door veel te spelen.
 

Het trainen op verschillende ondergronden is een middel om het palet aan voetbalhandelingen bij de speler te vergroten. Iedere ondergrond biedt een scala aan mogelijkheden. Het is belangrijk te beseffen dat het voorspellen en herkennen van de juiste cues qua balsnelheid, ondergrond en welke handeling vervolgens nodig is, niet een kwestie is van een paar keer op zand of asfalt trainen. Het heeft alleen effect, als de diversiteit aan ondergronden structureel binnen het programma wordt aangeboden. Door het consequent door de hele opleiding door te voeren, ontwikkelen spelers zich beter.
 
Technische vaardigheden
Uiteraard is een voetballer niet alleen afhankelijk van zijn cognitieve vaardigheden. Je kunt heel goed kijkgedrag in huis hebben en uitblinken op inzichtelijk vlak, maar zonder de benodigde fysieke en technische vaardigheden ben je in de uitvoering en daarmee ook in je keuzemogelijkheden beperkt. Een cognitief sterk ontwikkelde speler weet precies waar de bal naartoe moet, maar zonder fatsoenlijke techniek komen zijn steekpasses niet aan en gaan zijn schoten over en naast. Het gaat er dus om dat de speler na het herkennen van de situatie ook de juiste snelheid en richting meegeeft aan de bal. Om over te kunnen gaan tot de ideale vervolgactie moet je beschikken over de juiste middelen.
 
Vergelijk het met een timmerman met alleen een schroevendraaier in zijn gereedschapskist. Die kan niet zoveel. Zonder de vereiste gereedschappen ziet hij niet eens de mogelijkheid om een huis te bouwen, zoals een voetballer met een beperkte techniek ook de optie om een strakke bal over dertig meter te geven niet zal herkennen als mogelijkheid binnen het spel. Geef de timmerman echter ook een hamer, zaag, boor en nijptang en hij heeft veel meer opties.
 

In het moderne voetbal worden de ruimtes steeds kleiner, terwijl het spel juist steeds sneller verloopt. Dat betekent dat een speler met een overvolle gereedschapskist op het veld moet staan. Hij moet superieur zijn aan de bal en extreem goede technische vaardigheden zijn essentieel. De technische, fysieke en cognitieve vaardigheden bepalen uiteindelijk de handelingssnelheid, zowel met als zonder bal.
 
Een hoge handelingssnelheid is wat in de top gevraagd wordt en waar bij AZ naar gestreefd wordt. Een extreem goede uitvoering vereist een ijzersterke techniek en creativiteit. Zo gaat het wenden en keren op kunstgras heel anders dan op asfalt en waar je op gras prima een sliding kunt inzetten, is dat op asfalt minder voor de hand liggend. De spelers worden impliciet gevraagd anders te handelen en zich aan te passen aan verschillende situaties. Op asfalt of zand vallen de ballen net even anders en ontstaan onvoorspelbare situaties die op (kunst)gras niet voorkomen. Het lichaam raakt daardoor meer in staat te handelen naar onverwachte situaties.
 
Robin van Persie is een mooi voorbeeld van een speler die heel breed georiënteerd is in wat er kan gebeuren tijdens een wedstrijd. Zijn duikkopgoal in het duel tussen Oranje en Spanje op het WK van 2014 kon hij alleen maken door ergens in zijn achterhoofd de mogelijkheid tot het maken van deze goal te zien én de daarvoor vereiste fysieke en technische kwaliteiten in huis te hebben.
 
Sublieme bewegers
In het kader van het verkrijgen van een zo breed mogelijk palet aan keuzemogelijkheden bij een speler, streven we er bij AZ ook naar sublieme bewegers op te leiden. Dat gaat alleen wanneer we ze op veel verschillende manieren bevragen. Het trainen op asfalt, gras en zand heeft bovendien een dermate andere fysieke impact ten opzichte van elkaar dat onze spelers onbewust uitgedaagd worden om anders te bewegen. Daardoor kunnen spelers aan het einde van hun opleiding omgaan met wisselende omstandigheden.
 

Het trainen op verschillende ondergronden is uiteraard niet het enige middel waarmee cognitie, spelinzicht en technische en fysieke kwaliteiten een impuls krijgen. Bezoek een veldtraining van een ploeg uit de AZ-Jeugdopleiding en je ziet de spelers een ballenkar met wel twintig verschillende ballen het veld op rijden. De ballen hebben verschillende merken, zwaartes, groottes en materiaal. Het oogt zonder context amateuristisch, maar dit heeft als doel om bij spelers meer balgevoel te ontwikkelen. Welk formaat de bal ook heeft: zorg er maar voor dat je ermee kunt doen wat jij wilt.
 
Het trainen met diverse ballen op verschillende ondergronden geven nieuwe dimensies aan elkaar. Zo heb je niet alleen te maken met de effecten van verschillende ballen, maar ook met de effecten van de ballen die op natuurgras, kunstgras, asfalt en zand steeds weer anders zijn. En dan kan er ook nog gevarieerd worden in types schoeisel, waarmee je weer extra diepgang geeft aan deze op diversiteit gerichte manier van opleiden.
 
Op asfalt krijgt een bal net een andere curve mee dan op gras, op een natuurgrasveld kan een polletje zitten waardoor de bal van richting verandert en op zand is het al helemaal onvoorspelbaar. Iedere ondergrond en iedere bal vraagt om andere reacties. Het kan ertoe leiden dat je moet zorgen voor een andere enkelspanning en dus moet je continu inschatten wat je voor elkaar wilt krijgen, net zo lang totdat het op iedere ondergrond en onder iedere omstandigheid als vanzelf gaat. Bij AZ geloven we erin, dat je dan uiteindelijk spelers krijgt die technisch, cognitief en fysiek superieur zijn.”
 
Wil je het hele artikel lezen?

Log dan in met je account van TrainersMagazine of abonneer je op Het Voetbal KennisPlatform. Je hebt al toegang tot 1000+ artikelen voor minder dan drie tientjes per jaar.

Abonneren voor €29
Het Voetbal KennisPlatform is gratis voor totaalabonnees op TrainersMagazine
LOGIN
Log in met je trainerssite.nl account
Soortgelijke artikelen