Inloggen
Categorieën
Alle categorieën Leren van topcoaches Seniorentraining Juniorentraining Pupillentraining Vrouwen- en meisjestraining Keeperstraining Conditie- en coördinatietraining Techniektraining voetbal Technisch beleid voor voetbalclubs Communiceren & leiderschap Voetbaltactiek Boekenoverzicht Webcolleges
De nieuwe voorzet: een oude tool in een modern jasje
5.0/5 | Bedankt voor uw mening!

De oorsprong van de voorzet is niet eenvoudig te bepalen. Deze veel voorkomende tactiek in de lange geschiedenis van het voetbal lijkt niet op een specifiek moment bedacht. De intrede en de verankering van de voorzet lijken juist biologisch te zijn bepaald. De voorzet in het voetbal is wat de dopingverhalen zijn in het wielrennen: onafscheidelijk. Elk team ter wereld doet het, zelfs als het niet de geplande route richting de goal is. Echter, waar de voorzet eerst gezien werd als een gemakkelijke manier om te scoren door de bal op de kop van de spits te gooien, wordt nu de voorzet gezien als een ineffectieve manier om tot scoringskansen te komen. In dit artikel wordt de voorzet van de laatste jaren door de mixer gehaald en bekeken wat er nog uitgehaald kan worden.

Tekst: Rick Mennes
 
Het geven van een voorzet lijkt op het eerste gezicht een gemakkelijke strategie. Echter – en dat valt niet te ontkrachten vanuit de statistieken – is het logisch dat het voorgeven van de bal in het strafschopgebied van de tegenstander niet meer de meest effectieve manier is om kansen te creëren of een aanval af te ronden. Aan de andere hoeft de voorzet maar een of twee keer tot een doelpunt te leiden om winstgevend te zijn, terwijl het een gemakkelijk te realiseren tactiek is.
 
Degene die in het moderne voetbal data vertrouwen zullen recht overeind komen te zitten wanneer het gaat over ‘Zone 14’. Ondanks dat deze benamingen veelal worden gezien als wetenschappelijke termen en hogere wiskunde, wordt het steeds populairder bevonden om tot scoringskansen te komen.

Wanneer een veld in 18-zones wordt ingedeeld – en waarom zou je dit niet doen? – is ‘Zone 14’ de centraal gelegen zone voor het zestienmetergebied van de tegenstander. Hedendaagse trainers moedigen spelers aan om de bal – of spelers – in deze zone te bereiken en op zoek te gaan naar mogelijkheden om tot kansen te komen, in plaats van dat de bal naar de zijkant wordt gespeeld om een voorzet te geven.

De methodologie voor ‘Zone 14’ is echter flinterdun. De studies, die hebben aangetoond dat deze manier van het creëren van kansen effectief is, zijn slechts 20 jaar oud en zijn getrokken ten aanzien van het WK van 1998 dat Frankrijk won doordat zij veelvuldig via ‘Zone 14’ aan wisten te vallen. Frankrijk was tijdens dit WK niet gezegend met grote vleugelspelers maar wel met Zidane, de aanvallende middenvelder. Nogmaals, de conclusie is dan geen hogere wiskunde, als u snapt wat ik bedoel?
 
’s Wereld meest geroemde coach (van dit moment is misschien wel hét voorbeeld om aan te tonen dat de voorzet toch nog als effectief wapen gezien kan worden. In het eerste seizoen van Pep Guardiola bij FC Bayern Munchen speelde de landskampioen uit dat jaar 2013/ 2014 56 officiële wedstrijden met als resultaat 44 keer winst, zes keer gelijk en zes keer verlies. Met andere woorden: 78.5% van hun wedstrijden eindigde in een overwinning, een cijfer dat steeg tot ruim 85% in de Bundesliga. Bayern wist in dat seizoen 150 doelpunten te scoren (gemiddeld 2,67 per wedstrijd) en wist 28 keer te scoren vanuit spelhervattingen.

Het spelconcept van Pep wordt in het eerste seizoen van Bayern Munchen als volgt omschreven in het boek Herr Pep: ‘’De tegenstander moet uit evenwicht worden gespeeld op de flanken. Onze niet te stoppen mannen zijn Robben en Ribery. Dus moeten we via de buitenkant spelen. Zij zullen elke actie spelen alsof het één tegen één is. En bij dat soort acties zijn onze spelers veel beter en zullen ze veel doelpunten maken. En ze mogen ook voorzetten geven, want we hebben goede koppers in het strafschopgebied. Bij Bayern worden er wel twintig voorzetten gegeven omdat Muller en Mandzukic centraal staan te popelen om de bal te ontvangen.’’

Pep’s grote uitdaging was om het spel naar de zijkant te verplaatsen, om vervolgens spelers centraal op te stellen om vanuit de tweede bal rendement te halen én de counter te voorkomen. Dat wil zeggen, dat de spelers al kunnen voorspellen waar een rebound kan ontstaan, om zo een tweede aanvallende actie te kunnen maken.
 
Dit tactisch concept van Guardiola bleef bij tegenstanders niet in de koude kleren zitten. Trainers bleven dit concept verder innoveren en evolueren. Het nagenoeg zelfde elftal van Bayern Munchen van het seizoen 13/14 werd twee jaar later, in de kwartfinale van de Champions League, op dezelfde manier in het hemd gezet als waar de Duitse club in het eerste jaar van Guardiola hoge ogen mee wist te gooien. Het Real Madrid van dat seizoen had tot dusver 40 doelpunten gescoord uit voorzetten. De Koninklijke bewees dat het aanvallen over de flanken nog steeds kon leiden tot effectiviteit op het allerhoogste niveau.
 
Inmiddels wijzen de statistieken van de effectiviteit van een voorzet anders uit. Tussen 2006/2007 en 2013/2014 wisten Premier League teams gemiddeld 18 voorzetten per wedstrijd te geven, waarvan slecht vier voorzetten een teamgenoot wisten te bereiken en nog minder voorzetten een bal op goal opleverde. Gemiddeld levert 1 op de 92 voorzetten uit de Premier League een doelpunt op. Dat betekent als elke club in de professionele divisies in Engeland een voorzet zou geven, er slecht één team zou scoren. Van alle 92 voorzetten – op wat voor manier dan ook – in het strafschopgebied zijn beland, vinden 73 voorzetten geen teamgenoot. Met andere woorden: vier van de vijf voorzetten leidt tot gegarandeerd balbezit voor de tegenstander met de kans op een counter. Dit zou betekenen dat er eenmaal in vijf wedstrijden gescoord zou worden vanuit een voorzet.

Over het algemeen hebben teams uit de grote vier competities 72 voorzetten nodig om tot een doelpunt te komen. Twaalf jaar geleden vond ongeveer een derde van de voorzetten een teamgenoot. Een simpele verklaring hiervoor is dat 12 jaar geleden meer werd gespeeld met twee spitsen. Tegenwoordig ligt dit percentage dichter bij een vijfde deel en wordt er vaker gespeeld met een eenzame, geïsoleerde spits.
        
Als er nog maar één spits staat, de voorzetten niet tot goals leiden, waarom zouden buitenspelers dan niet gewoon naar binnen komen? Waarom zou je hopen op die éne kans dat iemand de bal richting de goal krijgt, wanneer je een speler kunt hebben die het spel of spelers (ver)bindt, ruimtes creëert en doelpunten maakt? Betekent dit de buitenspelers hedendaags zelf meer doelpunten moeten maken en assists op hun naam moeten zetten, waardoor zij niet meer de ouderwetse buitenspelers kunnen zijn, maar richting de as moeten dribbelen?
 
Onterecht. Er zijn immers meerdere wegen die naar Rome leiden. Ook met het opbouwen door de as en het spelen met de omgekeerde vleugelspelers moeten teams nog in staat zijn om ook de voorzet effectief te gebruiken. In plaats van elke keer stuk te lopen in de populaire ‘Zone 14’, moet de voorzet tegenwoordig dienen ter variatie. Wat dit seizoen is uitgekomen, is dat er een tweetal manieren zijn om de voorzet wel effectief te gebruiken.

De eerste manier om een voorzet effectief te geven blijkt de lage voorzet richting de eerste paal te zijn. Pep Guardiola – hoe kan het ook anders – blijkt hiermee tot dusver en slag te hebben geslagen met zijn Manchester City in de Premier League. Wanneer een van de twee aanvallende middenvelders de bal ontvangt rondom het strafschopgebied van de tegenstander, maken de buitenspelers een loopactie in de richting naar de hoek van het zestienmeter gebied. De spits anticipeert hier vaak op door in een buitenspelpositie te gaan staan of een positie aan te nemen achter de tweede centrale verdediger. Dit geeft de spits een paar meter voorsprong wanneer de vleugelaanvaller een voorzet lijkt te geven, door een directe loopactie te maken richting de eerste paal (of bewuste tweede paal). Wanneer de bal laag voorgetrokken wordt, is de bezetting bij de goal een zekerheid. In deze situatie wordt zowel de eerste, als de tweede paal bezet door een speler van de aanvallende ploeg om de bal binnen te lopen. Een lage voorzet geeft bovendien de passerende (buiten)speler meer controle en nauwkeurigheid, terwijl het vaak ook sneller en moeilijker te verdedigen is voor de tegenstander.
 
Wat nodig is om een lage voorzet te kunnen spelen is dynamiek en openingen om de lage voorzet te kunnen geven. Dynamiek is nodig om de juiste omgeving te creëren voor een lage voorzet. De openingen kunnen op verschillende manieren tot stand komen. Soms worden deze openingen gecreëerd door een wisselpass naar de ‘underloaded side’ en soms zijn de opkomende vleugelspelers een wapen om de opening te vinden. In het geval van Manchester City wordt een combinatie van beide gebruikt. De opkomende vleugelverdediger wordt onder andere gebruikt om op te komen via de halfspace, om vervolgens de bal achter de verdediging te ontvangen en voor te geven. Dat Guardiola voorstander was van het concept om door middel van een wisselpass te switchen naar de ‘underloaded side’ was in zijn tijdperk bij Bayern Munchen als zichtbaar.
 


Aan de rechterkant van het veld wordt een overtal gecreëerd om Douglas Costa de één tegen één te laten spelen.
 
De tweede manier om effectief een voorzet te geven blijkt de terugtrekkende voorzet te zijn. In deze video van FoxSports wordt door Arnold Bruggink worden uitgelegd waarom de teruggetrokken voorzet effectief blijkt te zijn, door de 2-0 te analyseren van Steven Berghuis uit de wedstrijd tussen Feyenoord en Willem II.
 
Een ander moment van de terugtrekkende voorzet is te zien uit de wedstrijd van Manchester City tegen Bristol City (2-1, 09-01-2018). Vanaf minuut 6:00 is te zien dat Manchester City gebruikt maakt van het tweetal bovengenoemde voorzetten. Waar het bij de lage voorzet richting de eerste paal misging, werd de teruggetrokken voorzet later in de wedstrijd benut door Kevin de Bruyne.

 
Terug naar de Madrilenen, die het Bayern Munchen- nee, niet het Bayern Munchen van Guardiola, versloegen in de kwartfinale van de Champions League, mede vanwege de effectieve manier van voorzetten.
 
Onderstaand volgt een beknopte samenvatting hoe Real Madrid in dat seizoen in staat was om de voorzet eigen te maken en Bayern Munchen over twee wedstrijden wist te verslaan met het strijdplan wat hen drie jaar op rij met Bayern Munchen kampioen had gemaakt (een nog uitgebreidere analyse van de werking van de voorzet van Real Madrid is te lezen op VI PRO).    
 
Wanneer Real Madrid balbezit heeft op te flanken treden een paar gemaakte afspraken in werking. Het is opmerkelijk dat bij deze gemaakte afspraken de spits niet degene is die de zone bereikt bij de eerste paal en de vleugelspeler de zone bereikt van de tweede paal. De spits is verantwoordelijk voor het van de bal af bewegen, wat een aantal andere mechanismen in werking zet:

1. De speler aan de zijkant met de bal krijgt meer tijd en ruimte, doordat een gat getrokken wordt

2. De centrale van de verdediger van de tegenstander die het dichtst in de buurt van de bal staat, moet een keuze maken. Tegelijkertijd de spits afschermen en in positie staan om de zone bij de eerste paal te verdedigen, is geen optie

3. De spits komt in praktisch dezelfde zone te staan als de buitenspeler, wat het mogelijk maakt om de opponent te verrassen door ineens beiden een andere kant op te bewegen

4. Doordat de Real-aanvallers zich bij voorkeur schuin achter hun tegenstander positioneren, kan die niet tegelijkertijd de bal en zijn man zien 

Real Madrid is behalve in het kiezen van de juiste positie ook goed in het bepalen van het juiste moment voor een voorzet. De ploeg van Zidane wacht tot een geschikte situatie zich voordoet om de bal voor te geven in plaats van dat het de bal zomaar voor de goal slingert. Bij de meeste doelpunten van de Madrilenen uit voorzetten heeft de assistgever voldoende tijd en ruimte om de pass te verzenden, in plaats van dat het gehaast gebeurt onder grote druk.

Twee veelvoorkomende situaties springen daarbij in het oog. De eerste is een vroege voorzet, waarbij de tegenstander verrast wordt en niet dicht genoeg in de buurt staat om de pass te blokkeren. De tweede is het vrijspelen van een back aan de zijkant na een snelle balverplaatsing. Ook in dat geval biedt een klein moment van desorganisatie de gelegenheid om een goede voorzet af te leveren.
 
Dit spel vergt discipline van de spelers aan de buitenkant. Wanneer de speler die in staat is om de bal voor te geven kort gedekt wordt, moet hij zich immers inhouden en de bal terugspelen. Aan de ontvanger van de pass is het vervolgens de taak om het spel te verplaatsen, zodat gebruik kan worden gemaakt van de ruimte die aan de andere kant ligt.
 
Waar het bepalen van de positie en het moment nog redelijk ingeslepen kunnen worden op het trainingsveld, is het kiezen van richting vooral afhankelijk van het overzicht en de beslissingen van individuele spelers. De context is bepalend voor wat de plek is waar de bal naartoe moet. Vooral de reacties van de verdedigers van de tegenstander zijn belangrijk. Dit leidt in sommige gevallen tot een bal die laag wordt ingebracht, in andere gevallen tot een lob richting de tweede paal en soms tot een strakke t voorzet naar het midden.
 
Kortom: verschillende doelpunten worden tegenwoordig gescoord nadat buitenspelers doorbreken langs de zijlijn. Soms had de assist de kenmerkende aspecten van een voorzet, wat betekende dat een laterale bal hard en laag voorgegeven werd richting de eerste paal. Een andere keer werd de voorzet meer gegeven als een achterwaartse assist met inlopende mensen.
 
Om inzicht te geven in het gebruik van deze voorzet zijn de eerste 22 doelpunten in de eerste 7 wedstrijden van Manchester City op een rij gezet. Uit deze compilatie blijkt dat Manchester City tienmaal wist te scoren uit een voorzet, direct of indirect. Met indirect wordt de derde man situatie bedoeld. De voorzet is in dit geval een pre-assist.

 
Hierbij wordt duidelijk dat het niet gaat om de lange bal of de korte bal; het gaat om de juiste bal. Dat is wat onthouden moet worden. Fascinerend genoeg geven de cijfers in principe niet het bewijs dat een voorzet een ineffectieve manier is op de vraag hoe scoringskansen gecreëerd kunnen worden, maar in bepaalde gevallen kan het als ineffectief worden gezien.
Kennisplatform Voetbaltactiek
Vaker scannen betekent beter passen
Scannen is de afgelopen jaren een populair onderwerp geworden en was misschien wel één van de besproken items in 2017. Dat dit een goede zaak is, wijst ook Noors onderzoek uit. Het blijkt dat hoe vak
Analyse Arsenal – Manchester United 1-3
Op 2 december stonden Arsene Wenger en José Mourinho weer eens tegenover elkaar, in de derby tussen Arsenal en Manchester United. Zoals bijna altijd het geval is in deze confrontaties was het de Portugees die aan het langste eind trok. Tekst: Evert van Zoelen   Opstellingen Beide trainers begonnen met drie v
Meer gebruik maken van de keeper | Voetbal tactiek
Van de elf spelers die op het veld staan heeft de keeper een unieke rol. Het is de enige speler die de bal in zijn handen mag pakken en ondanks dat hij erg beperkt is door de lijnen van zijn eigen strafschopgebied, kan de keeper een verschil maken op het veld. De keeper heeft dan ook veel potentie, die overigens maar door weinig coaches volledig benut wordt. Te
Gezocht: Trainers die graag wedstrijden analyseren
Hoe kijk jij naar voetbalwedstrijden op tv? Kijk je meteen hoe beide ploegen staan? Kijk je hoe ze opbouwen? Hoe ze druk zetten? Waarom heeft die ene ploeg nu de controle over het middenveld? En waar gin
Tactische ontwikkeling van het individu
Waar een (hoofd)trainer zich vaak richt op het verbeteren van het team in zijn geheel, probeert Loran Vrielink spelers juist individueel tactisch beter te maken. Zo laten bijvoorbeeld Leroy Fer en Marte
De spelhervatting als wapen inzetten
De junioren van UVV O15-1 scoorden al 79 keer, bijna een kwart van de doelpunten werd gemaakt uit een spelhervatting. Trainer-coach Fred van Leeuwen: "Als we een corner tegen krijgen, houd ik standaard vier spelers voorin. Dat maakt niet alleen het verdedigen makkelijker, het is ook aanvallend een wapen." Tekst: Martin Dijkhuizen | Beeld: F
Het verdedigen in de zone
Pascal Jansen was vorig jaar één van de sprekers op het TrainersCongres 2.0. Hij nam de deelnemers mee in de wereld van de zoneverdediging: “Je ziet tegenwoordig dat teams spelen met een dynamisch middenveld en met aanvallende posities die steeds wisselen. Om te voorkomen dat je daarmee je defensieve organisatie verliest kun je het beste daartegen ruimtes verdedigen in plaats van man geori
De basisprincipes van counterpressing
Counterpressing is in de laatste jaren vooral bekend geworden door teams als Barcelona en Bayern München, die daar ook successen mee wisten te boeken. Maar er zijn ook teams die zich minder op balbezit richten en ook het principe van counterpressing gebruiken in hun speelstijl. Denk bijvoorbeeld aan het Borussia Dortmund van Jürgen Klopp waarbij snel heroveren van de bal een grote rol speelde
Wat zijn half-spaces?
Een steeds vaker terugkerende term in het voetbal zijn half-spaces. In de analyses bij de NOS of RTL wordt hier niet over gesproken, maar op de analyses op internet spreekt men wel vaak hierover. Maar wat zijn half-spaces nu eigenlijk? Tekst: Paul van Veen Het principe van de half-spaces heeft zijn oorsprong in Duitsland en wordt daar dan ook
Coachgids: aanvallend coachen in uitspelen van 2 tegen 2
Het uitspelen van 2 tegen 2 is de meest eenvoudige vorm die je als trainer kunt doen waarin spelers een keuze moeten maken tussen overspelen en zelf gaan. Ondanks dat je maar eigenlijk maar twee keuzes hebt (overspelen of zelf de actie maken) en je maar te maken hebt met één medespeler en twee tegenstanders is het al een complexe vorm met veel mogelijkheden. In deze coachgids
EK 2016: Het koninklijke verdedigen van Italië
Verdedigen is een kunst. En het Italië van bondscoach Antonio Conte beheerst dat als geen ander. De nieuwe manager van Chelsea leidde Italië met een 3-5-2-formatie naar de kwartfinale van het EK. Een uiteenzetting van zijn defensieve strijdplan. Verdedigend staat het bij Italië als een huis. In 3-1-4-2 is de ploeg van Conte defensief bijna niet te kloppen. Tijdens het EK scoorden alleen I
EK 2016: Analyse België - Wales
België had de droom om Europees kampioen te worden. En zo gek was dat helemaal niet. Echter, een gouden generatie sneuvelde in de kwartfinale tegen Wales. De kritiek van Thibaut Courtois, direct na afloop van de wedstrijd was duidelijk: “Het was net als tegen Italië. Dezelfde tactiek, hetzelfde probleem.” Ging er tactisch wat mis deze wedstrijd? Dat is lastig te zeggen. Wel keken we samen
De nieuwe voorzet: een oude tool in een modern jasje
De oorsprong van de voorzet is niet eenvoudig te bepalen. Deze veel voorkomende tactiek in de lange geschiedenis van het voetbal lijkt niet op een specifiek moment bedacht. De intrede en de verankering van de vo
Omgaan met hoge druk
Internationaal zijn er teams die de tegenstander rustig laten opbouwen en wachten op de fout, maar er zijn ook teams die proberen om de opbouw van de tegenstander onder (grote) druk te zetten. In dit artikel kijken we vooral naar die laatste situatie, oftewel een voetballende oplossing vinden tegen teams die de opbouw onder druk zetten. In het Engels wordt dit ook wel ‘pressin
De reden achter de wissel
Hoe komen coaches op het hoogste niveau tot keuzes? Hoe vaak moet iets gebeuren voordat je als coach ingrijpt? Sarina Wiegman ging in het interview met de NOS - na de gewonnen wedstrijd tegen België - in op haar keuzes bij het wisselen (en specifiek om Ze
De tegenaanval van Manchester City
De teams van Josep Guardiola worden geroemd om hun geduldig positiespel, dat zich richt op het zorgvuldig naar voren brengen van de bal over het veld. Terwijl zijn teams altijd dit aantrekkelijke positiespel spelen, wordt vaak vergeten dat de counteraanvallen van zijn teams vaak ook gevaarlijk zijn. Bij Manchester City laat hij dit vaak zien met het aanvallende trio Raheem St
Het voordeel van korte passes
Een belangrijk onderdeel van succesvol aanvallen is de juiste afstand van passen. Elke keer dat er een korte en lage pass wordt gespeeld, dwingt dit de tegenstander om zich steeds aan te passen aan een nieuwe speler aan de bal en dus een nieuwe situatie. Hoe vaker een tegenstander zich moet aanpassen aan de nieuwe situatie, hoe groter de kans is dat ze een keer een fout maken in de
Analyse Julian Weigl van Borussia Dortmund
Tijdens de zomer van 2016 verloor Borussia Dortmund Mats Hummels, Ilkay Gündogan en Henrikh Mkhitaryan aan Bayern München en de Premier League. Zonder deze bepalende spelers moest Thomas Tuchel (en het management van Dortmund) op zoek naar een nieuwe ster voor het team. Die hebben ze gevonden, namelijk Julian Weigl. Maar wat maakt Weigl nu zo goed? Tom Payne analyseert.
Aanvallen met de lange bal
Over het algemeen is het aanvallen door middel van de lange bal geen populaire manier van spelen. Deze manier van spelen geeft de indruk dat een team niet in staat is om verzorgd voetbal te spelen en wordt dus als zwaktebod gezien. Maar ieder idee en iedere filosofie in het voetbal verdient een plek en soms vraagt een situatie zelfs om met een lange bal te spelen. In dit artikel gaan we in over
Het voordeel van de aanvaller
Elke voetballer moet weten dat je een groot voordeel als aanvaller hebt ten opzichte van jouw directe tegenstander, zeker als er sprake is van mandekking. Als spelers hiervan goed op de hoogte zijn, dan kunnen ze hier ook optimaal van profiteren. In dit artikel: waarom ben je als aanvaller zo in het voordeel en hoe kun je hier optimaal van profiteren? Tekst: Pau
Wat is zone 14?
Gezien het grote financiële belang en omdat het de sport is die het meest in de wereld wordt gespeeld, wordt er veel onderzoek naar het voetbal gedaan. Voetbal is een hele complexe sport, maar toch komen er heel interessante conclusies naar voren. Zo wordt zone 14 aangeduid als het 'gouden vak' op het veld. Wat is zone 14? En waarom is het zo belangrijk? 
EK 2016: De aanvalspatronen van Duitsland
Het aanvalsspel van Duitsland vertoont grote overeenkomsten met dat van Bayern München. Een analyse van de patronen in de ploeg van Joachim Löw en de overeenkomsten met het Bayern van Guardiola. De klok tikt de 43ste minuut aan als Toni Kroos rond de middellijn een inworp voor zijn rekening neemt tegen Slowakije. Mats Hummels krijgt de bal en temporiseert zodat alle Duitsers hun posities k
EURO 2016 finale: Hoe Frankrijk de eigen ruimtes dicht zette
De finale tussen Portugal tegen Frankrijk leek een wedstrijd te worden tussen Griezman en Ronaldo. Uit tactisch oogpunt zou het interessant worden hoe de teams zouden proberen om de spelers die in voorgaande wedstrijden duidelijk hun stempel hadden gedrukt te verdedigen en zo uit de wedstrijd te spelen. Het uit de wedstrijd spelen werd opeens erg letterlijk toen Ronaldo na een harde ingreep nie
De tactische trends van Euro 2016
De beste landenploegen bij elkaar, dat betekent ook dat je de laatste tactische inzichten op de velden te zien krijgt. Twee jaar geleden op het WK 2014 was er patroon te vinden in de keuze voor de formaties, nu zien we dat ploegen steeds meer belang hechten aan het positioneel staan ten opzichte van elkaar: zowel aanvallend als verdedigend. Jezelf oriënteren, dus weten waar je staat, is dat
Vaker scannen betekent beter passen
Scannen is de afgelopen jaren een populair onderwerp geworden en was misschien wel één van de besproken items in 2017. Dat dit een goede zaak is, wijst ook Noors onderzoek uit. Het blijkt dat hoe vak
De nieuwe voorzet: een oude tool in een modern jasje
De oorsprong van de voorzet is niet eenvoudig te bepalen. Deze veel voorkomende tactiek in de lange geschiedenis van het voetbal lijkt niet op een specifiek moment bedacht. De intrede en de verankering van de vo
Analyse Arsenal – Manchester United 1-3
Op 2 december stonden Arsene Wenger en José Mourinho weer eens tegenover elkaar, in de derby tussen Arsenal en Manchester United. Zoals bijna altijd het geval is in deze confrontaties was het de Portugees die aan het langste eind trok. Tekst: Evert van Zoelen   Opstellingen Beide trainers begonnen met drie v
Omgaan met hoge druk
Internationaal zijn er teams die de tegenstander rustig laten opbouwen en wachten op de fout, maar er zijn ook teams die proberen om de opbouw van de tegenstander onder (grote) druk te zetten. In dit artikel kijken we vooral naar die laatste situatie, oftewel een voetballende oplossing vinden tegen teams die de opbouw onder druk zetten. In het Engels wordt dit ook wel ‘pressin
Meer gebruik maken van de keeper | Voetbal tactiek
Van de elf spelers die op het veld staan heeft de keeper een unieke rol. Het is de enige speler die de bal in zijn handen mag pakken en ondanks dat hij erg beperkt is door de lijnen van zijn eigen strafschopgebied, kan de keeper een verschil maken op het veld. De keeper heeft dan ook veel potentie, die overigens maar door weinig coaches volledig benut wordt. Te
De reden achter de wissel
Hoe komen coaches op het hoogste niveau tot keuzes? Hoe vaak moet iets gebeuren voordat je als coach ingrijpt? Sarina Wiegman ging in het interview met de NOS - na de gewonnen wedstrijd tegen België - in op haar keuzes bij het wisselen (en specifiek om Ze
Gezocht: Trainers die graag wedstrijden analyseren
Hoe kijk jij naar voetbalwedstrijden op tv? Kijk je meteen hoe beide ploegen staan? Kijk je hoe ze opbouwen? Hoe ze druk zetten? Waarom heeft die ene ploeg nu de controle over het middenveld? En waar gin
De tegenaanval van Manchester City
De teams van Josep Guardiola worden geroemd om hun geduldig positiespel, dat zich richt op het zorgvuldig naar voren brengen van de bal over het veld. Terwijl zijn teams altijd dit aantrekkelijke positiespel spelen, wordt vaak vergeten dat de counteraanvallen van zijn teams vaak ook gevaarlijk zijn. Bij Manchester City laat hij dit vaak zien met het aanvallende trio Raheem St
Tactische ontwikkeling van het individu
Waar een (hoofd)trainer zich vaak richt op het verbeteren van het team in zijn geheel, probeert Loran Vrielink spelers juist individueel tactisch beter te maken. Zo laten bijvoorbeeld Leroy Fer en Marte
Het voordeel van korte passes
Een belangrijk onderdeel van succesvol aanvallen is de juiste afstand van passen. Elke keer dat er een korte en lage pass wordt gespeeld, dwingt dit de tegenstander om zich steeds aan te passen aan een nieuwe speler aan de bal en dus een nieuwe situatie. Hoe vaker een tegenstander zich moet aanpassen aan de nieuwe situatie, hoe groter de kans is dat ze een keer een fout maken in de
De spelhervatting als wapen inzetten
De junioren van UVV O15-1 scoorden al 79 keer, bijna een kwart van de doelpunten werd gemaakt uit een spelhervatting. Trainer-coach Fred van Leeuwen: "Als we een corner tegen krijgen, houd ik standaard vier spelers voorin. Dat maakt niet alleen het verdedigen makkelijker, het is ook aanvallend een wapen." Tekst: Martin Dijkhuizen | Beeld: F
Analyse Julian Weigl van Borussia Dortmund
Tijdens de zomer van 2016 verloor Borussia Dortmund Mats Hummels, Ilkay Gündogan en Henrikh Mkhitaryan aan Bayern München en de Premier League. Zonder deze bepalende spelers moest Thomas Tuchel (en het management van Dortmund) op zoek naar een nieuwe ster voor het team. Die hebben ze gevonden, namelijk Julian Weigl. Maar wat maakt Weigl nu zo goed? Tom Payne analyseert.
Het verdedigen in de zone
Pascal Jansen was vorig jaar één van de sprekers op het TrainersCongres 2.0. Hij nam de deelnemers mee in de wereld van de zoneverdediging: “Je ziet tegenwoordig dat teams spelen met een dynamisch middenveld en met aanvallende posities die steeds wisselen. Om te voorkomen dat je daarmee je defensieve organisatie verliest kun je het beste daartegen ruimtes verdedigen in plaats van man geori
Aanvallen met de lange bal
Over het algemeen is het aanvallen door middel van de lange bal geen populaire manier van spelen. Deze manier van spelen geeft de indruk dat een team niet in staat is om verzorgd voetbal te spelen en wordt dus als zwaktebod gezien. Maar ieder idee en iedere filosofie in het voetbal verdient een plek en soms vraagt een situatie zelfs om met een lange bal te spelen. In dit artikel gaan we in over
De basisprincipes van counterpressing
Counterpressing is in de laatste jaren vooral bekend geworden door teams als Barcelona en Bayern München, die daar ook successen mee wisten te boeken. Maar er zijn ook teams die zich minder op balbezit richten en ook het principe van counterpressing gebruiken in hun speelstijl. Denk bijvoorbeeld aan het Borussia Dortmund van Jürgen Klopp waarbij snel heroveren van de bal een grote rol speelde
Het voordeel van de aanvaller
Elke voetballer moet weten dat je een groot voordeel als aanvaller hebt ten opzichte van jouw directe tegenstander, zeker als er sprake is van mandekking. Als spelers hiervan goed op de hoogte zijn, dan kunnen ze hier ook optimaal van profiteren. In dit artikel: waarom ben je als aanvaller zo in het voordeel en hoe kun je hier optimaal van profiteren? Tekst: Pau
Wat zijn half-spaces?
Een steeds vaker terugkerende term in het voetbal zijn half-spaces. In de analyses bij de NOS of RTL wordt hier niet over gesproken, maar op de analyses op internet spreekt men wel vaak hierover. Maar wat zijn half-spaces nu eigenlijk? Tekst: Paul van Veen Het principe van de half-spaces heeft zijn oorsprong in Duitsland en wordt daar dan ook
Wat is zone 14?
Gezien het grote financiële belang en omdat het de sport is die het meest in de wereld wordt gespeeld, wordt er veel onderzoek naar het voetbal gedaan. Voetbal is een hele complexe sport, maar toch komen er heel interessante conclusies naar voren. Zo wordt zone 14 aangeduid als het 'gouden vak' op het veld. Wat is zone 14? En waarom is het zo belangrijk? 
Coachgids: aanvallend coachen in uitspelen van 2 tegen 2
Het uitspelen van 2 tegen 2 is de meest eenvoudige vorm die je als trainer kunt doen waarin spelers een keuze moeten maken tussen overspelen en zelf gaan. Ondanks dat je maar eigenlijk maar twee keuzes hebt (overspelen of zelf de actie maken) en je maar te maken hebt met één medespeler en twee tegenstanders is het al een complexe vorm met veel mogelijkheden. In deze coachgids
EK 2016: De aanvalspatronen van Duitsland
Het aanvalsspel van Duitsland vertoont grote overeenkomsten met dat van Bayern München. Een analyse van de patronen in de ploeg van Joachim Löw en de overeenkomsten met het Bayern van Guardiola. De klok tikt de 43ste minuut aan als Toni Kroos rond de middellijn een inworp voor zijn rekening neemt tegen Slowakije. Mats Hummels krijgt de bal en temporiseert zodat alle Duitsers hun posities k
EK 2016: Het koninklijke verdedigen van Italië
Verdedigen is een kunst. En het Italië van bondscoach Antonio Conte beheerst dat als geen ander. De nieuwe manager van Chelsea leidde Italië met een 3-5-2-formatie naar de kwartfinale van het EK. Een uiteenzetting van zijn defensieve strijdplan. Verdedigend staat het bij Italië als een huis. In 3-1-4-2 is de ploeg van Conte defensief bijna niet te kloppen. Tijdens het EK scoorden alleen I
EURO 2016 finale: Hoe Frankrijk de eigen ruimtes dicht zette
De finale tussen Portugal tegen Frankrijk leek een wedstrijd te worden tussen Griezman en Ronaldo. Uit tactisch oogpunt zou het interessant worden hoe de teams zouden proberen om de spelers die in voorgaande wedstrijden duidelijk hun stempel hadden gedrukt te verdedigen en zo uit de wedstrijd te spelen. Het uit de wedstrijd spelen werd opeens erg letterlijk toen Ronaldo na een harde ingreep nie
EK 2016: Analyse België - Wales
België had de droom om Europees kampioen te worden. En zo gek was dat helemaal niet. Echter, een gouden generatie sneuvelde in de kwartfinale tegen Wales. De kritiek van Thibaut Courtois, direct na afloop van de wedstrijd was duidelijk: “Het was net als tegen Italië. Dezelfde tactiek, hetzelfde probleem.” Ging er tactisch wat mis deze wedstrijd? Dat is lastig te zeggen. Wel keken we samen
De tactische trends van Euro 2016
De beste landenploegen bij elkaar, dat betekent ook dat je de laatste tactische inzichten op de velden te zien krijgt. Twee jaar geleden op het WK 2014 was er patroon te vinden in de keuze voor de formaties, nu zien we dat ploegen steeds meer belang hechten aan het positioneel staan ten opzichte van elkaar: zowel aanvallend als verdedigend. Jezelf oriënteren, dus weten waar je staat, is dat