Inloggen
U bent niet ingelogd. Inloggen
Categorieën
Alle categorieën Leren van topcoaches Seniorentraining Juniorentraining Pupillentraining Vrouwen- en meisjestraining Keeperstraining Conditie- en coördinatietraining Techniektraining voetbal Technisch beleid voor voetbalclubs Communiceren & leiderschap Voetbaltactiek Boekenoverzicht Webcolleges
Guided defence: de missing link in skill development?
| Bedankt voor uw mening!
Donderdag 19 Maart 2020

Het is een lastig dilemma voor voetbaltrainers: bij het droog oefenen van skills ontbreekt de link met de wedstrijdsituatie, terwijl bij het trainen van alleen wedstrijdsituaties spelers vaak te veel weerstand hebben om nieuwe skills uit te proberen. De stap tussen droog oefenen en het toepassen in wedstrijdsituaties blijkt vaak groot. Zeb Jacobs, jeugdtrainer bij Royal Antwerp FC, ontwikkelde een tussenstap die misschien wel de missing link is: guided defence.

Tekst: Zeb Jacobs en Paul van Veen

“Voordat we starten met het trainen van skills moeten we weten hoe een skill in een wedstrijd tot stand komt. In mijn visie is een skill meer dan een motorische vaardigheid. Het begint met een waarneming, vervolgens maakt een speler op basis van die waarneming een beslissing en ten slotte wordt er een actie (vaardigheid) uitgevoerd.”
 

Oftewel, het skill proces verloopt zo:
 

 
Afbeelding 1


 

“Om skills aan te leren werken we altijd progressief en koppelen we zo snel mogelijk actie aan perceptie. Eerst maken we het leerdoel duidelijk en creëren we veel herhalingen (execution) zonder verdedigers om daarna te eindigen in het toepassen van een voetbalsituatie met echte en actieve verdedigers (perception & decision). Voor de meeste trainers wil dit zeggen: van ‘zonder verdedigers’ naar ‘met verdedigers’ oftewel van ‘droog’ naar ‘actief’.”
 
Trainen zonder verdedigers (droog)
“Droog trainen, dus alleen het trainen van de vaardigheid zonder verdedigers, heeft zeker een rol in het proces van skill development. Onderzoek toont aan dat je door het trainen van een vaardigheid beter wordt in die specifieke vaardigheid. Ten tweede kun je bij het droog oefenen bij spelers een grote succesbeleving creëren en zelfvertrouwen ontwikkelen: ze zien zichzelf daadwerkelijk beter worden in een vaardigheid, want op een gegeven moment lukt het ze om die vaardigheid (droog) uit te voeren. Ten derde kun je op deze manier spelers heel veel herhalingen geven, wat eveneens belangrijk is voor het leerproces. Ten vierde kan ik spelers in detail en op de bewegingsuitvoering coachen, zodat spelers later in de toepassing meer rendement halen uit de specifieke vaardigheid. Denk bijvoorbeeld aan het laag in de knieën zitten als je de bal aan- en meeneemt.”
 
“Ten vijfde kun je op deze manier veel nieuwe vaardigheden toevoegen aan het rugzakje van de speler. Ik denk dat het belangrijk is om spelers breed op te leiden en aan te bieden wat er allemaal mogelijk is en welke vaardigheden zij kunnen gaan omzetten in oplossingen. Uiteindelijk is niet het doel dat ze al die vaardigheden gaan toepassen, maar op die manier kunnen spelers zelf de dingen uit hun rugzakje kiezen, die zij vinden dat het meest passen bij hen als speler, rekening houdend met verschillende bewegingsuitvoeringen of gewoon waar zij zich het prettigst bij voelen. Dat kan alleen maar als hun rugzakje vol is.”
 
“Maar er zitten ook nadelen aan. Daar het voor andere sporten (denk bijvoorbeeld aan turnen) hier stopt, is dit in het voetbal pas het begin van het aanleren van een skill. Onderzoek toont aan dat je van veel passen tegen de muur beter wordt in het passen tegen de muur. Echter, het probleem is dat je ook alleen beter wordt in het passen tegen de muur. Als daar spelers opeens te maken krijgen met verdedigers, dan is dat een heel andere situatie. Met andere woorden: het droog trainen is een beginstation en nooit een eindstation.”
 
Trainen met actieve verdedigers (actief)
“Door te trainen met verdedigers in een wedstrijd trainen we alle drie de onderdelen die belangrijk zijn bij een skill: het waarnemen, het beslissen en het uitvoeren en leren spelers ook om die acties aan elkaar te koppelen. Onderzoek leert ons dan ook dat we dit in het voetbal zo vaak mogelijk moeten doen om een zo hoog mogelijk leerrendement te halen. Trainen met verdedigers creëert herkenbaarheid naar de wedstrijd toe, waardoor skills sneller en beter vertaald kunnen worden.”
 
“Er zit echter ook een aantal nadelen aan. Ten eerste zorgt deze manier van trainen voor veel minder herhalingen, omdat de verdediger de actie van de aanvaller bepaalt en zijn er dus ook veel minder leermomenten van deze specifieke vaardigheid. Ten tweede zal het aantal vaardigheden, waarop een speler terug kan vallen, beperkt zijn Met andere woorden het bovengenoemde rugzakje is kleiner en afhankelijk van de situatie. Dit is een gemis tijdens het leren (het koppelen van de beslissing met de vaardigheid).”
 
“Mijn coaching (en die van veel andere coaches) zal in deze vorm voornamelijk gericht zijn op de juiste waarneming met de daarbij behorende beslissing (coaching-structuur: Positie, Richting, Snelheid en Moment). Je kunt eventueel wel technisch-coördinatief coachen op de bewegingsuitvoering, maar door de veranderende omstandigheden die de verdediger creëert, zal de speler daarna niet vaak meer die vaardigheden hoeven toe te passen. Dit betekent dat er weinig herhalingen zijn, waardoor de vertaling van de coaching naar de actie minder wordt.”
 
“Een vierde nadeel is dat spelers vaak nog niet de vaardigheid beheersen, terwijl ze wel de situatie goed kunnen lezen. Ik vergelijk dat altijd maar met autorijden. Als je begint met autorijden, dan start je niet op een druk kruispunt in Parijs, waarin je meteen in een complexe situatie vaardigheden moet leren, zoals bijvoorbeeld het schakelen. Nee, je begint op een rustig parkeerterrein met het leren van de vaardigheden, deze mag je daarna op een rustige weg uitvoeren. Vervolgens, als je de vaardigheden in die situatie onder de knie hebt, ga je naar een druk kruispunt om daar die vaardigheden in de ‘wedstrijd’situatie uit te voeren. Voetbal werkt op dezelfde manier. Alleen daar waar je bij de auto maar een paar vaardigheden nodig hebt, is dat in het voetbal natuurlijk veel meer.”
 
Guided Defence
“We hebben geconcludeerd dat aan beide methodes voordelen zitten. Echter, uit onderzoek en door sportoverschrijdend te kijken, blijkt de stap van droog naar actief heel groot en moeilijk tot niet te vertalen voor spelers. Daarom ben ik op zoek gegaan naar een tussenstap. Deze stap noem ik guided defence oftewel gestuurd verdedigen. Hierbij krijgen verdedigers een beperking, waardoor de aanvaller een voordeel krijgt in het uitvoeren en herkenbaarheid wordt gecreëerd bij het lezen van de situatie. Door middel van guided defence, ontstaan er drie stappen in het ontwikkelingsmodel van een skill: we gaan van droog naar guided defence, om uiteindelijk te eindigen in actief.”
 
  
Hoe zit dit er in de praktijk uit?

 

 Afbeelding 2
 

“In afbeelding 2 is een eenvoudig voorbeeld van guided defence te zien. De (rode) aanvaller speelt 1-tegen-1 en start op het moment dat de blauwe verdediger start met verdedigen. De blauwe verdediger moet links of rechts om de pylonen heenlopen en dit geeft de rode aanvaller een voordeel. Hij zal er ongetwijfeld voor kiezen om via de andere kant te lopen. In dit soort vormen kun je de weerstand vervolgens langzaam opbouwen, door de afstand tussen de pylonen kleiner te maken.”
 
Geen los onderdeel
“Ik gebruik dus alle drie de methodes: zonder verdedigers, actieve verdedigers en guided defence. Belangrijk om te weten is dat we deze alle drie in dezelfde training terug laten komen, afhankelijk van het gekozen leerdoel.  Ik bouw één training progressief op van geen verdediger naar een gestuurde verdediger om te eindigen bij een actieve verdediger. Het is dus niet zo dat we eerst een training droog oefenen om een latere training guided defence te doen en vervolgens dit later in de praktijk toe te passen. In mijn ogen is het dan moeilijk voor de spelers om de juiste verbindingen te maken.”

 
Afbeelding 3
 

Twee fases
“Bij het gebruiken van guided defence in een oefenvorm spreken we van twee fases. Fase 1 is het moment dat de guided defender de oplossing zichtbaar maakt en de aanvaller een voordeel geeft. Fase 2 is alles wat erna komt en de guided defender een actieve verdediger wordt.”
 
De regel van 3
“In het nabootsen van een voetbalsituatie trachten wij (zoveel mogelijk) te kiezen voor een situatie die drie oplossingen kan hebben. Met andere woorden, de guided defender kan uit drie opties kiezen, waarbij natuurlijk belangrijk is dat deze drie oplossingen zeer dicht bij de wedstrijd staan en realistisch zijn. De aanvaller moet op basis van het gedrag van de verdediger (waarneming) de juiste keuze (beslissing) maken en daar een vaardigheid aan koppelen. De verdediger wisselt pas van taak wanneer alle drie de oplossingen aan bod zijn geweest. Zie aan het einde van het artikel voor een aantal praktijkvoorbeelden.”
 
“Let op dat het niet per definitie exact drie voorbeelden hoeven te zijn, maar het is meer een algemene regel. Dit omdat je spelers niet van tevoren wilt laten weten in welke situatie ze terecht gaan komen, want dan prikkel je ze niet met de waarneming. Het gaat om het spelen met het geven van beperkingen, om zo dicht mogelijk bij herkenbare voetbalsituaties te komen die de te trainen vaardigheden uitlokken.”
 
Opbouwen van weerstanden

“Als voetbaltrainer ben je steeds aan het spelen met weerstanden. Guided defence is een onderdeel binnen de progressie van weerstanden die iedere trainer kan toevoegen aan zijn lijstje met weerstanden die je spelers kunt aanbieden. In de eerste fase moeten spelers ‘hun lichaam’ (houding) als eerste weerstand overwinnen, om weerstand 2 ‘de bal’ (kunnen sturen en beheersen) te gaan beheersen. Dit bouwen we verder op, tot spelers uiteindelijk meester worden en blijven over de weerstand ‘actieve verdediger(s)’.”


Weerstanden die ik toepas:
1. Lichaam (houding op moment van uitvoering)
2. Bal (sturen en beheersen)
3. Ruimte (verkleinen – vergroten)
4. Tijd (seconden)
5. Passieve verdediger
6. Guided defence
7. Actieve verdediger


Training 1: Aan- en meenemen als flankaanvaller bij doordekken flankverdediger
 
In deze oefenvorm ligt het accent op het aan- en meenemen van de bal wanneer de flankverdediger op de bal door dekt. De oefenvorm start met een diagonale pass naar de vleugelaanvaller, die na een vooractie in de bal beweegt. Na de aanname worden ook de centraal gepositioneerde aanvaller en verdediger actief en volgt er een 2-tegen-2.
 
De verdediger moet door een van de drie poortjes lopen, waardoor er niet door dit poortje gelopen mag worden. Hierdoor krijgt de aanvaller een voordeel (en de mogelijkheid om tijdelijk 2-tegen-1 te spelen). Daarna volgt fase 2: de guided defender wordt actief en maakt er een 2-tegen-2 van.
 
Beperking verdediger:
Fase 1: Het sluiten van één van de drie poorten door de verdediger
Fase 2: Geen (negatieve druk)
 
 

1. Verdediger dekt buitenkant

 

2. Verdediger dekt door

 

3. Verdediger dekt de binnenkant
 

Training 2: Wegdraaien met tegenstander in de rug
 
De aanvaller beweegt in de bal en krijgt de bal ingespeeld ter hoogte van de pylonen. Vervolgens volgt er een 1-tegen-1 tegen de verdediger, waarbij de aanvaller kan scoren op twee kleine doeltjes. De verdediger kan zowel doordekken als om een pylon lopen.
 
Beperking verdediger:
Fase 1: Rond een pylon lopen of doordekken in de rug
Fase 2: Geen (negatieve druk)
 
 

1. Verdediger loopt rechts langs pylonen 
 


2. Verdediger dekt door in rug 



3. Verdediger loopt links langs pylonen 




Training 3: Wegdraaien met tegenstander in de rug
 
De aanvaller beweegt in de bal en krijgt de bal ingespeeld ter hoogte van de pylonen. Vervolgens volgt er een 1-tegen-1 tegen de verdediger, waarbij de aanvaller kan scoren op twee kleine doeltjes. De verdediger kan zowel doordekken als om een pylon lopen.
 
Beperking verdediger:
Fase 1: Rond een pylon lopen of doordekken in de rug
Fase 2: Geen (negatieve druk)

 

1. Verdediger loopt rechts langs pylonen 

 

2. Verdediger dekt door in rug 


 
3. Verdediger loopt links langs pylonen 
 

 




 
Wilt u het hele artikel lezen?

Log dan in met je account van TrainersMagazine of abonneer je op Het Voetbal KennisPlatform. Je hebt al toegang tot 1000+ artikelen voor minder dan drie tientjes per jaar.

Abonneren voor €29

Of: spaar voor een gratis abonnement door te winkelen in onze webshop

Spaaractie
Het Voetbal KennisPlatform is gratis voor totaalabonnees op TrainersMagazine
LOGIN
Log in met je trainerssite.nl account
Soortgelijke artikelen