Inloggen
Inloggen
Categorieën
Alle categorieën Leren van topcoaches Seniorentraining Juniorentraining Pupillentraining Vrouwen- en meisjestraining Keeperstraining Conditie- en coördinatietraining Techniektraining voetbal Technisch beleid voor voetbalclubs Communiceren & leiderschap Voetbaltactiek Boekenoverzicht Webcolleges
Column Elwin van Keulen: Een nieuw seizoen
| Bedankt voor uw mening!
Maandag 27 November 2017
Als jeugdtrainer krijg je in principe ieder jaar te maken met een nieuwe groep. Je hebt net een heel jaar gebouwd en je ziet dat spelers een echte ontwikkeling door gemaakt hebben. Maar dat was vorig jaar en nu is weer het een nieuw seizoen met nieuwe spelers. Sommige dingen waren ook zo vanzelfsprekend dat het even wennen is als dit bij de nieuwe groep niet meer zo is. Zo ook bij mij.
 
Tekst: Elwin van Keulen en Paul van Veen
 
Echter, het voordeel dat ik heb, is dat ik het seizoen niet met een hele nieuwe groep start. Onze Onder13 bestaat namelijk voor de helft uit Onder13 en voor de helft uit Onder12 spelers. Dit betekent dat de helft van het team is gebleven en betekent daarmee ook dat een belangrijk gedeelte van de cultuur die we gecreëerd hebben blijft bestaan. Zo is het bij ons normaal dat spelers voor zichzelf gaan trainen als ze op het complex komen en dat wordt inmiddels elk jaar eenvoudig mee genomen naar het nieuwe seizoen, je zou kunnen zeggen dat dit gedrag echt tot de Cambuur cultuur is gaan behoren.
 


Dat betekent ook dat ik niet vanuit niks hoef te bouwen aan een bepaalde trainingsnorm, dat is heel prettig. Omdat er een heel groot gedeelte al staat, kun je meteen op detailniveau verder gaan bouwen. De jongere spelers worden natuurlijk wel opeens de oudere spelers. Dit betekent dat de groepsdynamiek verandert en dat je bij sommige spelers opeens leiderskwaliteiten naar boven ziet komen. Een ontzettend gaaf proces en gelijk de belangrijkste motivatie voor ons als club om twee leeftijdsgroepen juist gezamenlijk te laten trainen en spelen. Spelers worden zo ieder seizoen weer opnieuw uitgedaagd op zowel motorisch en fysiek maar ook cognitief en sociaal emotioneel gebied.
 
Dit is inmiddels mijn vijfde jaar als trainer van SC Cambuur Onder12-/13, maar het is elk jaar weer ontzettend interessant om te zien wat er in de groep gebeurt. De eerste periode wil ik als trainer de ruimte bieden om het stof dat opwaait - door het starten met een nieuwe groep - neer te laten dalen. De groep wordt opgeschud, er komen nieuwe spelers bij en de rolverdeling wordt anders. Ik doe dan als trainer een stap achteruit, maar dat betekent niet dat ik niets doe. Ik ben juist heel intensief aan het observeren en probeer ik te analyseren wat er allemaal gebeurt.
 
Zo merkte ik, naast heel veel positieve ontwikkelingen, dat de groep ook moeite had in de onderlinge communicatie. Vorig jaar was een wezenlijk onderdeel van de groepscultuur dat spelers buiten het veld heel vrij met elkaar waren, ze onderling veel grapjes maakten en daar ging de nieuwe Onder13-groep in dit seizoen gewoon mee door. Dat gingen ze dus ook met de nieuwe jongens doen. Dat bleek toch wel een beetje te botsen, want de nieuwe groep had daar wat moeite mee. Ze wisten niet wat ze daar mee aan moesten. Werden ze nu in de maling genomen? Of zelfs gepest?
 
Dat was absoluut niet de bedoeling van de oudste groep, dus qua communicatie begrepen die twee groepen elkaar niet echt. Normaal wil je het vormen van de groep zoveel mogelijk zijn gang laten gaan, alleen als je ziet dat er problemen dreigen te ontstaan, moet je ingrijpen. Inspringen was hier dus nodig.
 
In dit geval was een gedeelte van de oplossing om de groep bewust te maken van hoe de communicatie die verzonden wordt ontvangen wordt en andersom. Ik heb de nieuwe jongens bewust gemaakt dat ze voor zichzelf op moeten komen en ze uitgelegd dat de boodschap anders bedoeld wordt dan spelers het opvatten. En dat ze het moeten vragen, wanneer ze iets niet begrijpen.
 
Aan de andere kant heb ik de oudere groep uitgelegd dat wat we vorig jaar deden nu niet per se normaal was en dat ze moeten realiseren dat ze nu een voortrekkers rol hebben. Dat betekent dat je de nieuwe jongens op sleeptouw moet nemen. Ook heb ik ze uitgelegd dat hetgeen je doet heel anders op anderen over kan komen dan je bedoelt. Door daar over te praten help je de groep in het groepsproces.
 
Daarnaast doe ik dingen om ze wat dichter naar elkaar toe te halen. Ik mix de groepen in allerlei situaties. Als ze bijvoorbeeld gaan reflecteren in tweetallen, dan zorg ik dat de spelers die al dicht naar elkaar toe getrokken zijn juist niet bij elkaar zitten. Daardoor zorg je ervoor dat ze in heel veel situaties komen waarin ze met elkaar moeten communiceren. 
 
En belangrijk, als trainer hoef je je ook helemaal geen zorgen te maken als er een ‘probleem’ ontstaat. Dat gebeurt nu eenmaal. Het is immers de taak én het vak van de trainer om dat te managen en om de problemen op een goede manier op te lossen. Dit soort situaties bieden ons juist een geweldige kans om spelers tot verdere ontwikkeling te laten komen. Soms bied ik juist bewust nieuwe complexe situaties aan om die ontwikkeling verder op gang te brengen.
 
Zo heb ik recent de spelers van Onder12 twee spelers uit hun groep laten aandragen die mee mochten spelen in een ‘Onder 13 wedstrijd’. Dit zorgt uiteraard voor een oncomfortabele situatie waarbij kinderen hun eigen positie een belang moeten verdedigen, want iedereen wil meespelen. Maar tegelijkertijd moeten ze gezamenlijk tot een oplossing zien te komen. Dit soort moeilijke opdrachten hebben als doel spelers bewuster te maken, op te leren komen voor zichzelf en beter samen te leren werken.
 
Ervaring
Als trainer loop je natuurlijk tegen veel vragen aan. Als eindverantwoordelijke zul je toch moeten besluiten hoe je dat moet oplossen. Ik merk dat ervaring daar erg bij helpt. Ik merk dat ik steeds vaker terug kan vallen op eerdere ervaringen met een soortgelijke situatie. Stelregel voor mijzelf is als ik voor een uitdaging kom te staan waarbij ik niet precies weet hoe ik die het beste op kan lossen is dat ik juist niet ingrijp of iets veranderen. Iets dat aandacht krijgt groeit, als ik niet weet hoe ik een probleem kan oplossen wordt dit probleem doordat ik het aandacht geef dus alleen maar groter. Spelers hebben daarnaast zelf ook de kracht om dingen op te lossen, ik probeer deze ruimte te bieden.
 
Voorbeeld van een uitdagende situatie waarbij mijn opgedane ervaring helpt is dat er ieder seizoen in de groep wel een lichte biolosich jonge speler bij zit. Zeker als die jongen in de Onder12 zit, dan is er best wel een groot verschil tussen hem en de biologisch oudste spelers die in de Onder13 zitten. Dat kan zomaar 3,5 jaar schelen. Vier jaar geleden wist ik nog helemaal niet hoe het met die speler zou gaan in zijn ontwikkeling en hoe ik die speler zou moeten begeleiden.
 
Nu weet ik dat hij veel tijd nodig heeft, ik moet hem wat beschermen, dus ik laat hem veel minuten maken waarin hij succesvol kan zijn. Als ik dan heel rustig blijf en vooruitdenk, dan weet je dat het goed gaat komen. Dat geeft een heel rustig gevoel en dat straal je uit op die speler en op de groep.
 
Ontwikkeling
Het goed begeleiden van al dit soort processen vergt ook wel weer wat van jezelf. Ik vind het erg leuk om open te staan en te reflecteren op mijn eigen handelen. Maar het is ergens juist ook moeilijk. Want je moet erkennen dat je het eerst minder goed deed. Maar dat werkt ook andersom. Ik weet dat ik het over een half jaar beter zal doen dan nu als ik maar open sta voor leren. Dat is dan wel weer comfortabele gedachte.
Wilt u het hele artikel lezen?

Log dan in met je account van TrainersMagazine of abonneer je op Het Voetbal KennisPlatform. Je hebt al toegang tot 1000+ artikelen voor minder dan drie tientjes per jaar.

Abonneren voor €29
Het Voetbal KennisPlatform is gratis voor totaalabonnees op TrainersMagazine
LOGIN
Log in met je trainerssite.nl account
Soortgelijke artikelen