Inloggen
U bent niet ingelogd. Inloggen
Zelfregulatie bij sv Hercules
| Bedankt voor uw mening!
Dinsdag 9 Maart 2021

Hercules uit Utrecht start dit seizoen met een traject waarin ze meer gebruik willen maken van zelfreflectie voor de jeugd. Om de jongste spelers te helpen ontwikkelde hoofd jeugd opleidingen Matthijs Blijham voor Hercules een bordspel met kaarten.

Tekst: Paul van Veen | Beeld: Matthijs Blijham

De zelfregulatie deelt Matthijs op in drie stappen:

Stap 1: Het stellen van doelen
Stap 2: De vorderingen van de speler monitoren
Stap 3: Het proces evalueren

Matthijs: “Als trainer-coach moet je spelers bij dit proces helpen. Vooral bij stap 1 kun je hierin de speler faciliteren, zodat een doel voor die speler wat concreter wordt, bijvoorbeeld door het opstellen van een POP.”

“Wij beginnen bij Hercules met zelfreflectie bij de jongste jeugd. We vinden een POP-gesprek nog erg zwaar klinken voor de kinderen, maar aan de andere kant willen we er toch bij de jongste jeugd al wat mee doen, zodat ze al een beetje bagage opgebouwd hebben op het gebied van zelfreflectie voor het moment dat ze naar de middenbouw gaan. Daarom hebben we een spel gemaakt, waarmee het voor de spelers wat makkelijker wordt om over te praten.”



Hier hebben we een bord voor ontwikkeld, waar het Herculesshirt op gedrukt staat. Op dit bord vind je een aantal vakken:

* Een + voor een punt waar ze in uitblinken
* Een +/- voor een punt waar ze goed in zijn, maar nog wel een stap in willen maken
* Een - voor een punt wat ze eigenlijk nog niet zo goed kunnen. Het is niet erg als je er slecht in bent, als je er maar stappen in wilt maken

Omdat het voor spelers nog moeilijk is om zelf punten te verzinnen, helpen we ze om dit concreet te maken. Daarom hebben we kaartjes ontwikkeld en die gekoppeld aan een bekende speler. Bij Cristiano Ronaldo staat bijvoorbeeld:

* Scoren vanuit een voorzet
* Scoren vanuit een dribbel
* Scoren vanuit een afstandsschot

“Zij kunnen uit die kaartjes kiezen en er eentje bij het pluspunt, het minpunt en het plus-minpunt neerleggen. Dat is uiteindelijk de aanleiding om met de speler het gesprek aan te gaan en kun je spreken met de spelers over wat ze uiteindelijk concreet willen verbeteren.Hiermee hebben we stap 1, het stellen van doelen, voltooid.”







“Inmiddels hebben we alle spelers voor de eerste keer gesproken. De les die we geleerd hebben is dat we als volwassene toch vaak geneigd zijn om te moeilijke termen te gebruiken. Zo was bijvoorbeeld het woord ‘ontwikkelpunt’ voor sommige spelers te moeilijk en daar gaan we voor volgend jaar ‘ik wil graag beter worden’ van maken. We zien dit als pilot en zo proberen we spelers steeds beter te begeleiden.”

“Wat ook opviel is dat spelers al heel goed in staat zijn om te vertellen waar ze goed in zijn en waar ze beter in kunnen worden. Wij als trainers geven spelers vaak vrij weinig ruimte om zelf te praten, omdat we denken dat we ze alles nog moeten vertellen. Maar door ze de gelegenheid te geven om te praten, zul je verrast zijn wat ze al weten.”

“Natuurlijk is niet iedere speler hierin even ver. Soms zetten spelers bij hun pluspunt nog Ronaldo neer, terwijl ze eigenlijk nog helemaal niet zo goed kunnen schieten. Dan helpen we de speler daarbij beetje. Het geeft ook niet als ze het niet goed kunnen inschatten, het gaat er vooral om dat ze eraan gewend raken. Ik denk dat je vanaf de O11 echt inhoudelijk met een speler kan gaan praten.”



“Deze gesprekjes hebben we laten doen door de hoofdtrainer van de leeftijdscategorie. Ten eerste omdat zij opgeleid zijn en ten tweede omdat veel trainers ook ouders zijn. We weten niet in hoeverre ouders in staat zijn om dit gesprek goed en objectief te kunnen begeleiden. Het gaat hierbij om 64 kinderen, dus ook 64 gesprekjes. Een aardige kluif, maar in onze ogen een goede investering.”

“Aan het einde van het gesprek maken we een foto van het bord en slaan alle informatie op, zodat we een overzicht van alle spelers hebben.”

“Vervolgens gaan we naar stap 2 in de fase van zelfregulatie. We hebben een vast moment gecreëerd voor een POP-training. Dit doen we namelijk één keer in de drie weken. Voor alle drie de punten op het kaartje hebben we oefeningen verzonnen en daar gaan spelers zelf mee aan de slag. De ene keer is het pluspuntentraining en de andere keer is het een training gericht op het minpunt.”



“De spelers die op het bord een plusje bij Ronaldo hebben staan, gaan dan naar de Ronaldo-oefeningen. Op deze manier willen we ze helpen om ze bewust aan de slag te laten gaan met de doelen die ze zelf gesteld hebben. De meeste kinderen wisten nog wel wat ze op het bord hadden ingevuld, maar er zitten natuurlijk ook kinderen tussen die geen flauw idee hadden en waarbij we ze nog op weg moesten helpen.”
“We kiezen hierbij voor meetbare oefeningen omdat we merken dat, zeker jonge spelers, het lastig vinden om zomaar ergens aan te werken. Als spelers maar een beetje op doel knallen, dan is het natuurlijk moeilijk voor ze om in te schatten of ze er beter in zijn geworden en/of wat ze precies aan het doen zijn. Als je het dan hebt over kappen en draaien als Frenkie de Jong, dan moeten ze bijvoorbeeld een parcours dribbelen en wordt de tijd genoteerd. Als die tijd sneller is dan de vorige keer, dan hebben spelers ook het gevoel: ik ben hierin verbeterd. Met schieten kan het bijvoorbeeld 15 keer schieten zijn en tellen hoe vaak je scoort.”

“Aan het einde van de week krijgt iedere speler een (online) reflectieformulier en daar kunnen ze op een kindvriendelijke en laagdrempelige manier binnen twee minuten laten weten hoe het de afgelopen week is gegaan.”

“Vervolgens komen we in stap 3. We gaan in de winterstop weer een kort gesprekje voeren met iedere speler en door middel van het bordspel kijken we waar we het komende halfjaar aan gaan werken.”



Jaarplan
“Het bordspel en de kaartjes hebben voor een nieuwe ontwikkeling gezorgd binnen de jeugdopleiding van Hercules. We hebben een jaarplanning met een cyclus van tien weken ontwikkeld waarmee we structuur in de trainingen willen gaan brengen. Iedere week staat een kaartje met een speler centraal. Bij de jongste leeftijdscategorie is het belangrijk dat ze baas over de bal worden, dus in die weken doen we bijvoorbeeld twee weken Messi (kappen en draaien), twee weken Frenkie de Jong (passeren en dribbelen), twee weken verdedigen als De Ligt en er zit een week scoren als Ronaldo in. Bij de O10 en O11 ligt het accent alweer iets meer op het samendoen en handelen, dan voegen we bijvoorbeeld drie weken het positiespel als Kevin de Bruijne toe.”

“Uitgaande van dertig weken draaien we iedere cyclus dus drie keer. Op de eerste training van die week pakt de hoofdtrainer van een leeftijdscategorie een kaart van de speler van die week erbij (die we in A3-formaat uitprinten) en gaat met de kinderen in gesprek over die speler. Welke speler kent die speler al en waar is die speler goed in? Vervolgens gaan ze trainen om net zo goed te worden als die speler.”



Oudere leeftijden
“Vanaf de middenbouw, de O13, hebben we vier pop-gesprekken per seizoen. Ook hier is het vooral in het eerste pop-gesprek de bedoeling dat de speler aan het woord is. Van de speler wordt ook verwacht dat hij een presentatie maakt en iets vertelt over zijn privéleven, zoals waar hij vandaan komt en wie zijn familie is. Daarnaast wordt de speler ook om een aantal ontwikkelpunten gevraagd, die volledig uit de speler komen. We vragen de speler wel om dit zo concreet mogelijk te maken, want dan kun je het ook sneller herkennen en er makkelijker mee aan de slag gaan. Hierin speelt de trainer dus een facilitaire rol.”

“In dit gesprek komt een speler tot een technisch doel (bijvoorbeeld goed ingedraaid staan bij het 1-tegen-1-verdedigen of de eerste aanname), een tactisch doel binnen het aanvallen, een tactisch doel binnen het verdedigen, een tactisch doel binnen het omschakelen en als vijfde het handelsmerk van die speler. Met andere woorden: wat maakt die speler zo uniek?”

“Trainers hebben de vrijheid om hier iets aan toe te voegen en daar maken sommige trainers ook gebruik van. Zo laat een van de trainers de spelers ook een lifestyle-doel kiezen.”

“Zoals aangegeven zijn spelers vooral in het eerste gesprek vrij om te kiezen of ze ergens al goed in zijn en daarin beter willen worden of dat ze iets kiezen waar ze nog niet zo goed in zijn en zich daarin willen ontwikkelen. In een volgend gesprek zal de trainer meer sturen naar een onderdeel waar de speler beter in kan worden.”

“Daarnaast hebben we een evaluatieformulier en is het de bedoeling dat iedere speler één keer per week even al zijn ontwikkelpunten langsgaat. Per onderdeel geeft een speler twee cijfers tussen de 1 en de 10. Het eerste cijfer geeft aan of hij met dat ontwikkeldoel bezig is geweest. Een 1 betekent dat die speler er niet over nagedacht heeft en een 10 betekent dat die speler er veel over nagedacht heeft. Het tweede cijfer geeft aan of de speler vindt dat hij die week beter is geworden in dat ontwikkeldoel. Daarnaast is ook nog ruimte voor notities om aan te geven wat hij er deze week aan gedaan heeft.”

“Op deze manier creëer je een eenvoudige manier waardoor spelers toch iedere week even bewust bezig zijn met de doelen die ze gesteld hebben. In de volgende POP-gesprekken wordt dit geëvalueerd. In deze gesprekken gaat de trainer meer sturend worden, om zo de speler te helpen in de richting van zijn ontwikkelpunten. De trainer blijft natuurlijk wel altijd monitoren of de speler het begrijpt en het hiermee eens is.”
"Momenteel loopt dit traject tot en met de O19. De volgende stappen willen en moeten we nog zetten door deze lijn door te trekken richting de O21 en uiteindelijk de senioren."

Volgende stappen
“Zoals ik zei, zitten we nog maar aan het begin. Waar we nog over nadenken is om tijdens de POP-trainingen spelers zelf hun oefening te laten verzinnen. Maar dat moeten we nog verder uitdenken.”
Wilt u het hele artikel lezen?

Log dan in met je account van TrainersMagazine of abonneer je op Het Voetbal KennisPlatform. Je hebt al toegang tot 1000+ artikelen voor minder dan drie tientjes per jaar.

Abonneren voor €29

Of: spaar voor een gratis abonnement door te winkelen in onze webshop

Spaaractie
Het Voetbal KennisPlatform is gratis voor totaalabonnees op TrainersMagazine
Technisch beleid voor voetbalclubs