Inloggen
U bent niet ingelogd. Inloggen
De strijd om de as van het veld en het verdedigen ervan (3)
| Bedankt voor uw mening!
Dinsdag 13 April 2021

Er zijn maar weinig teams die tot 31 doelpogingen komen in een kwartfinale van de Champions League. Het Bayern München van trainer Hansi Flick slaagde er afgelopen woensdag om dit tegen PSG voor elkaar te krijgen. De Duitsers domineerden de wedstrijd, maar verloren met 2-3 van PSG. Van de 31 schoten op doel creëerde Bayern opvallend veel kansen vanuit de as van het veld. Een opvallende constatering aangezien Mbappe en consorten zich er vast van bewust zijn geweest dat de snelste weg naar het doel, de weg door de as van het veld is.

Tekst: Niek Westra

Het verdedigen van die ‘snelste weg naar het doel’ is natuurlijk veel makkelijker gezegd dan gedaan. Het aanvallen en verdedigen van de as van het veld staan natuurlijk in verbinding met het bespelen van beide flanken. Neem alleen al hoeveel invloed de kwaliteiten van de buitenste spelers als een buitenspeler of back invloed hebben op de ruimtes in de as. Het bespelen van de as gaat vooral om het bespelen van de tegenstander. De veldbezetting in het verdedigen van de tegenstander bepaald immers waar de ruimtes liggen om tot scoren te komen. Een dominante en kwalitatief sterke buitenspeler zal ervoor zorgen dat een centrale verdediger, middenvelder of buitenspelers moet gaan dubbelen om zijn gevaar te voorkomen. Het binden van meer tegenstanders op de flanken zal ervoor zorgen dat het team meer ruimte krijgt in de as van het veld en van daaruit sneller gevaarlijk kan worden.

Het aanspelen van spelers in de as van het veld is immers ontzettend interessant. Zij hebben namelijk geen beperking van een zijlijn of (zelden) van een buitenspelregel. Een speler in de as heeft opties, in alle richtingen. De druk van een of meerdere tegenstanders zal in de as alleen groter zijn, want een tegenstander wil vooral deze vele opties beperken tot breed spelen of terug spelen. Om deze redenen moet het voetbalvermogen in de as van het team het grootst zijn. Onder het voetbal vermogen versta ik het tactisch-technische vermogen van spelers, wat natuurlijk niet los staat van het conditioneel vermogen. Dat Bayern München nog beter ging spelen na het wisselen van Goretzka met Alaba op het middenveld is geen toeval. En een dag eerder gebeurde dit bij Liverpool, wat in eerste instantie speelde met een beperkt voetballend vermogen op het middenveld tegen Real Madrid. Een middenveld met Keita, Fabinho en Wijnaldum mist vermogen onder druk aan de bal. Het was dan ook niet onlogisch dat Jurgen Klopp al voor rust Thiago Alcántara binnen de lijnen bracht. Je kan de as van het veld domineren zonder bal, maar je kan dit het beste doen aan de bal.



Neem de opbouw van Bayern München net na rust tegen PSG. De bezoekers staan op dat moment met 1-2 voor, counterend maar efficiënt. PSG verdedigd compact vanuit een 1-4-4-2 formatie op eigen speelhelft en laat alleen Mbappe en Neymar voor de bal met oog op de counter. Door de eerste druk van deze twee sterspelers moet Bayern wel van buiten (via de backs) naar binnen spelen. Bayern speelt in een 1-4-3-3 formatie waarbij Joshua Kimmich op dit moment de punt naar achteren is op het middenveld.




Vier seconden later maakt linksback Davies aan de bal gebruik van de ruimte op het middenveld door naar binnen te dribbelen. Deze actie aan de bal is voor de meeste linksbacks een onnatuurlijke actie, zij zijn vooral gericht op het bespelen van de flanken. De twee controlerende middenvelders van PSG worden gedwongen om in de ballijn te spelen van de spelers tussen de linies. Hierdoor kunnen zij niet doordekken op Davies en krijgt hij meerdere afspeelopties in de as van het veld. Om de as te domineren is de positie van Kimmich belangrijk, via hem kan het spel worden verplaatst maar bij eventueel balverlies kan hij de bal naar Mbappe of Neymar voorkomen.




In de situatie daarna domineert Bayern de as van het veld volledig aan de bal. De twee controlerende middenvelders van PSG zijn uit positie gespeeld en de vrije man van PSG staat in het centrum van de laatste linie. Om de as van het veld in verdedigend opzicht te domineren moeten er duels plaats vinden om druk op de bal te geven of zelfs de bal af te pakken. Dit betekent bijvoorbeeld het (half) doordekken op Müller (#25) vanuit het centrum of het meer knijpen van de buitenste middenvelders of de backs. Druk geven vanuit de rug van de speler in balbezit, bijvoorbeeld door een aanvaller die terug sluit doet de opties ook meer beperken. Het weg blijven van Mbappe en Neymar is geënt op de omschakeling naar aanvallen, maar zorgt met Bayern in balbezit voor problemen. Dat Bayern dit voordeel niet heeft omgezet in doelpunten doet vooral laten lijken dat PSG vaak heeft kunnen omschakelen. Maar dat was niet zo, de keren dat het alleen wél zo was, was het een doelpunt of grote kans. Bayern speelt met Davies aan de bal dus een 4-tegen-2 situatie in de as van het veld, het ultieme scenario voor het bespelen van de as van het veld.




Het resultaat van de overtalsituatie in de as van het veld wordt vier seconden later zichtbaar. Via de middenvelders, tussen de linies, creëert Bayern een enorme scoringskans vanuit de as. Maar ook dit schot van de 31 schoten op doel werd niet omgezet tot een doelpunt. Wél is het een prachtig voorbeeld van hoe een overtal vanuit de as op het middenveld tot een overtal naar het doel van de tegenstander kan leiden. En tegelijk hoe een ondertal en te weinig druk op de bal van PSG ertoe kan leiden dat je overal te laat in duel komt om een doelkans te voorkomen.




In een opbouw van Bayern eerder in de wedstrijd komen soortgelijke principes terug in het aanvallen en verdedigen. David Alaba is in deze situatie aan de bal. Hij zoekt bewust de druk van de tegenstander op in de as van het veld. Met de bal aan zijn voet bindt hij drie spelers aan zich, de twee middenvelders en Di Maria in zijn rug. Hierdoor ontstaat er ruimte tussen de linies en aan de linker zijkant. Deze driehoek van Bayern zorgt ervoor dat de back en buitenste middenvelder van PSG moeten kiezen om van buiten naar binnen te verdedigen zonder dat zij druk op de bal kunnen geven.




De bal gaat daarna van Alaba naar Coman tussen de linies, die de bal daarna naar Hernández speelt op de zijkant. Hernández gaat daarna bewust op zoek om Coman vrij te spelen in de as van het veld om het spel naar de as te verplaatsen. Het positie kiezen van Coman ten opzichte van Danilo is cruciaal. Danilo heeft oog voor de bal en staat klaar, en dus hoog op zijn voeten om eventueel rugdekking te verlenen aan rechtsback Dagba. De ene meter die Coman ten opzichte van Danilo naar achteren uitzakt is voldoende om daarna de bal in de as te openen en Danilo niet meer in duel te laten komen.




Het vervolg met Coman aan de bal is weer het zien van afspeelmogelijkheden in de as van het veld en ruimte voor een opening aan de andere zijkant. Bayern is constant op zoek om spelers in de as van het veld aan de bal te krijgen en de zijkanten pas in de laatste fase naar het doel van de tegenstander te benutten met hopelijk een scoringskans. De buitenspelers spelen dan ook als halve middenvelders en de backs bespelen de flanken. Voor PSG zou het voordeliger zijn om Bayern aan een zijkant te krijgen en daar ook te houden. Doordat Bayern de opbouw vanaf de zijkanten kan doorspelen naar de as maakt dat PSG geen druk meer op de bal kan krijgen. Om de as beter te gaan verdedigen zou een verdedigende 1-4-3-2-1 formatie mogelijk beter passen. Deze formatie is nog steeds geënt op de omschakeling naar Mbappe en Neymar, maar de druk komt dan van binnen naar buiten en niet van buiten naar binnen. Om succesvol de as van het veld te kunnen verdedigen moet er eerst veldbezetting zijn met voldoende spelers in de as. Dit vergt extremer kantelen aan de niet-balkant, het eventueel doordekken vanuit het centrum en meer druk van achter de bal.




Ook deze aanval van Bayern München eindigt uiteindelijk in een doelkans. Ook nu weer vanuit een half-space en niet vanaf de zijkant van het veld. Rechtsback Pavard schiet op doel na het terugleggen van Sané. Maar ook in deze situatie zit meer schoonheid, neem bijvoorbeeld de bezetting voor het doel bij Bayern München. De afwezigheid van Lewandowski heeft waarschijnlijk invloed gehad op het scorebord in de Allianz Arena, maar ook zonder hem is Bayern in staat om 31 doelpogingen te creëren. Het belooft over een week opnieuw een interessante strijd om de as van het veld te worden in Parijs, het kan nog alle kanten op. 
 
Wil je alles lezen over Voetbal Tactiek?

Log dan in met je account van TrainersMagazine of abonneer je op Het Voetbal KennisPlatform. Je kunt alle artikelen lezen voor minder dan drie tientjes per jaar.

Abonneren voor €29

Of: spaar voor een gratis abonnement door te winkelen in onze webshop

Spaaractie
Het Voetbal KennisPlatform is gratis voor totaalabonnees op TrainersMagazine
Voetbaltactiek