Inloggen
U bent niet ingelogd. Inloggen
Categorieën
Alle categorieën Leren van topcoaches Seniorentraining Juniorentraining Pupillentraining Vrouwen- en meisjestraining Keeperstraining Conditie- en coördinatietraining Techniektraining voetbal Technisch beleid voor voetbalclubs Communiceren & leiderschap Voetbaltactiek Boekenoverzicht Webcolleges
Dit mankeerde aan het dieptespel van Oranje
| Bedankt voor uw mening!
Zaterdag 5 September 2020

Oranje heeft onder leiding van interim-bondscoach Dwight Lodeweges een overwinning geboekt. Polen werd met een 1-0 aan de kant geschoven door een doelpunt van Steven Bergwijn. Een tactische analyse van de wedstrijd met aandacht voor het slechte aanvalsspel in de eerste helft, de goede organisatie van Polen en de sterkere tweede helft.
 
Door Koen Bloks
 
Slecht samenspel in de aanval

Nederland mag bij vlagen vrolijk combineren van de Polen. Dat lukt in de grote ruimtes prima. Depay komt vanuit de spits naar het middenveld en creëert daar vaak het overtal of de afspeeloptie rondom de bal. Eenmaal in de kleine ruimtes blijkt dat Oranje geen afspeelmogelijkheden vooruit heeft. Dat heeft onder andere te maken met de bezetting op- en bij de verdedigende lijn van Polen. De meest voorkomende problemen:
-    Er is geen of weinig bezetting in de spits (Depay komt laag, geen rotatie, zie foto 1).
-    Er zijn geen loopacties achter de laatste lijn (op Aké buitenom na).
-    Er zijn geen opvolgende loopacties achter de laatste lijn (zie foto 1).
-    De loopacties zijn slecht getimed of met een lage intensiteit (wederom foto 1).
 
In de foto hieronder is te zien dat Depay zich laat zakken en Hateboer aanspeelt. Depay neemt met zijn loopactie een plek in het middenveld (en de restverdediging) in. Ideaal dus voor Aké, De Jong of Promes om de positie van Depay in te vullen. Die doen dat niet. Daarnaast trekt Oranje de verdediging niet uit elkaar: een simpele loopactie van Bergwijn dwingt de linkercentrale verdediger al tot moeilijke keuzes. Het overnemen van de ‘oorspronkelijke positie van Depay’ - links hoog naast Wijnaldum - had later in deze aanval goed van pas kunnen komen.
Depay zakt uit de spits. De overige spelers vullen hem vervolgens niet optimaal aan.
 
Ook in omschakelmomenten van verdedigen naar aanvallen laat Oranje het na om van elkaars loopactie te profiteren. Een diagonale loopactie van Bergwijn zou ervoor zorgen dat de verdediger van Polen moet kiezen: ga ik met Bergwijn mee of focus ik me op Promes? Weet Bergwijn de verdediger te binden, dan vergroot dat het gevaar voor een verticale run Promes richting doel. Een dergelijke afleidende run maakt Bergwijn niet waardoor de aanval stil zou komen te vallen.
 

Bergwijn laat de kans liggen om de verdediger van Polen te laten kiezen.

Een principe dat Pep Guardiola bij Manchester City gebruikt om een speler tussen de linies te bereiken is een pass van buiten (de zijkant) naar binnen (de binnenkant). Dit kan alleen als de ruimte tussen verdediging en middenveld van de tegenstander groot genoeg is. Dat is onderstaand niet het geval. Maar met eenvoudige loopacties kan Oranje daar wel voor zorgen.
Op het moment van passen door Aké naar Promes zou Depay de diepte in moeten sprinten tussen (voor het gemak) ‘rechtsback’ en rechter centrale verdediger (zie lijn). De defensie zal naar alle waarschijnlijkheid achteruit lopen als reactie. Op dat moment komt Wijnaldum in het midden vrij om aan de bal te komen. In de ideale situatie zou hij open kunnen draaien om Bergwijn op maat te bedienen. Ook de flankspeler van Tottenham Hotspur zal zijn loopactie goed moeten timen.
 

Het Manchester City van Pep maakte loopacties met de dichtstbijzijnde midden-speler om de laatste lijn naar achter te bewegen. Op dat moment zou Wijnaldum vrij in het centrum komen.
 
Onderstaand een ander voorbeeld van loopacties die elkaar kunnen helpen om gevaar voor het vijandelijke doel te stichten. Een loopactie van Wijnaldum naar de zone linksboven (zie lijn) kan zijn directe verdediger uit het centrum wegtrekken. Op dat moment zou Depay - met zijn gezicht naar het doel - zelf gevaarlijk kunnen worden of Bergwijn in een 1-tegen-1 kunnen brengen. Oranje maakt in de eerste helft ‘egoïstische’ loopacties die niet voor problemen zorgen. Niet alleen verdedigen doe je samen, maar ook aanvallen. .
 

Wijnaldum maakt geen loopactie die Depay in een kansrijke situatie brengt.
 
Alleen op slag van rust, met het wippertje van Depay en het schot van Frenkie de Jong op de paal, wist Oranje dergelijke rotaties en diepgang achter de laatste lijn te combineren om tot een goede kans te komen. Toch hadden deze problemen niet alleen te maken met de spelers van Oranje.
 
De kracht van Polen

Het elftal van Polen - dat met een sterk elftal speelde maar sterspeler Robert Lewandowski miste - is zeer sterk in het verdedigen op eigen helft. Dat heeft het team al bewezen in de EK kwalificatie door in zeven van de acht wedstrijden de nul te houden. De ploeg trad aan in een verkapte 6-3-1 / 4-5-1 formatie tegen de formatie van ‘meerderen tienen’ van Oranje. Tactische flexibiliteit is niks nieuws, maar de uitvoer van Polen was bij vlagen subliem.
-    Op eigen helft dekt Polen met de achterhoede van zes spelers in de zone (kommetje).
-    Het drietal middenvelders schermt de passlijnen af naar de drie tienen.
-    Wanneer een aanvaller van Oranje in de bal komt wordt deze opgepakt door een van de middenvelders.

Polen treedt aan in compacte formatie. Het omsingeld de drie ‘tienen’ van Oranje en dwingt Oranje naar de flank. Het is niet vreemd dat Oranje regelmatig een crosspass probeerde te geven naar Aké (eerste helft). Het is daarom dat de linksback nog wel enkele loopacties achter de laatste lijn maakte.
 

De compacte opstelling van Polen: een 6-3-1 / 4-5-1 formatie.
 
Eenmaal op de flank aangekomen zet Polen de halfspace dicht. Dit doen ze door een vierkant te formeren met de flankspeler (druk op de bal), rugdekking met twee verdedigers uit de laatste lijn én een middenvelder. Ook in onderstaande situatie heeft Oranje alleen de mogelijkheid om achteruit te combineren in plaats van voorwaarts de laatste lijn aan te vallen.
 

Polen zet de halfspace dicht middels een vierkant-positionering.

Wanneer een van Oranje’s aanvallers in de bal komt zal een middenvelder van Polen hem oppakken. Opnieuw is in onderstaande situatie goed te zien dat er weinig mogelijkheden zijn voor Nederland om de pass vooruit te vinden. Depay kan de passlijn naar Wijnaldum openen, terwijl Gini op zijn beurt meer moet doen om de driehoek met Promes te vormen c.q. de laatste lijn aan te vallen. Oranje had het moeilijk met het maken van de juiste keuzes en positionering.
 

Polen zet de halfspace dicht middels een vierkant-positionering.
 
Grote ruimtes op het middenveld

Tot meer dan af en toe gevaarlijk omschakelen kwam Polen niet. Rond het half uur noteerde de ploeg wel een behoorlijke kans met het schot vanaf rand zestien. Deze kans kwam voort uit een counter over de flank. Meestal kwam het niet tot een echte kans, maar er was wel een patroon zichtbaar in omschakelmomenten. Zowel Frenkie de Jong als Marten de Roon kwam in grote ruimtes te spelen. Regelmatig kwamen beide controleurs van Oranje voorin en achterin - wat leidde tot een serieuze schotkans voor Polen - te laat. Ook kwam het voor dat Oranje niet snel genoeg druk zette in kleine ruimtes. Hierdoor kon Polen ontsnappen en de contra flankspeler bereiken.
 

Oranje staat met veel spelers voor de bal en komt in een omschakelmoment. Onder de bal zijn de afstanden veel te groot.
 
In de eerste helft is de aansluiting van Oranje centraal op het veld niet goed. Daardoor komt Polen vaker dan Oranje liever is in een tegenaanval. De restverdediging moet te vaak verzorgd worden door alleen De Roon en Frenkie de Jong, terwijl zij ook regelmatig op de flank aan de bal komen of zich aanspeelbaar maken. Met bijvoorbeeld de input van de backs Aké en Hateboer zou Oranje meer controle aan de binnenkant kunnen houden.
 

Aké en De Roon krijgen de druk er niet op. Polen verplaatst de bal en komt in een gevaarlijke tegenaanval.
 
Ook rond het half uur verplaatst Polen de bal van links naar rechts te gemakkelijk na balverlies van Bergwijn. Op dit moment is er nog weinig aan de hand, maar dat verandert wanneer Polen Veltman uit het centrum lokt. Na dynamiek over de rechterflank maakt De Roon een inschattingsfout die leidt tot een serieuze kans.
 

Polen verplaatst de bal met opnieuw een horizontale opening. Op dit moment is er nog niets aan de hand. Totdat Veltman uit het centrum gelokt.
 

De Roon maakt een inschattingsfout door mee te lopen met een tegenstander.
 
Enkele seconden later heeft De Roon ineens de rol van mandekker op zich genomen. Terwijl zowel Aké als Van Dijk goed in positie staan om de voorzet te verdedigen. De middenvelder van Atalanta had zijn rol als mandekker beter in kunnen ruilen voor het afschermen van de passlijn naar rand zestien. Het levert een behoorlijke kans voor Polen op. Wanneer Oranje de restverdediging compacter organiseert (back extra) met betere aansluiting vanuit de verdediging wordt het minder kwetsbaar in deze situaties.
 
Tweede helft: wat veranderde er?

Volgens Koeman - die Lodeweges na de wedstrijd een appje stuurde - kwam Oranje veel beter voor de dag in de tweede helft. De ploeg speelde namelijk met veel meer diepte achter de laatste lijn en dat was goed zichtbaar bij onder andere het doelpunt.
  • Depay, maar ook zijn collega aanvallers, maakten meer loopacties in de diepte.
  • Waar Aké in de eerste helft al de laatste lijn aanviel, deed Hateboer dat in de tweede helft. Met resultaat: hij gaf de assist op Steven Bergwijn.
  • Oranje stond goed aangesloten met de verdediging, zowel aanvallend als verdedigend. De voordelen van een aangesloten verdediging zijn alom bekend, een aangesloten achterhoede in de aanval opent meer pass mogelijkheden voorwaarts.
  • Uiteindelijk kwam ook Donny van de Beek in de ploeg. Er is geen betere speler in de huidige selectie die inspeelt op de loopacties van zijn collega’s in de voorhoede. Wijnaldum, Depay en Berwijn zijn gewend om heel anders met aanvalssituaties om te gaan.
 

Hateboer anticipeert op het opendraaien van Frenkie de Jong. De timing, loopactie, boogbal en assist zijn perfect.

Met een crosspass van achteruit naar Promes opent Oranje de ruimte tussen verdediging en middenveld van Polen. Zelfs Depay, samen met Wijnaldum, maakt een loopactie achter de laatste lijn. Polen moet in de achteruit en laat Frenkie de Jong vrij in het midden. Met een goede loopactie van Hateboer, contrazijde, bedient hij Steven Bergwijn: 1-0.

Net voor het geven van de pass door Frenkie de Jong maakt Depay opnieuw een run in de diepte. Vanaf Hateboer gezien valt hij de eerste ‘deur’ aan tussen back en centrale verdediger. Ook Bergwijn maakt een loopactie. Hij gaat door de tweede ‘deur’, tussen centrale verdediger en de andere centrale verdediger. Positionering, timing, intensiteit en inzicht zijn aanwezig waardoor Oranje op voorsprong komt. Deze principes kun je zowel hoog als lager op helft tegenstander gebruiken (zie alinea 1).
 

Oranje valt de laatste lijn buitenom en twee keer binnendoor aan vlak voor de 1-0 van Bergwijn.

Conclusie

Oranje kwam in de tweede helft op behoorlijk op stoom. Na een matige eerste helft waarin de ploeg vooral egoïstische en/of simpel te verdedigen loopacties maakte, herstelde het zich in de tweede helft. Nuance in dit verhaal is natuurlijk wel dat een dergelijke afstemming veel tijd en training kost. Maar dat heeft een bondscoach simpelweg niet. Des te opvallender is het misschien wel dat de speler die het best met deze aanvalspositionering om kan gaan een wisselspeler is, Donny van de Beek.
Nederland zal in de toekomst minder afhankelijk moeten willen zijn van Memphis Depay, die elke aanval de bal in de voeten wil hebben. Of de bondscoach moet aan de slag met het opvullen van de ruimtes wanneer de sterspeler van Olympique Lyon lager op het veld aan de bal komt.
 
Trainingsvorm
Deel het veld op in 3 vakken
- Scoorvak team 1
- middenvak
- scoorvak team 2
 
Je kan op 2 manieren in het scoorvak komen;
1. Door een steelpan
2. Door de bal te veroveren in het scoorvak.
 
Regels:
De scheidingslijn tussen het middenvak en het scoorvak is de buitenspel-lijn.
Als de speler die de bal ontvangt voor de pass is gegeven al in het scoorvak staat, staat hij buitenspel.
Het verdedigende team mag pas in het scoorvak komen als de bal onderweg is naar het scoorvak. Zij mogen daar dus niet al staan
Voeg bijvoorbeeld toe dat je met minimaal twee spelers het vak moet aanvallen voor het doelpunt pas echt telt. Zo gaan medespelers nog beter naar elkaar kijken en samen aanvallen. Je kunt ook een diagonale kruisloopactie tussen twee spelers als optie toevoegen.
Een andere mogelijkheid is om het pas als doelpunt te tellen wanneer de aanvaller ‘deur 1’ of ‘deur 2’ aanvalt (niet buitenom, maar tussen de verdedigers door). Bijvoorbeeld wanneer je alleen diepte over de flank hebt.
 
 
 
 
Wil je alles lezen over Voetbal Tactiek?

Log dan in met je account van TrainersMagazine of abonneer je op Het Voetbal KennisPlatform. Je kunt alle artikelen lezen voor minder dan drie tientjes per jaar.

Abonneren voor €29

Of: spaar voor een gratis abonnement door te winkelen in onze webshop

Spaaractie
Het Voetbal KennisPlatform is gratis voor totaalabonnees op TrainersMagazine
LOGIN
Log in met je trainerssite.nl account
Soortgelijke artikelen