Inloggen
Inloggen
Categorieën
Alle categorieën Leren van topcoaches Seniorentraining Juniorentraining Pupillentraining Vrouwen- en meisjestraining Keeperstraining Conditie- en coördinatietraining Techniektraining voetbal Technisch beleid voor voetbalclubs Communiceren & leiderschap Voetbaltactiek Boekenoverzicht Webcolleges
De aftrap van Heracles
| Bedankt voor uw mening!
Vrijdag 13 Maart 2020

De meest creatieve ploeg in Nederland, als het gaat om de aftrap, is Heracles. Als je de aftrappen van Heracles in de eerste periode van het seizoen ziet, zie je een schaakspel tussen de ploeg van Frank Wormuth en die van de tegenstander. Een terugblik.

Tekst: Paul van Veen



Als we kijken naar de diagram met de distributie van de aftrap van Heracles, dan valt er op het eerste oog misschien niet eens zoveel op. Er lijkt een afwisseling tussen aftrappen waarbij de bal lang wordt gegeven en aftrappen waarbij de aftrap achteruit (en rond) wordt gespeeld.

Echter, als je goed kijkt, blijkt dat de eerste bal regelmatig niet terug worden gespeeld, maar een hele korte pass. Dit blijkt ook uit de analyse van de videobeelden. Daarin zien we een ontwikkeling gedurende het seizoen: van aftrappen die vooruit genomen worden tot aftrappen die terug en lang worden genomen, waarbij ze interessante variaties laten zien. Daarnaast is opvallend dat Heracles na een aantal wedstrijden 'ouderwets' twee spelers bij de aftrap neer zet, waardoor ze voor veel meer variatie en dus verrassingen kunnen zorgen. 

 


Situatie 6-1: De manier waarop Heracles de eerste twee wedstrijden van het seizoen de aftrap nam: je ziet hier dat ze net als veel andere ploegen één speler bij de aftrap hebben en de bal terug spelen.





Situatie 6-2: De derde wedstrijd van het seizoen: blijkbaar is de aftrap ter sprake gekomen bij Heracles. Je ziet twee spelers de aftrap nemen en een derde speler staat volledig in de starthouding om de afgesproken variatie uit te voeren. 





Situatie 6-3: Door meteen na de aftrap naar voren te dribbelen, creëren ze meteen een 3-tegen-2 op het middenveld met de vierde speler in balbezit.





Situatie 6-4: Dit lijkt de meest logische pass, maar daar wordt niet voor gekozen.





Situatie 6-5: Er wordt gekozen voor een moeilijkere optie: de bal tussendoor. 





Situatie 6-6: Dit lukt (met wat geluk) en binnen vier seconden staat Heracles in een gevaarlijke situatie: een speler met snelheid tussen de linies (zonder dat er druk is op de bal) en een lopende speler.





Situatie 6-7: Een verdediger van PSV moet instappen en de lopende speler wordt bereikt





Situatie 6-8: Tenauwernood wordt de kans onschadelijk gemaakt door de verdediging van PSV





Situatie 6-9: In de wedstrijd na PSV leek Vitesse hun huiswerk goed gedaan te hebben. Ze zetten de as dicht om in dezelfde problemen als PSV te komen.

 




Situatie 6-10: Heracles speelt hier uitstekend op in. In plaats van hetzelfde te doen als tegen PSV, spelen ze bal naar de zijkant toe, waar alle ruimte ligt om het middenveld in te dribbelen.





Situatie 6-11: Door een loopactie van de medespeler moet de verdediger meteen een lastige keuze maken: loopt hij achteruit of zet hij juist druk op de bal? Zet hij druk op de bal of laat hij een lopende speler gaan? Uiteindelijk blijft hij staan. Dit is een prima wedstrijdsituatie voor Heracles, maar dit levert uiteindelijk geen kans op voor Heracles.





Situatie 6-12: Na in de vijfde wedstrijd dezelfde variant als tegen Vitesse gedaan te hebben, schakelen ze in de zesde wedstrijd tegen Willem II weer over naar de variant PSV. Wederom bleek deze goed te werken: de aftrap wordt weer met een tweetal vooruit genomen.





Situatie 6-13: Dezelfde passmogelijkheid als tegen PSV ontstaat en ditmaal is dit ook de pass die wordt gegeven.





Situatie 6-14: Na slechts enkele seconden heeft Heracles al zes spelers van Willem II uitgespeeld en deze situatie heeft veel weg van hoe een counteraanval er uit zou zien: met veel lopende mensen, balbezit op het middenveld, zonder druk op de bal en nog ruimte achter de verdediging van de tegenstander. Deze aanval leverde uiteindelijk geen kans op.





Situatie 6-15: Inmiddels mogen we spreken over een patroon in de aftrap, dat heeft FC Twente ook gezien. Als de tegenstander met drie rond de cirkel gaat staan, zoals je bijvoorbeeld kunt zien in 6-11, zijn ze kwetsbaar voor de steekpass (zie 6-13). FC Twente kiest er voor om met vijf rond de cirkel te staan, waardoor deze optie niet mogelijk is. Daarom kiest Heracles weer voor een 'oude' optie, om de bal naar de zijkant te spelen. 




Situatie 6-16: Wetende dat dit ook een optie is, zou je van FC Twente misschien toch wat meer druk op de bal verwachten. De middelste speler van het drietal kan immers druk op de bal zetten, wanneer hij in de rug gedekt wordt door twee medespelers. 





Situatie 6-17: Er is geen druk op de bal, dus de bal kan naar de zijkant gespeeld worden.





Situatie 6-18: De bal komt aan de zijkant en dezelfde situatie als tegen Vitesse dreigt. De verdediger twijfelt over het druk op de bal geven, waarschijnlijk mede door de oplopende speler van Heracles die niet door het middenveld gedekt gaat worden. 





Situatie 6-19: De bal wordt over de verdediger in de diepte gespeeld 





Situatie 6-20: De speler van Heracles blijft opportunistisch in de aanval en geeft deze meteen voor. Deze wordt echter door FC Twente weg gewerkt.





Situatie 6-21: Mooi om te zien is dat het hierbij niet stopt. De bal wordt door FC Twente in twee instanties weggewerkt, maar meteen zie je veel spelers van Heracles counterpressing spelen. Dat heeft op zich niet zoveel meer met de aftrap te maken, maar wel met vanaf de eerste momenten uitvoeren van de spelintentie of spelprincipes. Daarnaast zie je dat ze bewust zijn dat de manier waarop ze de aftrap risico met zich mee draagt en dat dat betekent dat ze meteen moeten omschakelen.




Situatie 6-22: In de daaropvolgende wedstrijd probeert Heracles dezelfde strategie, maar AZ blijkt hun huiswerk goed gedaan te hebben. Net als FC Twente staan ze met vijf rondom de cirkel, maar nu wordt zowel de voorwaartse dribbel wordt onder druk gezet door een centrale speler als de bal naar links toe wordt afgeschermd. Er blijven twee spelers in de rug van de centrale speler om steekpasses onmogelijk te maken.




Situatie 6-23: De opties vooruit zijn niet meer mogelijk, Heracles herkent dit goed, en kapt de bal af.





Situatie 6-24: En kiest voor een bal naar de zijkant.





Situatie 6-25: In de wedstrijd er na (tegen Emmen) kiest Heracles weer voor de PSV-variant, ook zij zetten met twee spelers druk, maar laten nu de bal naar de zijkant vrij.
 
 



Situatie 6-26: Hierdoor kan de bal zonder druk naar links gegeven worden.




Situatie 6-27: Dat je bij een (goede) strategie altijd afhankelijk blijft van de technische uitvoering, is hier een mooi voorbeeld van. De bal wordt recht in de voeten van een tegenstander gespeeld. De keuze is goed, want de speler staat vrij. De lopende speler staat al in zeer goede positie om in de hoek te lopen, maar helaas is de uitvoering niet goed.





Situatie 6-28: Tegen Feyenoord kiest Heracles weer voor dezelfde startopstelling met twee spelers rondom de aftrap, maar is er overduidelijk een nieuwe variant ingestudeerd. Door de aanname van de tweede speler, is al vrij snel duidelijk dat er voor een andere variant wordt gekozen, de speler neemt de bal namelijk met het gezicht naar de eigen goal aan.





Situatie 6-29: Dat er sprake is van afspraken is duidelijk doordat er meerdere spelers een loopactie inzetten als de aftrap genomen wordt. Twee spelers kruisen elkaar achter de bal langs, zoals je vaak in het American Football ziet. Let ook op de loopactie van de speler van Heracles op de rechterzijde 





Situatie 6-30: De bal wordt terug gespeeld. De spelers van Feyenoord lijken te rekenen op een variatie van Heracles waar ze meteen vooruit dribbelen, waardoor er niet veel druk op de bal is.





Situatie 6-31: Vervolgens wordt er gekozen voor de diagonale lange bal naar voren, zoals meer ploegen deze spelen.





Situatie 6-32: En wordt er gezorgd voor veel (lopende) spelers rondom de bal om zo de kans zo groot mogelijk te maken om de tweede bal te winnen.






Situatie 6-33: In de wedstrijd tegen PEC Zwolle doen ze een gelijke variant als tegen Feyenoord. Hier is goed te zien dat ze er voor kiezen om helemaal uiteindelijk geen speler aan de rechterzijde te plaatsen, maar is er wel weer een speler die op rechts start en vervolgens een loopactie achter de bal langs naar links maakt. Hij doet dit waarschijnlijk om zo voor de aftrap wellicht toch nog wat spelers van de tegenstander naar rechts te lokken.





Situatie 6-34: Deze variatie is zeer duidelijk afgesproken. Vier spelers van Heracles kiezen op hoog tempo positie. 





Situatie 6-35: Interessant is het volgende detail: er staan twee centrale verdedigers, waarvan één speler de bal aanneemt voor de andere speler. Dit geeft een kleine tijdswinst ten opzichte van een speler die de bal zelf aanneemt en dan vaak nog een pas achteruit moet doen om zo een goede aanloop te doen om een lange bal te kunnen spelen (of de bal voor zich uit moet spelen).





Situatie 6-36: De technische uitvoering is helaas (weer) niet goed, de lange bal wordt niet goed gespeeld en valt buiten het de zone waar Heracles spelers had staan voor de tweede bal. 





Situatie 6-37: Toch laat Heracles wederom zien dat ze ook rekening houden met een verloren bal. Er wordt meteen counterpressing gespeeld en ze veroveren de bal. Dit levert binnen 17 seconden na de aftrap deze situatie op. Er volgt een schot op doel, maar de keeper brengt redding.






Situatie 6-38: RKC is ook een ploeg die de aftrap van Heracles goed bestudeerd heeft. De balbezittende speler wordt - net als tegen AZ-  door twee spelers goed opgejaagd, maar Heracles herkent het moment en kiest voor de optie terug.






Situatie 6-39: Heracles blijft variëren in de aftrap, voor het eerst sinds een aantal wedstrijden zetten ze weer een enkele speler bij de aftrap neer. De vier spelers op de linkerzijde geven wel een indruk wat ze van plan zijn. 






Situatie 6-40: Wederom maakt er een speler bij de aftrap een loopactie van rechts naar links en zelfs de rechtervleugelverdediger heeft een rol om eerst breed te houden (om de tegenstander naar rechts te lokken) en komt na de aftrap meteen naar binnen voor een betere restverdediging in het geval de bal verloren wordt.






Situatie 6-41: Wederom kiest het centrum ervoor dat een speler de bal aanneemt voor de speler die lang gaan trappen.





Situatie 6-42: Er is duidelijk te zien dat Heracles voldoende spelers rondom het duel heeft om de kans om de tweede bal te winnen zo groot mogelijk te maken. 





Situatie 6-43: Een wedstrijd later is Ajax duidelijk wel weer verrast door de aftrap van Heracles die naar voren genomen wordt. Door de bal snel vooruit te nemen, krijgt Heracles een 5-tegen-3 situatie op het middenveld.





Situatie 6-44: Er wordt voor deze pass gekozen. Een keuze met veel risico, omdat als de bal iets te hard is, deze in de voeten van de verdedigers komen. Deze bal is dan ook niet nauwkeurig en komt in de voeten van een verdediger van Ajax. Ajax weet vervolgens goed onder de counterpressing van Heracles uit te spelen.





Situatie 6-45: Tegen VVV wordt weer voor de optie van de lange bal gekozen. Het kopduel wordt verloren, maar omdat VVV de bal niet goed kan raken, wordt de bal toch verlengd. De verdediging van VVV staat binnen negen seconden in deze situatie, niet echt een fijn begin voor de tegenstander, al wordt Heracles hier niet gevaarlijk uit omdat ze een overtreding maken.





Situatie 6-46: In de wedstrijd tegen ADO Den Haag wordt de aftrap weer vooruit genomen en is er voldoende ruimte voor de steekpass. Ondanks dat er voldoende ruimte voor de pass tussendoor is, wordt deze (weer) niet zuiver gespeeld en kan onderschept worden door ADO Den Haag.





Situatie 6-47: Deze speler van Sparta geeft de juiste druk zodat de steekpass moeilijker wordt en ook de pass naar de linkerzijde moeilijk wordt. Door zijn lichaamshouding maakt de speler van Heracles zijn opties kleiner. Als hij wat meer naar voren open had gestaan, was misschien op rechts wel een steekpass mogelijk geweest. Uiteindelijk kiest Heracles voor de pass terug.





Situatie 6-48a: Dit kan een variatie zijn, maar opeens wordt door er een andere speler van Heracles gedribbeld. De andere speler loopt niet diep, waardoor er een dreiging minder is. Daarnaast wordt er (wederom) zo gedribbeld dat die speler nog maar een kant op kan, de kant waar Utrecht de meeste spelers heeft staan (omdat Heracles de aftrap bijna altijd naar links neemt), terwijl er juist aan de andere kant meer ruimte lijkt te liggen.  





Situatie 6-48b: De (lange bal) naar de linkerzijde zou nog steeds kunnen, maar daar is het team niet helemaal op ingesteld. Uiteindelijk wordt de speler met bal onder druk gezet en is er geen andere mogelijkheid dan de bal terug te spelen. Er wordt dus voor de bal terug gekozen.
 


De omslag
Sinds de winterstop (tot het moment van dit schrijven, februari 2020) neemt Heracles de aftrap weer zoals veel ploegen nemen: terug naar een centrale verdediger en een lange bal. Het is natuurlijk onmogelijk om als buitenstaander de reden van de wijziging in te zien, maar het zou zo maar kunnen dat er wat kritiek op de aftrap is gekomen. Ten eerste vielen de resultaten tegen. In de vijf laatste wedstrijden voor de winterstop is er slechts eenmaal gewonnen en dat is het logisch dat er (intern en extern) kritischer naar bepaalde zaken gekeken worden, vooral naar de dingen die anders zijn dan anders. Ten tweede wordt tegen Emmen, ADO en Ajax de bal direct in de voeten van de tegenstander gespeeld, wat bijvoorbeeld ook al meteen op kritiek van de verslaggever komt te staan. Dit heeft overigens niet zoveel met de aftrap zelf te maken, maar met een verkeerde tactische keuze of technische uitvoering. 

Ook kan het zijn dat de staf op dit moment de prioriteiten op andere zaken gaat leggen en minder aandacht voor de aftrap heeft en daardoor de afspraken vervagen. Zo werd tegen Utrecht bijvoorbeeld opeens door een andere speler de dribbel ingezet en werd er minder explosief naar voren gelopen.

Een andere mogelijkheid is dat in het profvoetbal elke tegenstander goed geanalyseerd wordt en het relatief teveel tijd kostte om hier weer een goed anwoord op te vinden. In het amateurvoetbal heb je daar veel minder mee te maken.




Situatie 6-49: De manier waarop Heracles sinds de winterstop de aftrap neemt. 




Situatie 6-50: De bal wordt terug gespeeld naar de centrale verdediger die de lange bal geeft. Ze kiezen er sinds de winterstop ook voor om de speler die de lange bal geeft zelf aan te laten nemen, wellicht omdat de laatste keer de aanname van de eerste speler niet goed was. 


 
Situatie 6-51: Heracles zorgt er voor dat ze voldoende mensen rondom de bal hebben voor de tweede bal. 


Slotwoord
De eerste seizoenshelft heeft een leuk (schaak)spel laten zien tussen Heracles en de tegenstander, die zich soms wel en soms niet ingesteld leken te hebben op de tegenstander. Interessant is om te zien dat uiteindelijk Heracles leek te kiezen voor een variant zoals veel ploegen die gebruiken. Naast de boven genoemde mogelijkheden kan dit ook een bewuste keus van de staf zijn omdat zij denken dat deze het hoogste rendement heeft. Wellicht krijgen we in een volgend nummer hier van iemand van de staf antwoord op. Tot die tijd blijven we Heracles in de gaten houden.
 
Wilt u het hele artikel lezen?

Log dan in met je account van TrainersMagazine of abonneer je op Het Voetbal KennisPlatform. Je hebt al toegang tot 1000+ artikelen voor minder dan drie tientjes per jaar.

Abonneren voor €29

Of: spaar voor een gratis abonnement door te winkelen in onze webshop

Spaaractie
Het Voetbal KennisPlatform is gratis voor totaalabonnees op TrainersMagazine
LOGIN
Log in met je trainerssite.nl account
Soortgelijke artikelen