Inloggen
Inloggen
Categorieën
Alle categorieën Leren van topcoaches Seniorentraining Juniorentraining Pupillentraining Vrouwen- en meisjestraining Keeperstraining Conditie- en coördinatietraining Techniektraining voetbal Technisch beleid voor voetbalclubs Communiceren & leiderschap Voetbaltactiek Boekenoverzicht Webcolleges
De voordelen van indelen in jaargroepen
| Bedankt voor uw mening!
Dinsdag 4 December 2018


In het verleden speelden jeugdvoetballers vaak in leeftijdscategorieën die twee kalenderjaren omvatten. De KNVB stimuleert om steeds meer met jaargroepen te werken. Maikel Maas van Margriet JO15.1 is hier een groot voorstander van en ziet alleen maar voordelen. “De fysieke verschillen zijn veel kleiner en spelers kunnen onder gepaste weerstand echt blijven voetballen.”

Tekst: Rob Robben | Beeld: Ron de Vries

Je zou Maikel Maas een ervaringsdeskundige kunnen noemen als het gaat om het formeren en werken met jaargroepen. Vorig seizoen trainde hij de JO14 bij Margriet uit Oss en dit jaar heeft hij de JO15.1 van deze club onder zijn hoede. Maas is een groot voorstander van jaargroepen. “Ja, ik vind dat de fysiek zwakkeren veel beter tot hun recht komen bij hun leeftijdsgenoten. De lichamelijke verschillen zijn met name in deze leeftijdsgroep erg groot. Als je dan ook nog twee jaargroepen bij en tegen elkaar laat spelen, zijn deze verschillen nog groter. De ‘kleintjes’ komen dan nauwelijks echt aan voetballen toe. Het opleiden en spelers laten ontwikkelen is vele malen belangrijker dan het directe wedstrijdresultaat.”

Grote fysieke verschillen
“Toen enkele jaren geleden de KNVB met deze aanpassing kwam, hebben we als Margriet dit plan meteen omarmd. We stonden en staan volledig achter de argumenten die de KNVB hanteerde. De lichamelijk wat kleinere spelers werden dikwijls volledig ondergesneeuwd door de grotere jongens. Ze kwamen, ondanks hun prima voetbalkwaliteiten, nauwelijks meer aan echt voetbal toe, omdat ze qua loopvermogen en fysieke kracht het onderspit moesten delven. Deze grote fysieke verschillen komen met name bij de voormalige C-leeftijd voor. Ik heb dit vorig seizoen als trainer van de JO14 ondervonden. Doordat we vorig seizoen met een JO14 gestart zijn, hebben deze spelers zich voetballend geweldig ontwikkeld, omdat ze in staat waren om ook echt te blijven voetballen. Ze waren veel in balbezit, omdat de ballen veel over de grond gespeeld werden en niet hard en hoog door de lucht vlogen. Deze ontwikkeling heeft ervoor gezorgd, dat het overgrote deel van deze spelers nu bij mij in de JO15.1 kunnen spelen.”

Indelingen
Vorig seizoen had Margriet al één selectieteam bij de JO8, JO10, JO12 en JO14 geformeerd. Alleen de beste spelers van deze categorieën kwamen voor deze teams in aanmerking. Is het dan niet raar, dat de andere eerstejaars van elke leeftijdsgroep wel tegen jongens spelen van een jaar ouder? Mark Strik, hoofdtrainer en Hoofd Opleidingen van het zevenhonderd jeugdleden tellende Margriet is ook aangeschoven: “Ja, dat is wel zo, maar Keulen en Aken zijn ook niet in een dag gebouwd. Dit seizoen hebben we het daarom ook aangepast. We spelen nu van JO8 t/m JO15 volledig in jaargroepen. Bij JO17 en JO19 kunnen we dat nog niet, omdat we daarvoor gewoonweg zowel kwantitatief als kwalitatief tekortkomen. Bovendien is de noodzaak daar ook wat minder, omdat de fysieke verschillen in die leeftijdsgroepen al wat kleiner zijn. Het streven is om volgend seizoen ook bij JO16 met een selectieteam te starten. In de andere leeftijdsgroepen hebben we nu al in elke jaargroep selectieteams. Ons ideaal is, dat we in de hele jeugdafdeling in alle jaargroepen uiteindelijk met selectie- en recreatieve teams gaan spelen. Vorig seizoen hadden we bijvoorbeeld vijf JO15-elftallen en één JO14-team. Dit seizoen hebben we dus gewoon drie teams van JO15 en ook drie JO14-elftallen. De beide eerste teams van JO15 en JO14 vormen nu de selectieteams.”

Knelpunten
Margriet is dus een groot voorstander van het formeren van jaargroepen, maar ervaart ook de nodige knelpunten bij het in competitieverband spelen van jaargroepen. Maas: “De KNVB promoot deze manier van teams samenstellen, maar ze faciliteert dit onvoldoende. We speelden vorig seizoen met de JO14 in een competitie, waarin drie dispensatiespelers mochten spelen. Dat geeft een heel verkeerd signaal en is bovendien niet eerlijk. Op die manier kunnen mijn eerstejaars nog tegen fysiek veel sterkere tweedejaars komen te voetballen. Dat kon, omdat deze JO14-competitie in de B-categorie werd ingeschaald. Als je indeling in jaargroepen serieus wilt nemen, moet je deze competities ook in de A-categorie indelen en net als bij de O15 niet met dispensatiespelers werken. De KNVB moet in elke jaargroep met klassen gaan werken, waar gepromoveerd en gedegradeerd kan worden. En elke jaargroep moet ook gewoon verdeeld worden in een A- en B-categorie.”

Doorschuiven
Je zou kunnen stellen dat het formeren van jaargroepen ook een groot nadeel heeft. Het is namelijk een feit, dat spelers zich het beste ontwikkelen als ze het ene jaar alles moeten doen om aan te haken en het jaar daarop bij de betere spelers horen en de kar moeten trekken. Maas en Strik zien dit absoluut niet als een nadeel, omdat ze hier een prima oplossing voor gevonden hebben. Maas: ”Als een speler van JO14 er echt bovenuit steekt, dan speelt die gewoon in de JO15.1. Op die manier wordt hij toch uitgedaagd om tegen sterkere spelers te voetballen. Wij hebben bij Margriet wel de regel, dat deze spelers er ook echt bovenuit moeten steken. Bij gelijke kwaliteit blijven deze spelers gewoon in de JO14.1. Verder was er vorig seizoen een prima wisselwerking tussen JO15.1 en JO14. Deze twee teams trainden regelmatig gezamenlijk en bij een tekort bij de JO15.1 werden spelers van JO14 doorgeschoven. Ook schoven spelers van de JO13.1 soms bij trainingen en wedstrijden aan bij JO14. Dit jaar willen we, mede omdat we een kwalitatief vrij sterke JO15.1 hebben, dit team in eerste instantie aanvullen met de JO15.2. Natuurlijk zullen er in de loop van het seizoen in de diverse leeftijdscategorieën spelers van een jongere lichting bij trainingen en wedstrijden regelmatig aansluiten bij een aangrenzende hogere leeftijdsgroep. In de lijn van dit doorschuiven en ruiken aan het grotere werk, spelen we samen met enkele andere grotere clubs op een aantal dinsdagavonden een vriendschappelijke competitie voor spelers O23. Hiervoor komen de talenten van het tweede, JO19 en zelfs de JO17 in aanmerking. Dit team wordt dan verder aangevuld met jonge spelers van het eerste. Spelers moeten deze uitverkiezing verdienen en zij zien zo’n uitverkiezing voor dit team ook echt als een beloning. Op al deze manieren krijgen de echte talenten dus toch volop de gelegenheid om zich te meten met oudere en betere spelers.”

Trainen
Doordat Maas vorig seizoen met zijn eerstejaars ook alleen tegen eerstejaars speelde, konden zijn spelers zich op voetbalgebied prima ontwikkelen. “We konden echt blijven voetballen. Je hoefde niet bang te zijn, dat alle ballen hard en hoog over onze middenvelders gingen.” Maas legde in zijn oefenstofkeuze daarom ook het accent op zijn middenvelders, die een belangrijke schakel waren in zijn manier van voetballen. “Ik trainde dat in diverse pass- en trapvormen met opendraaien en kaatsen (oefenvorm 1). Het snel handelen, goed opendraaien en het openleggen van de ballijn waren daarbij erg belangrijk. Een vervolg hierop waren positiespelen, waarbij de middenvelders een cruciale rol toebedeeld kregen in het kaatsen en verleggen van het spel (oefenvorm 2). Ook hierbij waren het openleggen en dichtzetten van de ballijn belangrijke coachingsaspecten.”


 
Stan Muskens, SC Elshout
'Wij kijken niet naar kwaliteit, maar naar leeftijd'

Stan Muskens is bij het ruim honderd jeugdleden tellende SC Elshout medeverantwoordelijk voor de teamindelingen bij de jeugd. “Tot en met vorig seizoen hebben we 'gewoon' vastgehouden aan de traditionele indelingen van JO19, JO17, JO15, JO13, JO11 en JO9. Omdat de KNVB bij de clubs het verzoek heeft neergelegd om zoveel mogelijk met jaargroepen te gaan werken, hebben we besloten daaraan gehoor te geven. Overigens deelden wij, als dat mogelijk was, onze voetballers altijd al in jaargroepen in. Als kleine vereniging zijn we erg afhankelijk van het spelersaanbod en kunnen we meestal maar één team formeren van twee jaargroepen. Als we incidenteel toch voldoende spelers hadden voor twee elftallen, werden er toch altijd teams gemaakt van afzonderlijke jaargroepen. Drie jaar geleden hadden we bij de A-junioren voldoende spelers voor twee teams. We hebben toen als experiment eenmalig geselecteerd op kwaliteit. Het gevolg was, dat de A1 een fantastisch seizoen draaide. De A2 daarentegen draaide veel stroever. Na afloop van het seizoen kwamen we als bestuur met alle betrokkenen rond de A tot de conclusie dat het succes van de A1 ten koste was gegaan van de spelvreugde van de A2 en aangezien we bij Elshout een club zijn voor al onze leden, getalenteerd en minder getalenteerd, hebben we toen besloten hiervan af te stappen en in de toekomst niet meer op kwaliteit te selecteren, maar gewoon in jaargroepen. Bij de elftalindeling keken en kijken we dus niet naar de voetbalkwaliteiten van een speler, maar alleen naar de leeftijd. Wij waren de KNVB dus eigenlijk al voor met betrekking tot het indelen in jaargroepen. Voor ons verandert er dus eigenlijk niet zoveel.

Voor dit seizoen heeft de nieuwe manier van indelen geleid tot een JO19, JO17, JO16, JO14, JO12, JO11, JO10, JO9 en een JO8 team. In de ‘oude’ indelingen zouden we dit jaar een JO19, twee keer JO17, JO15, JO13, twee keer JO11 en twee keer JO9 hebben gehad. Het voordeel nu is dat, met name de jongste kinderen, nog meer op leeftijd kunnen spelen.”

Muskens maakt wel een kanttekening: “Of deze nieuwe manier van indelen een succes wordt, hangt mede af van de opstelling van de andere verenigingen uit de regio. Deze moeten zich ook houden aan de nieuwe jaargroepen. In het verleden waren JO16, JO14 en JO12 vaak selectieteams van grotere verenigingen. Dat is qua niveau voor onze teams te hoog. Het succes van deze maatregel hangt dan ook af van het feit, of de KNVB voldoende volwaardige competities kan organiseren in deze nieuwe leeftijdsgroepen. Wij zijn benieuwd hoe zich dit gaat ontvouwen, maar wij staan er op voorhand erg positief in.”


 

Piet van Zuijdam, BMC uit Berlicum
'Technisch vaardige spelers moeten het verschil maken'

Tot eind vorig seizoen was Van Zuijdam, technisch coördinator van het ruim driehonderd jeugdleden tellende BMC uit Berlicum. “Op zichzelf vinden wij het indelen in jaargroepen een goed plan en wij staan daar als vereniging ook positief tegenover. Met name voor de grotere clubs is dit zeker een groot voordeel maar voor de middelgrote clubs, zoals BMC, gaat de invoering van de geboortejaarcompetities niet altijd even gemakkelijk. Vorig seizoen speelden we nog gewoon volgens de ‘oude’ indelingen. We liepen er toen wel tegenaan, dat veel clubs bijna alleen tweedejaars spelers hadden, terwijl wij noodgedwongen met een mix van eerste- en tweedejaars speelden. Hierbij ontstonden voor ons de nodige problemen met name op het fysieke vlak. Voetballend was het geen probleem maar fysiek legden de spelertjes het vooral af tegenover de tweedejaarsspelers. Binnen BMC Berlicum is het opleidingsplan er namelijk in belangrijke mate op gericht om technisch vaardige spelers op te leiden. Zij zouden de uitblinkers moeten zijn, maar het tegendeel bleek waar. De grootste en krachtigste jongens maakten het verschil en niet de technisch vaardige spelers. Op het oog lijkt het of zij talentvoller zijn, maar dit beeld ontstaat alleen maar omdat zij fysiek verder zijn.

We hebben alles uitvoerig geëvalueerd en geïnventariseerd en dat heeft ertoe geleid, dat we dit seizoen starten met jaargroepen van JO8 tot en met JO15. Uiteraard blijft in het beleid wel meespelen dat als een speler talentvol is en wij vinden dat hij het ook fysiek aan kan, hij versneld kan doorschuiven naar de naastgelegen hogere leeftijdsgroep. In de voormalige A- en B-junioren is dit voor ons onmogelijk vanwege de doodeenvoudige reden dat daarvoor het aantal spelers ontbreekt. Door deze indeling in jaargroepen blijft in ieder geval het opleidingsplan erop gericht om spelers te blijven opleiden die zich in de basisopleiding technisch vaardig ontwikkelen en in de midden- en eindopleiding tactisch verder opgeleid kunnen worden.”


Oefenvorm 1: Plaats- en trapvorm met open draaien
Dit is oefenvorm 2506 van De Oefenstof Database






Organisatie
- 9 of 11 spelers in een vierkant van 30 bij 30
- Speler 1 speelt de bal naar de middelste speler en loopt zijn bal achterna
- De speler in het midden draait open, neemt de bal aan en speelt speler 3 aan
- Speler 3 dribbelt buitenom naar positie 2
- Ondertussen speelt speler 2 de bal naar de nieuwe middenman, die weer doorspeelt naar speler 4, etc.

Variaties
- Verder uitbouwen met 1-2-combinatie met middelste speler en nummer 3 en 4
- Daarna kan deze oefening uitgebouwd worden met ook een 1-2-combinatie bij 3
- Vervolgens speelt 2 direct door naar 4 (middenman maakt ruimte voor de pass) en 4
maakt daarna 1-2 met middenman

Coaching
- Het juist opendraaien en goed opengedraaid staan
- Ballijn openleggen (bij tweede variatie)
- Strak inspelen en hoge handelingssnelheid
- Bij de kaats met het buitenste been kaatsen en achter de bal blijven


Oefenvorm 2: Positiespel 9 tegen 5, opbouw via middenvelders
Dit is oefenvorm 2507 van De Oefenstof Database



Organisatie
• Op een veld van 40 bij 60 m spelen 12 spelers en 2 keepers een positiespel van 9 tegen 5
• De rode spelers in het middenvak spelen samen met de balbezittende partij. Dit geldt ook voor de keepers aan de beide uiteinden
• De keepers mogen hoge ballen vangen en ballen over de grond moeten ze met de voeten verwerken
• Als de balbezittende partij de bal 10 keer heeft rondgespeeld krijgen ze een punt
• Als er via de rode spelers in het midden een driehoekje gemaakt wordt, of het spel wordt via de rode spelers in het midden verlegd, dan levert dat ook een punt op

Coaching
• Spelen met de ruimte
• Verleggen van het spel
• Bij balverlies snel drukzetten en proberen de bal binnen vijf seconden weer te heroveren
• De rode spelers in het midden moeten elkaar blijven coachen. Nooit naast elkaar staan, maar altijd schuin
• Bij balverlies snel de ballijn naar de rode spelers dichtzetten
• Bij balbezit de ballijn naar de rode spelers openleggen
• Vooral de rode spelers in de kleine ruimte moeten snel handelen
 
Wil je het hele artikel lezen?

Log dan in met je account van TrainersMagazine of abonneer je op Het Voetbal KennisPlatform. Je hebt al toegang tot 1000+ artikelen voor minder dan drie tientjes per jaar.

Abonneren voor €29
Het Voetbal KennisPlatform is gratis voor totaalabonnees op TrainersMagazine
LOGIN
Log in met je trainerssite.nl account
Soortgelijke artikelen