Inloggen
Inloggen
Categorieën
Alle categorieën Leren van topcoaches Seniorentraining Juniorentraining Pupillentraining Vrouwen- en meisjestraining Keeperstraining Conditie- en coördinatietraining Techniektraining voetbal Technisch beleid voor voetbalclubs Communiceren & leiderschap Voetbaltactiek Boekenoverzicht Webcolleges
Het creëren van een optimaal leerklimaat | Elwin van Keulen
| Bedankt voor uw mening!
Donderdag 02 Februari 2017
Elwin van Keulen (26) (Twitter: @elwinvankeulen) is trainer-coach van SC Cambuur Onder13 en coördinator van de jeugdopleiding. Als trainer vindt hij het creëren van een optimaal leerklimaat, waarin de spelers zelf hun talenten moeten kunnen ontwikkelen, zeer belangrijk. Dat doet hij op geheel eigen wijze en hij laat zich vooral leiden door hij wat hij leest en ziet. Speciaal voor jou als lezer van het Voetbal KennisPlatform zal hij regelmatig een column plaatsen om inzicht te geven in zijn werkwijze.

Een optimaal leerklimaat

Wij, als opleidingen, creëren vaak een klimaat waarin fouten verkeerd zouden zijn. Maar zo zie ik het niet. Natuurlijk wil je spelers opleiden die straks op het hoogste niveau, op het moment dat ze onder druk staan, zo goed mogelijk presteren. En daar hoort dan bij dat ze zo min mogelijk fouten maken. Maar dat is bij de Onder13 van Cambuur nog heel anders. We hoeven nu nog niet foutloos te spelen, hier gaat om opdoen van ervaringen. Een ervaring kan een topprestatie zijn, maar ook een bizarre fout. Met een ervaring moet je op de juiste manier omgaan: ik heb het mee gemaakt, ik sla de ervaring op en ik ga verder. Ik kom daaruit als sterkere voetballer.
 

Ik als trainer moet er dus ook op die manier mee omgaan. Als er op een cruciaal moment in een wedstrijd een foute pass wordt gegeven, sta ik natuurlijk niet te juichen omdat dat weer een leermoment zou zijn. Maar door die fout is die speler niet opeens een mindere of andere voetballer geworden. Dingen uitproberen en fouten maken hoort er bij als je je wilt ontwikkelen als voetballer. Spelers groeien nu eenmaal een stuk sneller als ze accepteren dat een leerproces met vallen en opstaan gaat. Dat is het klimaat wat we willen creëren en daar reflecteren we ook weer op. Er is geen trainer die iets afstraft als er iets niet goed gaat.

Uitdagen
Ik probeer veel situaties te creëren waardoor spelers betekenisvolle ervaringen opdoen. Steeds probeer ik deze situaties uitdagender te maken, waardoor het echt een uitdaging is om het uiteindelijk goed te doen. Want zeg nu zelf: wie vindt het niet leuk om uitgedaagd te worden? Ik merk hierdoor ook dat er een groep spelers staat die heel gretig op zoek gaan naar de oplossing als een keer iets niet lukt. Als ze zien dat onze manier van druk zetten niet lukt, dan zie je al vrij vlot dat de spelers de strategie aanpassen. Maar ook aanvallend. Als wij een wedstrijd spelen, dan zijn alle spelers heel gedreven en zit er heel veel lef in het spel. In de aanval voelen spelers zicht heel vrij en zie je steeds individuele acties.

Spelers worden voorbereid om uiteindelijk te presteren in een topsportcultuur. Maar die weg is nog heel lang. Belangrijk is dat ze onderweg heel veel verschillende ervaringen opdoen, zoals het spelen in verschillende systemen, maar ook onder allerlei soorten van weerstand en druk ervaren. Op die manier bouwen ze een pakket aan ervaringen op die de grote wereld (het profvoetbalbestaan) van ze zal vragen.
Die ervaringen bieden we aan in spelletjes, partijvormen, techniekvormen en zelfs in wedstrijden. Steeds oefenen tot het wel lukt. Iedere speler gaat die uitdaging aan en blijft verbeten oefenen tot het wel lukt. Er is eigenlijk geen enkele speler die het leerproces uit de weg gaat of afhaakt. Puur omdat het leren er mag zijn. Omdat leren leuk is. Omdat leren iets oplevert. En op die manier er mee omgaan geeft heel veel rust.

Mijn taak als trainer
Als die cultuur er eenmaal is, dan wordt mijn taak als trainer anders. Mijn taak is dan nog vooral om de training goed voor te bereiden en ze aan de gang te zetten. Daarna kijk ik vooral. Ik kijk goed of de ruimtes goed zijn en of er door de spelers echt getraind kan worden. Ik stuur ze, indien nodig, een heel klein beetje bij, geef af en toe een betekenisvolle tip en verder is mijn taak beperkt. De spelers moeten het immers zelf ervaren en meemaken.
 
Komen spelers er zelf niet uit? Dan help ik ze waar dat nodig is. Lukt het iemand steeds maar niet en raakt er iemand gefrustreerd? Dan geef ik ze handvatten om weer in hun taakoriëntatie te komen. Maar uiteindelijk zullen ze het zelf moeten oplossen en ben ik daar meer een soort gids in. Ik laat zien welke mogelijkheden er zijn, hoe ze het eventueel op kunnen lossen en ik ben altijd beschikbaar om een vraag te stellen of te bespreken wat ze ervaren.

Mijn taak als trainer is dat ze het uiteindelijk zelf leren beheersen, dus zonder mij. Maar dat betekent niet dat ik ze niet help en alles maar zelf uit laat zoeken. Ik geef ze ook dingen mee waar ze zelf misschien heel erg lang over zouden doen om zelf te ontdekken. Neem het autorijden: ik had best kunnen leren autorijden, maar een instructeur heeft mij wel geholpen, waardoor het allemaal een stuk sneller ging. Datzelfde geldt voor voetballers: ik kan ze vertellen welke situaties doorgaans veel kansen opleveren en welke techniek daar handig is. Hoe dingen in het profvoetbal gedaan worden. Maar alles is er om de gereedschapskist van de speler te vullen en uit te breiden.

Klimaat 
Dat klimaat waar we nu in zitten is niet moeilijk meer om te creëren. Bij Cambuur Onder13 blijft ieder jaar de helft van de groep (aangezien de helft van de spelersgroep bestaat uit Onder12 spelers), dus er blijven heel veel dingen bestaan. De jonge jongens die er bij komen, voelen zich vanaf het begin welkom en vinden het zelf ook weer belangrijk om de volgende generatie zich welkom te laten voelen. Zo krijgt elke speler die op stage komt, een handje, een warm welkom en krijgen de volledigheid om hun gang te gaan. Een buitenlandse speler die bij ons speelt wilde op Nederlandse les eerst leren hoe hij zich voor kon stellen, zodat als er weer nieuwe jongens bij zouden komen dat hij zichzelf voor zou kunnen stellen. Want dat vond hij het prettigste dat anderen bij hem gedaan hadden.

Hoe dit alles nu exact ontstaan is, vind ik best moeilijk om uit te leggen. Bij Cambuur Onder13 is het normaal en in een andere omgeving zal het toch wel weer even duren voordat het klimaat er is, zoals het nu bij ons is. Maar dit is wie ik ben. Het is niet gespeeld, dit ben ik ook echt. Zo ga ik met elke situatie om, ook naast het voetbal, dus ik kan hier heel consequent in zijn. Dus ik hoef alleen mezelf te zijn en het te bewaken. En natuurlijk altijd op zoek naar verbeteringen. 

Heb je een vraag aan Elwin? Stel deze dan via onderstaand formulier en wellicht komt Elwin er op terug in zijn volgende column.
Wilt u het hele artikel lezen?

Log dan in met je account van TrainersMagazine of abonneer je op Het Voetbal KennisPlatform. Je hebt al toegang tot 1000+ artikelen voor minder dan drie tientjes per jaar.

Abonneren voor €29
Het Voetbal KennisPlatform is gratis voor totaalabonnees op TrainersMagazine
LOGIN
Log in met je trainerssite.nl account
Soortgelijke artikelen