Inloggen
Inloggen
Categorieën
Alle categorieën Leren van topcoaches Seniorentraining Juniorentraining Pupillentraining Vrouwen- en meisjestraining Keeperstraining Conditie- en coördinatietraining Techniektraining voetbal Technisch beleid voor voetbalclubs Communiceren & leiderschap Voetbaltactiek Boekenoverzicht Webcolleges
Spelers objectief beoordelen: kan dat?
| Bedankt voor uw mening!
Donderdag 12 Juli 2018


De trainer van de Onder15 moet aan het einde van jaar alle spelers een cijfer geven voor het vrijlopen zonder bal. Hij geeft speler A een 8. Het jaar er op gaat de speler naar de Onder17. Die trainer geeft diezelfde speler een 7 voor het vrijlopen zonder bal. Een praktijk die regelmatig bij voetbalclubs terug komt. Wat is hier gebeurd? Is de speler achteruit gegaan? Kijkt die trainer naar andere dingen? Geeft die trainer gemiddeld lagere cijfers? Op dit moment valt  hier vaak geen zinnig woord over te zeggen. Maar die tijd lijkt te veranderen. Onderzoekers van de Vrije Universiteit van Amsterdam hebben een model ontwikkeld waarmee het misschien binnenkort wel mogelijk wordt om spelers objectief te beoordelen. Wij spraken Geert Savelsbergh, één van de onderzoekers naar dit notatie-systeem.


Tekst: Paul van Veen

Bovenstaand voorbeeld geeft aan hoe subjectief het beoordelen van spelers in de voetbalwereld is. Zelfs dezelfde trainer kan over de tijd heen verschillende cijfers geven, net ‘hoe de pet staat’. Daarom zou het ook zo interessant zijn om een systeem te hebben die objectief spelers kan beoordelen. Een Nederlands onderzoeksteam van de Vrije Universiteit kwam vorig jaar tot één van de eerste objectieve notatiesystemen in het voetbal, dat werd gepubliceerd in een wetenschap tijdschrift. Dit notatiesysteem bleek uitstekend in staat om op een objectieve manier de spelers te beoordelen. Het onderzoeksteam bestond uit: M. van Maarseveen, R. Oudejans en G. Savelsbergh.



Om de spelers te beoordelen werd een uitspeelvorm 3 tegen 2 + keeper gespeeld. Het veld was 40 meter lang en 25 meter breed. Het drietal probeerde hierbij te scoren op het grote doel met keeper, het tweetal probeerde te scoren in de goal aan de overzijde. Als er gescoord werd of de bal uit ging, dan was de aanval afgelopen en werd er opnieuw gestart. Deze vorm werd op video opgenomen en achteraf werden de acties van de spelers bekeken. Voor goede acties waren punten te verdienen volgens het scoremodel dat je helemaal onderaan dit artikel kunt vinden. Alle gebeurtenissen waarmee punten zijn te verdienen zijn zo objectief mogelijk gekozen om te voorkomen dat iemand heel andere punten krijgt wanneer iemand anders de punten toe kent.

Zo krijgt een aanvaller bijvoorbeeld
- 12 punten bij een doelpunt
- 9 punten bij een bal op de paal of lat
- 2 punten voor een voorwaartse pass naar een teamgenoot
- 2 punten als je een 1 tegen 1 speelt en de tegenstander de bal uit het veld tikt
- 1 punt als je een pass van je teamgenoot gecontroleerd aanneemt

Zo krijgt een verdediger bijvoorbeeld:
- 2 punten voor het blokken van een schot in een situatie waarin de aanvaller toch de bal in bezit houdt
- 6 punten voor het onderscheppen van een pass en deze goed aannemen
- 3 punten voor succesvol buitenspel zetten van een tegenstander

In totaal werd acht keer deze vorm met CTO Amsterdam (een talenteam voor vrouwen, zie ook dit artikel) opgenomen, over een periode van ruim vier maanden. Vooraf hadden de coaches een lijstje gemaakt met wie ze de betere spelers van het team vonden en wie de mindere. Wat bleek? Het notatiesysteem bleek inderdaad de goede en minder goede spelers uit het team aan te kunnen wijzen. Een succes.
Daarnaast leverde het nog veel meer interessante resultaten op. Door alle spelers van het team te plotten, kun je de spelers ontdekken die goed in aanvallen, goed in verdedigen, of juist allebei zijn.
 

Bron: International Journal of Sports Science & Coaching - System for notational analysis in small-sided soccer games (2017)


Of nog een stap gedetailleerder, zo kun je een radar maken met alle kwaliteiten van een speler. In deze grafiek is de nullijn het gemiddelde van een team.
 

Bron: International Journal of Sports Science & Coaching - System for notational analysis in small-sided soccer games (2017)


Maar het is nog een monnikenwerk. Immers, iedere keer moet de gehele oefenvorm afgespeeld worden om de acties van één speler te noteren. Daarom werd er gekeken of er een simpeler model mogelijk was. Dit werd eenvoudig gedaan door bepaalde scoringsmogelijkheden weg te laten. Het bleek mogelijk om met een eenvoudiger model nog steeds de betere spelers eruit te halen. Echter, een radar als bovenstaand wordt dan moeilijker te maken.

Wij spraken met prof. dr. Geert Savelsbergh, één van de onderzoekers. Hij studeerde Human Movement Sciences aan de VU en promoveerde aan dezelfde universiteit waar hij nu hoogleraar is.

Waarom is gekozen voor 3 tegen 2 + K?
“Deze vorm werd gekozen door de KNVB. Zij zien 3 tegen 2 als basis van het voetbalspel, je komt dat overal op het veld weer tegen. Daarnaast dit was overzichtelijker en praktischer om mee te beginnen:
- Alle spelers kunnen dan tegelijk in beeld gebracht worden met één camera, zodat alle acties van alles spelers altijd kunnen worden gecodeerd.
- Het is duidelijk wie de aanvallers en verdedigers zijn (het coderen stopt vanaf het omschakelmoment)
- Bovendien zijn de spelers actiever betrokken in het spel als je een kleine spelvorm doet (in plaats van bijvoorbeeld 11 tegen 11), omdat ze meer balcontacten hebben en niet kunnen verstoppen


Is het schieten en het oplopen van een blok (6 punten) niet te hoog beoordeeld ten opzichte van het succesvol overspelen naar een vrije teamgenoot in kansrijke positie (5 punten)?
“Als de medespeler vrij staat is dat inderdaad een goede keuze, maar dan zou je dus elke situatie moeten beoordelen wat daar de beste keuze is. En die subjectiviteit wilden we juist voorkomen. Want dan hangen de punten weer af van het oordeel van de persoon die analyseert. Het puntensysteem is gebaseerd op het idee dat het doel van voetbal is om te scoren. Dus alles wat richting goal gaat, is goed en levert meer punten op, dan acties waarmee je verder van de goal af komt. Viceversa voor verdedigen.”


Het onderzoek ging vooral of je betere of mindere spelers kunt herkennen. Is alleen dat bewezen of betekent dit dat je ook vooruitgang van spelers kunt meten?
“We hebben tot nu toe alleen onderzocht en aangetoond dat de betere en mindere spelers kunnen worden onderscheiden. We hebben nog geen data verzameld om de vooruitgang van spelers te meten, maar we veronderstellen dat dit wel kan. Aangezien je dan de scores met elkaar kunt vergelijken.”


Is er in de bestaande data van voetbalwedstrijden (zoals bijvoorbeeld verzameld door Opta) al data beschikbaar die gebruikt kan worden voor het notatie-systeem dat gebruik wordt in dit paper?
“Dit is nog niet gebeurd. Mogelijk dat het in de nabije toekomst wel kan, maar dan moet de bestaande data van voetbalwedstrijden wel net zo gedetailleerd zijn om het beoordelingssysteem toe te passen. Momenteel wordt er bij de KNVB gewerkt aan het vervolg van het notatie-analysesysteem, zij gaan het uitproberen bij 11 tegen 11, en op basis van LPM-data en algoritmen.”

Het score-systeem:



Bron: International Journal of Sports Science & Coaching - System for notational analysis in small-sided soccer games (2017)
Wilt u het hele artikel lezen?

Log dan in met je account van TrainersMagazine of abonneer je op Het Voetbal KennisPlatform. Je hebt al toegang tot 1000+ artikelen voor minder dan drie tientjes per jaar.

Abonneren voor €29
Het Voetbal KennisPlatform is gratis voor totaalabonnees op TrainersMagazine
LOGIN
Log in met je trainerssite.nl account
Soortgelijke artikelen